Indeks substancji czynnych
na literę “P”
Substancje czynne mogą mieć różne pochodzenie – od związków syntetycznych, przez naturalne ekstrakty roślinne, po witaminy i minerały wspierające organizm. Jeśli chcesz szybko sprawdzić, jak działa dany składnik i w jakich sytuacjach znajduje zastosowanie, skorzystaj z naszego indeksu. Znajdziesz tu jasne opisy właściwości, działania i zastosowania poszczególnych substancji.
- syntetyczne i biologiczne
p-Aminofenol to toksyczne zanieczyszczenie i produkt degradacji paracetamolu, normowane w lekach przeciwbólowych. Jest hepatotoksyczny, nefrotoksyczny i może wywoływać methemoglobinemię. W laboratoriach farmaceutycznych stosuje się go jako certyfikowany wzorzec odniesienia do kontroli jakości preparatów paracetamolowych.
- surowce roślinne
Pachnotka zwyczajna (Perilla frutescens) to zioło bogate w kwas rozmarynowy, luteolinę i kwas α-linolenowy (omega-3, 54–64% oleju z nasion). Stosowana tradycyjnie przy dolegliwościach układu oddechowego i pokarmowego. Olej i wyciągi są generalnie dobrze tolerowane przez okres do 12 miesięcy; nie zaleca się stosowania w ciąży i podczas karmienia piersią.
- syntetyczne i biologiczne
Padeliporfina to innowacyjna substancja stosowana w terapii wczesnego raka prostaty. Umożliwia precyzyjne niszczenie komórek nowotworowych z minimalnym ryzykiem uszkodzenia zdrowych tkanek.
- syntetyczne i biologiczne
Paklitaksel to lek przeciwnowotworowy z grupy taksanów, stosowany w terapii m.in. raka jajnika, piersi i płuca. Działa poprzez hamowanie podziału komórek nowotworowych, wymaga kontroli parametrów krwi.
- syntetyczne i biologiczne
Palbocyklib to innowacyjny lek stosowany w terapii zaawansowanego raka piersi. Hamuje wzrost komórek nowotworowych i często łączony jest z leczeniem hormonalnym, wymagając ścisłej kontroli terapii.
- surowce roślinne
Palczatka cytronelowa (Cymbopogon citratus) zawiera olejek eteryczny bogaty w cytral (do 91% składu), a także flawonoidy, kwasy fenolowe i terpeny. Badania laboratoryjne i na zwierzętach wskazują na działanie przeciwdrobnoustrojowe, przeciwzapalne i antyoksydacyjne. Kobiety w ciąży powinny unikać stosowania rośliny i jej olejku.
- surowce roślinne
Palczatka cytrynowa (Cymbopogon citratus) zawiera citral (do 91% olejku), flawonoidy i fenolokwasy. Badania przedkliniczne wskazują na działanie przeciwdrobnoustrojowe, przeciwzapalne i antyoksydacyjne. Kobiety w ciąży powinny jej unikać; możliwe interakcje z lekami metabolizowanymi przez CYP1A1 i CYP3A4.
- surowce roślinne
Olejek palmarozowy z palczatki imbirowej (Cymbopogon martinii) zawiera 70–85% geraniolu, który odpowiada za jego właściwości przeciwdrobnoustrojowe, antyoksydacyjne i przeciwzapalne. Stosuje się go wyłącznie zewnętrznie – rozcieńczony w oleju nośnikowym. Kobiety w ciąży i osoby przyjmujące leki powinny skonsultować stosowanie z lekarzem.
- syntetyczne i biologiczne
Paliperydon to nowoczesny lek przeciwpsychotyczny, skuteczny w leczeniu schizofrenii i zaburzeń schizoafektywnych, dostępny w różnych formach i dawkach, umożliwiający indywidualizację terapii.
- syntetyczne i biologiczne
Paliwizumab to przeciwciało monoklonalne stosowane w profilaktyce zakażeń RSV u dzieci z grup ryzyka, skutecznie ograniczające ciężkie infekcje dróg oddechowych i ryzyko hospitalizacji.
- surowce roślinne
Palma sabalowa (Serenoa repens) to suplement stosowany przy objawach łagodnego rozrostu prostaty i wypadaniu włosów. Wyciąg z jej owoców zawiera kwasy tłuszczowe i fitosterole hamujące enzym 5-alfa-reduktazę. Dowody kliniczne są sprzeczne. Typowa dawka to 320 mg dziennie standaryzowanego ekstraktu. Kobiety w ciąży powinny unikać stosowania.
- syntetyczne i biologiczne
Palmitamid MEA to woskowy amid kwasu palmitynowego stosowany w kremach, szamponach i maściach jako emolient, środek zagęszczający i antystatyczny. Wbudowuje się w lipidy naskórka, ograniczając utratę wody i nadając skórze gładkość. Może podrażniać skórę głowy u osób wrażliwych.
