Indeks substancji czynnych
na literę “C”
Substancje czynne mogą mieć różne pochodzenie – od związków syntetycznych, przez naturalne ekstrakty roślinne, po witaminy i minerały wspierające organizm. Jeśli chcesz szybko sprawdzić, jak działa dany składnik i w jakich sytuacjach znajduje zastosowanie, skorzystaj z naszego indeksu. Znajdziesz tu jasne opisy właściwości, działania i zastosowania poszczególnych substancji.
Chymotrypsyna to enzym proteolityczny o działaniu przeciwzapalnym i proteolitycznym, stosowany w leczeniu ran, obrzęków, stanów zapalnych oraz wspomaganiu gojenia. Wymaga indywidualnego dawkowania i ostrożności.
Ciała ketonowe to związki powstające w wątrobie podczas metabolizmu tłuszczów, dostarczające energię mózgowi i narządom. Stosowane w leczeniu padaczki, chorób neurodegeneracyjnych, cukrzycy i wspomaganiu terapii onkologicznej.
- surowce roślinne
Cibora jadalna (chufa) to bulwa korzeniowa bogata w błonnik, nienasycone kwasy tłuszczowe, białko i minerały. Ma niski indeks glikemiczny, nie uczula alergików i może być spożywana na wiele sposobów – surowa, gotowana, jako mąka bezglutenowa lub mleko roślinne. Mleczko czufa znajduje też zastosowanie w kosmetykach łagodzących skórę.
- surowce roślinne
Cibora orzechowa, zwana też migdałem ziemnym lub orzechem tygrysim, to roślina o bogatym profilu składnikowym – zawiera błonnik, skrobię oporną, omega-6, fitosterole, enzymy trawienne i minerały. Wspiera trawienie, zdrowie jelit i układ sercowo-naczyniowy. W suplementach występuje najczęściej jako wyciąg z kłącza.
- surowce roślinne
Cibora papirusowa to afrykańska roślina wodna z bogatą historią sięgającą starożytnego Egiptu. Jej kłącza i pędy zawierają błonnik, śluzy i związki bioaktywne wspierające pracę układu trawiennego. W tradycyjnej medycynie stosowana przy wzdęciach i niestrawności. Mleko papirusowe to ekstrakt znany z właściwości odżywczych i łagodzących.
- surowce roślinne
Ciecierzyca to roślina strączkowa bogata w białko roślinne, błonnik, żelazo, magnez i foliany. Dzięki niskiemu indeksowi glikemicznemu sprawdza się w diecie diabetyków i osób dbających o kontrolę masy ciała. Dostępna jest w formie nasion, mąki (besan) oraz wyciągu – aquafaby, stosowanej jako wegański zamiennik jajek.
- syntetyczne i biologiczne
Cilgawimab to przeciwciało monoklonalne wykorzystywane w zapobieganiu i leczeniu COVID-19, zwłaszcza u osób z grup ryzyka ciężkiego przebiegu choroby. Podawany domięśniowo przez personel medyczny.
Ciltakabtagen autoleucel to zaawansowana terapia CAR-T dla dorosłych z opornym lub nawrotowym szpiczakiem mnogim, wykorzystująca genetycznie zmodyfikowane limfocyty T do precyzyjnego niszczenia nowotworu.
Cimikoksyb to selektywny inhibitor COX-2 stosowany w weterynarii, głównie u psów, w leczeniu bólu, stanów zapalnych i gorączki, z mniejszym ryzykiem działań niepożądanych przewodu pokarmowego niż klasyczne NLPZ.
- syntetyczne i biologiczne
Cipaglukozydaza alfa to enzymatyczny lek stosowany w terapii późnej postaci choroby Pompego u dorosłych. Ogranicza odkładanie glikogenu w mięśniach i poprawia funkcjonowanie, podawany ze stabilizatorem enzymu.
- syntetyczne i biologiczne
Cisatrakurium to lek stosowany do kontrolowanego zwiotczenia mięśni szkieletowych podczas operacji i w intensywnej terapii, ułatwiający prowadzenie wentylacji mechanicznej u pacjentów dorosłych i dzieci.
