Substancje czynne
Schorzenia
Poradniki
Zapytaj farmaceutę
Kalkulatory
InterakcjeIndeks substancji czynnych
na literę “T”
Substancje czynne mogą mieć różne pochodzenie – od związków syntetycznych, przez naturalne ekstrakty roślinne, po witaminy i minerały wspierające organizm. Jeśli chcesz szybko sprawdzić, jak działa dany składnik i w jakich sytuacjach znajduje zastosowanie, skorzystaj z naszego indeksu. Znajdziesz tu jasne opisy właściwości, działania i zastosowania poszczególnych substancji.
- surowce roślinne
Tabebuia impetiginosa (pau d'arco, lapacho) to amazońskie drzewo z korą bogatą w lapachol, β-lapachon, flawonoidy i tokoferole. Badania laboratoryjne wskazują na aktywność przeciwzapalną, przeciwdrobnoustrojową i cytotoksyczną, jednak kliniczne dowody u ludzi są ograniczone. Wyciąg z kory dostępny jest jako herbata, nalewka lub kapsułki; przeciwwskazany w ciąży, wymaga ostrożności przy lekach przeciwzakrzepowych.
- syntetyczne i biologiczne
Tadalafil to skuteczna substancja czynna stosowana w leczeniu zaburzeń erekcji i nadciśnienia płucnego, dostępna w różnych dawkach i formach, pozwalająca na indywidualizację terapii.
- syntetyczne i biologiczne
Tafamidis stabilizuje transtyretynę, spowalniając rozwój amyloidozy z polineuropatią lub kardiomiopatią. Nowoczesna terapia dla dorosłych, dostępna w kapsułkach miękkich.
- syntetyczne i biologiczne
Tafasytamab to przeciwciało monoklonalne stosowane w leczeniu nawrotowego lub opornego chłoniaka z dużych komórek B, ukierunkowane na antygen CD19, wspierające działanie układu odpornościowego.
- syntetyczne i biologiczne
Tafluprost skutecznie obniża ciśnienie wewnątrzgałkowe w leczeniu jaskry i nadciśnienia ocznego, chroniąc nerw wzrokowy i pomagając zapobiegać utracie wzroku.
- syntetyczne i biologiczne
Tagraksofusp to innowacyjny lek celowany w leczeniu BPDCN, łączący interleukinę-3 z toksyną błoniczą, stosowany wyłącznie szpitalnie pod ścisłą kontrolą u dorosłych pacjentów.
- syntetyczne i biologiczne
Takalcytol stosuje się miejscowo w leczeniu łuszczycy plackowatej, regulując procesy skórne i zmniejszając zmiany chorobowe. Dostępny jest w wygodnej formie maści do aplikacji na skórę.
- syntetyczne i biologiczne
Takrolimus to immunosupresant stosowany po przeszczepach i w leczeniu atopowego zapalenia skóry, dostępny w postaci doustnej i miejscowej. Hamuje reakcje odpornościowe, wymaga kontroli terapii.
- syntetyczne i biologiczne
Talazoparyb to inhibitor PARP stosowany w zaawansowanym raku piersi HER2-ujemnym z mutacją germinalną BRCA1/2. W badaniu EMBRACA wydłużył czas bez progresji o ponad 3 miesiące vs chemioterapia. Dawka standardowa: 1 mg/dobę doustnie. Wymaga monitorowania morfologii krwi ze względu na ryzyko niedokrwistości i neutropenii.
- syntetyczne i biologiczne
Talidomid wykazuje silne działanie immunomodulujące i znajduje zastosowanie w terapii szpiczaka mnogiego. Wymaga ścisłego monitorowania ze względu na poważne działania niepożądane.
- syntetyczne i biologiczne
Talimogen laherparepwek to innowacyjna substancja wykorzystująca zmodyfikowanego wirusa do aktywacji odporności w leczeniu nieoperacyjnego czerniaka u dorosłych, potwierdzona badaniami klinicznymi.
- syntetyczne i biologiczne
Talk w medycynie to sterylny środek obliterujący do pleurodezy oraz substancja pomocnicza w produkcji leków. W jamie opłucnej wywołuje stan zapalny prowadzący do zwłóknienia i trwałego zamknięcia przestrzeni opłucnowej, zapobiegając nawrotom wysięku u pacjentów onkologicznych.
Talquetamab to przeciwciało bispecyficzne aktywujące limfocyty T do niszczenia komórek szpiczaka mnogiego poprzez wiązanie receptorów GPRC5D i CD3, stosowane u pacjentów opornych na standardowe terapie.