- syntetyczne i biologiczne
Palmitan sodu to sól sodowa kwasu palmitynowego – substancja pomocnicza w lekach i kosmetykach aptecznych. Pełni rolę surfaktantu, emulgatora i środka zagęszczającego w mydeł leczniczych, kremach, maściach i emulsjach farmaceutycznych. Dopuszczony przez regulatorów UE i FDA.
- syntetyczne i biologiczne
Palmitoilo-heksapeptyd-12 to syntetyczny lipopeptyd naśladujący fragment elastyny skóry. Pobudza fibroblasty do produkcji kolagenu i elastyny, hamuje enzymy degradujące macierz skóry oraz działa przeciwzapalnie. Stosowany miejscowo w stężeniach poniżej 10 ppm; uważany za bezpieczny składnik kosmetyczny.
- syntetyczne i biologiczne
Palmitoilo-heptapeptyd-18 to lipopeptyd stosowany w kosmetykach przeciwzmarszczkowych. W badaniach in vitro blokuje napływ wapnia do neuronów i hamuje uwalnianie acetylocholiny, zmniejszając mikrokurczenia mięśni skóry. Palmitoylacja zwiększa jego zdolność do przenikania przez naskórek.
- syntetyczne i biologiczne
Palmitoilo-oligopeptyd to peptyd sygnałowy w dermokosmetykach, który pobudza fibroblasty do produkcji kolagenu i kwasu hialuronowego, hamuje enzymy degradujące kolagen i łagodzi stan zapalny. Badania kliniczne potwierdzają redukcję zmarszczek o 20–68% w zależności od czasu stosowania, przy bardzo dobrym profilu bezpieczeństwa.
- syntetyczne i biologiczne
Palmitoilo-pentapeptyd-4 (Matrixyl) to peptyd sygnałowy, który przenika do skóry właściwej i pobudza fibroblasty do produkcji kolagenu, elastyny i kwasu hialuronowego. Badania kliniczne potwierdzają redukcję zmarszczek o kilkadziesiąt procent po kilku miesiącach stosowania. Uznany za bezpieczny przez panel CIR.
- syntetyczne i biologiczne
Palmitoilo-tetrapeptyd-10 to peptyd kosmetyczny wzmacniający barierę naskórkową poprzez zwiększenie ekspresji filagryny i korneodezmozyny. W badaniach wykazuje działanie nawilżające, wygładzające i redukujące reaktywność skóry wrażliwej.
- syntetyczne i biologiczne
Palmitoilo-tetrapeptyd-7 to syntetyczny peptyd hamujący stan zapalny skóry i stymulujący produkcję kolagenu oraz elastyny. W badaniach klinicznych wykazano poprawę nawilżenia, gęstości kolagenu i redukcję zmarszczek. Stosowany w serumach i kremach przeciwstarzeniowych.
- Palmitoyl Tripeptide-1
Opis w przygotowaniu
- Palmitoyl Tripeptide-5
Opis w przygotowaniu
- Palmitoyl Tripeptide-7
Opis w przygotowaniu
- syntetyczne i biologiczne
Palmitoylo-dipeptyd-5 to syntetyczny lipopeptyd wzmacniający połączenie skórno-naskórkowe poprzez stymulację kolagenu IV, VII, XVII, lamininy V i integryny β4. Stosowany w stężeniu 1–3% w dermokosmetykach, przyczynia się do zwiększenia sprężystości, zwartości i nawilżenia skóry oraz redukcji widocznych zmarszczek.
- syntetyczne i biologiczne
Palmitoylo-dipeptyd-5 diaminobutyrylo hydroksytreonina to syntetyczny peptyd sygnałowy wzmacniający strefę połączenia skórno-naskórkowego. Stymuluje laminynę V, kolageny IV, VII i XVII oraz integrynę β4, poprawiając elastyczność i sprężystość skóry. Stosowany w stężeniu 1–3%, najlepiej w synergii z innymi peptydami.
- syntetyczne i biologiczne
Palmitoylo-dipeptyd-5 diaminohydroksymaślan to syntetyczny peptyd kosmetyczny, który wzmacnia złącze skórno-naskórkowe, stymuluje produkcję kolagenu IV, VI, VII i XVII oraz lamininy V, poprawiając sprężystość i nawilżenie skóry.
- syntetyczne i biologiczne
Palmitoylo-tripeptyd-1 (Pal-GHK) to peptyd sygnałowy pobudzający fibroblasty do syntezy kolagenu I i III, elastyny oraz kwasu hialuronowego. Badania kliniczne wykazują redukcję zmarszczek o 23–45% po kilku tygodniach regularnego stosowania i wzrost gęstości kolagenu o ok. 55% po 12 tygodniach.