- syntetyczne i biologiczne
Cisplatyna to cytostatyk stosowany w terapii wielu nowotworów, m.in. jajnika, jądra i płuca. Działa poprzez zaburzanie podziału komórek nowotworowych i wymaga ścisłego nadzoru lekarskiego.
- surowce roślinne
Cissus czerwonograniasty to roślina tropikalna z bogatą tradycją w medycynie ajurwedyjskiej. Jego wyciąg zawiera flawonoidy, fitoestrogeny, witaminę C i wapń. Wspiera zdrowie kości i stawów, działa przeciwzapalnie i przeciwbólowo, a wstępne badania sugerują też korzystny wpływ na metabolizm. Dostępny jako suplement diety w kapsułkach.
- surowce roślinne
Cistanche salsa to pustynna roślina pasożytnicza ceniona w medycynie chińskiej od stuleci. Jej ekstrakty zawierają echinakozydy, polisacharydy i alkaloidy, którym przypisuje się działanie tonizujące, immunomodulujące i wspierające funkcje seksualne. Dostępna jako suplement diety – wymaga ostrożnego stosowania i wyboru produktów z certyfikowanych źródeł.
- syntetyczne i biologiczne
Citalopram to lek z grupy SSRI stosowany w leczeniu depresji i zaburzeń lękowych, działający poprzez zwiększenie poziomu serotoniny w mózgu i poprawę nastroju.
- syntetyczne i biologiczne
Citral to naturalny aldehyd terpenowy o intensywnym, cytrusowym zapachu, obecny w olejkach eterycznych trawy cytrynowej, cytryny czy melisy. W kosmetykach pełni funkcję zapachową i maskującą, a w przemyśle farmaceutycznym jest surowcem do produkcji witaminy A. Może wywoływać reakcje alergiczne, dlatego jego obecność w składzie kosmetyku musi być oznaczona na etykiecie.
- syntetyczne i biologiczne
Citriodiol to substancja lecznicza pochodząca z olejku z cytrynowca chińskiego, która działa odstraszająco na komary i kleszcze oraz ma właściwości przeciwzapalne i przeciwbakteryjne.
- syntetyczne i biologiczne
Citronelol to naturalny związek zapachowy z grupy monoterpenów, obecny m.in. w olejkach różanym, geraniowym i cytronelowym. Stosowany szeroko w kosmetykach, perfumach i środkach odstraszających owady. Wykazuje potencjalne działanie przeciwzapalne i przeciwdrobnoustrojowe. Zaliczany do oficjalnych alergenów zapachowych – musi być deklarowany na etykiecie produktu.
Colostrum to naturalna substancja lecznicza, bogata w przeciwciała i czynniki wzrostu, która wspomaga układ odpornościowy i przyspiesza gojenie się ran. Może być stosowana w leczeniu chorób autoimmunologicznych, infekcji oraz w celu poprawy ogólnego zdrowia organizmu.
- Combretum indicum
Opis w przygotowaniu
- surowce roślinne
Guggul (Commiphora mukul) to żywica balsamowca indyjskiego, ceniona w ajurwedzie od tysięcy lat. Jej główne składniki aktywne – guggulsterony – wykazują działanie przeciwzapalne, antyoksydacyjne i wspierające gospodarkę lipidową. Stosowany wspomagająco przy problemach ze stawami, skórą i układem sercowo-naczyniowym. Wymaga ostrożności przy jednoczesnym stosowaniu niektórych leków.
- Copaifera reticulata
Opis w przygotowaniu
- surowce roślinne
Croton lechleri to amazońskie drzewo, z którego pozyskuje się ciemnoczerwoną żywicę zwaną smoczą krwią. Zawiera proantocyjanidyny – jedne z najsilniejszych naturalnych antyoksydantów – oraz alkaloid taspinę, który przyspiesza gojenie i stymuluje produkcję kolagenu. Żywica działa przeciwzapalnie, antybakteryjnie i regenerująco na skórę. Stosuje się ją głównie zewnętrznie na rany, blizny, rozstępy i podrażnienia.