- surowce roślinne
Tamaryndowiec indyjski to roślina bogata w polifenole, flawonoidy i kwas winowy. Ekstrakt z nasion stosuje się w kroplach do oczu na suche oko; wykazuje też działanie przeciwutleniające i przeciwzapalne potwierdzone w badaniach przedklinicznych. Może wchodzić w interakcje z lekami na cukrzycę, aspiryną i ibuprofenem.
- surowce roślinne
Tamaryndowiec malabarski (Garcinia cambogia) zawiera kwas hydroksycytrynowy (HCA), który hamuje syntezę tłuszczu i może zmniejszać apetyt. Dowody na skuteczność odchudzającą są słabe i niespójne, a stosowanie suplementu wiąże się z ryzykiem uszkodzenia wątroby oraz interakcjami z lekami.
- surowce roślinne
Tamaryszek francuski (Tamarix gallica) to surowiec zielarski bogaty w taniny (galasy ~40%), flawonoidy i kwasy fenolowe. Tradycyjnie stosowany przy biegunkach, dolegliwościach wątroby i stanach zapalnych. Wstępne badania laboratoryjne wskazują na właściwości przeciwutleniające, przeciwzapalne i hepatoprotekcyjne, choć kliniczne dowody u ludzi są nadal ograniczone.
- syntetyczne i biologiczne
Tamoksyfen to lek hormonalny stosowany w terapii raka piersi, hamujący wpływ estrogenów na komórki nowotworowe. Jego skuteczność i bezpieczeństwo zależą od wielu czynników klinicznych.
- syntetyczne i biologiczne
Tamsulosyna łagodzi objawy łagodnego rozrostu prostaty, ułatwia oddawanie moczu i poprawia komfort życia mężczyzn. Stosowana w terapii, dostępna w różnych formach, umożliwia indywidualne dopasowanie leczenia.
- surowce roślinne
Olejek z tangerynki (Citrus reticulata) to zimnotłoczony ekstrakt ze skórki owocu bogaty w limonen (do 97%), γ-terpinen i β-mircen. Wykazuje właściwości antyoksydacyjne, przeciwdrobnoustrojowe i uspokajające potwierdzone w badaniach laboratoryjnych. Przed użyciem wymaga rozcieńczenia; po aplikacji na skórę należy unikać ekspozycji na słońce.
- syntetyczne i biologiczne
Tanina to naturalny polifenol roślinny o właściwościach ściągających, przeciwbakteryjnych i przeciwzapalnych. Stosowana m.in. przy biegunkach, oparzeniach i hemoroidach. Jej forma – białczan taniny – jest składnikiem preparatów na zaburzenia trawienia. Kliniczne dowody skuteczności są wciąż ograniczone.
- syntetyczne i biologiczne
Taninian żelatyny to wyrób medyczny łączący żelatynę z kwasem taninowym, działający miejscowo w jelitach. Tworzy ochronny film na błonie śluzowej, odbudowuje barierę jelitową i zmniejsza stan zapalny. Stosowany jako uzupełnienie nawadniania w ostrej biegunce u dorosłych i dzieci, z korzystnym profilem bezpieczeństwa.
- syntetyczne i biologiczne
Tapentadol to innowacyjny lek przeciwbólowy o podwójnym mechanizmie działania, skuteczny w terapii bólu ostrego i przewlekłego, dostępny w różnych dawkach i formach dla dorosłych i dzieci.
- syntetyczne i biologiczne
Tapinarof to niesteroidowy agonista receptora AhR w postaci kremu 1% stosowanego raz dziennie. Redukuje stan zapalny skóry, odbudowuje barierę naskórkową i zmniejsza stres oksydacyjny. Stosowany w łuszczycy plackowatej u dorosłych i atopowym zapaleniu skóry u dorosłych oraz dzieci od 2. roku życia. Najczęstsze działanie niepożądane to łagodne zapalenie mieszków włosowych.
- surowce roślinne
Tarczyca bajkalska (Scutellaria baicalensis) to roślina bogata w flawonoidy – baikalinę, bajkaleinę i wogoniny. Badania przedkliniczne sugerują działanie przeciwzapalne, neuroprotekcyjne i hepatoprotekcyjne, ale dane kliniczne u ludzi są ograniczone. Stosowanie wymaga ostrożności ze względu na ryzyko hepatotoksyczności i interakcje z wieloma lekami.