- syntetyczne i biologiczne
Palmitoylo-tripeptyd-28 to syntetyczny składnik aktywny kremów, który pobudza produkcję kolagenu i elastyny przez układ TGF-β/Smad, hamuje enzymy rozkładające kolagen i wzmacnia barierę skórną. Stosowany w kosmetykach przeciwstarzeniowych poprawiających elastyczność skóry.
- syntetyczne i biologiczne
Palmitoylo-tripeptyd-38 to syntetyczny lipopeptyd w kremach i serach przeciwstarzeniowych. Pobudza fibroblasty do produkcji kolagenu, kwasu hialuronowego i fibronektyny oraz hamuje enzymy rozkładające kolagen. Badania kliniczne potwierdzają poprawę nawilżenia, elastyczności i redukcję zmarszczek po 4 tygodniach stosowania.
- Palmitoyloetanoloamid
Opis w przygotowaniu
- syntetyczne i biologiczne
Palmitylo-heksapeptyd-52 to syntetyczny lipopeptyd blokujący uwalnianie acetylocholiny w złączu nerwowo-mięśniowym skóry. Ogranicza skurcze mięśni mimicznych i widoczność zmarszczek. W badaniu panelowym (30 osób, 28 dni) redukcja linii ekspresji wyniosła ok. 20%.
- witaminy i minerały
Palmitynian askorbylu to tłuszczowo-rozpuszczalna forma witaminy C stosowana w suplementach i kosmetykach. Po doustnym przyjęciu rozkłada się do witaminy C o porównywalnej biodostępności. W produktach do skóry wyróżnia się wyższą stabilnością i lepszym przenikaniem przez naskórek.
- syntetyczne i biologiczne
Palmitynian izopropylu to farmaceutyczna substancja pomocnicza obecna w kremach, maściach i plastrach. Zmiękcza skórę, ułatwia wchłanianie leków i rozpuszcza trudno rozpuszczalne substancje czynne. Regulatorzy uznają go za bezpieczny w szerokim zakresie stężeń.
- syntetyczne i biologiczne
Palmitynian sodu to sól sodowa kwasu palmitynowego stosowana jako emulgator, środek powierzchniowo czynny i stabilizator w lekach, kosmetykach i mydłach. Jest uznawany za bezpieczny przez regulatorów żywności i leków.
- syntetyczne i biologiczne
Palonosetron skutecznie zapobiega nudnościom i wymiotom podczas chemioterapii, blokując sygnały wywołujące te objawy. Stosowany jest w różnych schematach leczenia nowotworów.
- syntetyczne i biologiczne
Palopegteryparatyd stosowany w przewlekłej niedoczynności przytarczyc wspiera regulację poziomu wapnia, zastępując naturalny parathormon i zmniejszając zapotrzebowanie na suplementację wapnia i witaminy D.
- syntetyczne i biologiczne
Pamidronian disodowy to bisfosfonian podawany dożylnie w hiperkalcemii nowotworowej, szpiczaku plazmocytowym, przerzutach raka piersi do kości i chorobie Pageta. Hamuje osteoklasty, spowalniając niszczenie kości i obniżając stężenie wapnia we krwi. Wymaga regularnego monitorowania nerek, elektrolitów i stanu jamy ustnej.
- surowce roślinne
Pandan (Pandanus amaryllifolius) to roślina tropikalna bogata w flawonoidy, alkaloidy pandanowe i 2-acetylo-1-pyrolinę. Badania laboratoryjne wskazują na właściwości antyoksydacyjne, przeciwbakteryjne i hipoglikemiczne, jednak solidne dane kliniczne u ludzi są nadal ograniczone.
- syntetyczne i biologiczne
Panitumumab to przeciwciało monoklonalne stosowane w leczeniu przerzutowego raka jelita grubego. Blokuje receptor EGFR, hamując wzrost komórek nowotworowych i wspierając skuteczność terapii onkologicznej.
- syntetyczne i biologiczne
Pankreatyna to enzymatyczna substancja czynna wspomagająca trawienie przy niedoborze enzymów trzustkowych, stosowana w leczeniu zaburzeń trawienia u dzieci i dorosłych z chorobami trzustki.
- syntetyczne i biologiczne
Pankuronium to długodziałający lek zwiotczający mięśnie szkieletowe stosowany w anestezji i intensywnej terapii. Blokuje receptory nikotynowe acetylocholiny, uniemożliwiając skurcz mięśni. Działa 60–90 minut po dawce 0,1 mg/kg i.v. Eliminowany głównie przez nerki; w niewydolności nerek jego działanie znacznie się wydłuża.