- surowce roślinne
Curculigo orchioides (Kali Musli) to azjatycka roślina lecznicza ceniona w ajurwedzie i tradycyjnej medycynie chińskiej. Jej kłącze dostarcza curculigozydów, saponin i polisacharydów, które są badane pod kątem wsparcia zdrowia seksualnego, kości, odporności i funkcji poznawczych. W preparatach aptecznych i suplementach diety występuje jako wyciąg z kłącza lub standaryzowany proszek.
- Cycloheksasiloksan
Opis w przygotowaniu
- Cyjanożelazian potasu
Opis w przygotowaniu
- surowce roślinne
Cyklamen purpurowy zawiera substancje lecznicze, które wykorzystywane są w medycynie naturalnej do leczenia chorób układu oddechowego i sercowo-naczyniowego.
- syntetyczne i biologiczne
Cyklaminian sodu (E952) to syntetyczny słodzik o zerowej kaloryczności, 30–50 razy słodszy od sacharozy. Stosowany jest w żywności dietetycznej, napojach bez cukru oraz jako substancja pomocnicza w lekach i suplementach diety. Dopuszczalne dzienne spożycie wynosi 7 mg/kg masy ciała. Mimo że w USA obowiązuje zakaz jego stosowania, w Unii Europejskiej uznawany jest za bezpieczny przy zachowaniu ustalonych norm.
- syntetyczne i biologiczne
Cyklofosfamid to cytostatyk stosowany w leczeniu nowotworów i jako lek immunosupresyjny. Hamuje podział komórek, wykorzystywany jest w terapii białaczek, chłoniaków i raka piersi.
- syntetyczne i biologiczne
Cyklometikon-5 to substancja lecznicza stosowana w kosmetykach i lekach, która działa jako emolient i zmiękczający skórę składnik.
- syntetyczne i biologiczne
Cyklopentasiloksan jest substancją leczniczą stosowaną w kosmetykach do pielęgnacji skóry i włosów. Ma właściwości nawilżające, wygładzające i chroniące przed utratą wilgoci.
- syntetyczne i biologiczne
Cyklopentolat to lek okulistyczny stosowany do rozszerzania źrenic i porażenia akomodacji, ułatwiający diagnostykę oka oraz wspierający leczenie stanów zapalnych. Dostępny w postaci kropli.
- syntetyczne i biologiczne
Cyklopiroks z olaminą to nowoczesny środek przeciwgrzybiczy, skuteczny w leczeniu grzybic skóry, łupieżu i zakażeń intymnych. Działa miejscowo, zwalcza grzyby i bakterie, dobrze tolerowany przez pacjentów.
- syntetyczne i biologiczne
Cyklosporyna to immunosupresant stosowany w zapobieganiu odrzucaniu przeszczepów i leczeniu chorób autoimmunologicznych. Występuje w różnych formach, m.in. doustnie i miejscowo.
- surowce roślinne
Cykoria podróżnik to roślina z rodziny astrowatych. Z jej korzeni wytwarza się kawę zbożową, która nie zawiera kofeiny.
- syntetyczne i biologiczne
Cylastatyna chroni imipenem przed rozkładem w organizmie, zwiększając skuteczność leczenia ciężkich zakażeń bakteryjnych. Stosowana wyłącznie w terapii skojarzonej z imipenemem.
- syntetyczne i biologiczne
Cylazapryl to inhibitor ACE wykorzystywany w terapii nadciśnienia i niewydolności serca, skutecznie obniża ciśnienie krwi i wspiera funkcjonowanie układu sercowo-naczyniowego.
- syntetyczne i biologiczne
Cylostazol poprawia krążenie w kończynach dolnych, wydłużając dystans marszu bez bólu u osób z chorobą tętnic obwodowych. Stosowany w leczeniu chromania przestankowego, dostępny jest w formie tabletek.