- surowce roślinne
Tarczyca bocznokwiatowa (Scutellaria lateriflora) zawiera flawonoidy (baikalina, bajkaleina, wogonina) działające na receptory GABA-A. W badaniach klinicznych zmniejszała lęk i poprawiała nastrój. Może wchodzić w interakcje z lekami uspokajającymi i jest przeciwwskazana w ciąży.
- syntetyczne i biologiczne
Tasimelteon stosowany jest w terapii zaburzeń rytmu okołodobowego u całkowicie niewidomych dorosłych, wspomagając regulację cyklu snu i czuwania oraz poprawiając jakość życia.
Tasypimidyna to substancja o nieznanym mechanizmie działania, właściwościach leczniczych i schematach dawkowania. Brak oficjalnych danych uniemożliwia jej ocenę i bezpieczne stosowanie w medycynie.
- surowce roślinne
Tasznik pospolity to zioło hemostatyczne bogate w flawonoidy, garbniki, sulforafan i witaminę K. Stosowany tradycyjnie przy obfitych miesiączkach i krwawieniach. Bezwzględnie przeciwwskazany w ciąży – może wywołać skurcze macicy i poronienie.
- surowce roślinne
Tatarak zwyczajny to roślina o bogatym składzie chemicznym – kłącze zawiera β-asaron, α-asaron, akorynę i flawonoidy. Mimo długiej historii tradycyjnego stosowania, doustne przyjmowanie preparatów z tataraku nie jest zalecane ze względu na udowodnioną genotoksyczność i potencjalne działanie rakotwórcze β-asaronu.
- syntetyczne i biologiczne
Taumatyna (E957) to naturalne białko słodzące, 2000–3000× słodsze od cukru, stosowane w lekach i suplementach jako substancja pomocnicza maskująca gorzki smak. Nie ma ustalonego ADI w UE, nie wywołuje próchnicy i nie podnosi poziomu cukru we krwi.
- syntetyczne i biologiczne
Taurolidyna to syntetyczna substancja przeciwdrobnoustrojowa pochodna tauryny. Niszczy ściany komórkowe bakterii i grzybów, neutralizuje endotoksyny i hamuje biofilm. Stosowana głównie w roztworach do blokowania cewników centralnych; w badaniach klinicznych znacząco zmniejsza ryzyko zakażeń krwi związanych z cewnikiem.
- syntetyczne i biologiczne
Tauryna to warunkowo niezbędny aminokwas wspierający serce, ciśnienie krwi i metabolizm. Suplementacja 1–6 g dziennie pomaga utrzymać prawidłowe ciśnienie i poziom triglicerydów. Dawka do 3 g/dobę jest uznawana za bezpieczną; przy lekach na ciśnienie lub antydepresantach konieczna konsultacja z lekarzem.
- surowce roślinne
Tawuła (Filipendula ulmaria) to zioło bogate w salicylany, flawonoidy i garbniki, tradycyjnie stosowane przy bólach, gorączce i dolegliwościach żołądkowych. Przeciwwskazana w ciąży, u alergików na salicylany i astmatyków. Nie łączyć z lekami przeciwzakrzepowymi.
- syntetyczne i biologiczne
Tazaroten to miejscowy retinoid stosowany w łuszczycy plackowatej i trądziku. Działa poprzez normalizację namnażania komórek skóry i redukcję stanu zapalnego. Dostępny w stężeniach 0,05% i 0,1% jako żel lub krem, aplikowany raz dziennie. Przeciwwskazany w ciąży.
- syntetyczne i biologiczne
Tazobaktam wzmacnia skuteczność antybiotyków, chroniąc je przed opornością bakterii. Stosowany głównie z piperacyliną w leczeniu ciężkich zakażeń bakteryjnych, m.in. płuc i dróg moczowych.
- syntetyczne i biologiczne
Tazonermina wykorzystywana jest w leczeniu mięsaków tkanek miękkich kończyn, działa miejscowo niszcząc komórki nowotworowe i wspomaga zachowanie kończyny pod ścisłą kontrolą medyczną.
- syntetyczne i biologiczne
Tebentafusp stosowany jest w leczeniu przerzutowego czerniaka błony naczyniowej oka, aktywując układ odpornościowy do walki z nowotworem. Terapia wymaga ścisłego nadzoru medycznego.
- syntetyczne i biologiczne
Technet-99m to radioizotop używany w ponad 80% procedur medycyny nuklearnej. Emituje promieniowanie gamma (140 keV), które kamery SPECT przetwarzają w obrazy narządów. Czas połowicznego rozpadu wynosi 6 godzin, co minimalizuje dawkę promieniowania dla pacjenta.