,

Łupież pstry i jego leczenie – maść, szampon, czy tabletki?

Data publikacji:

Ostatnia aktualizacja:

Jak leczyć łupież pstry?

Łupież najczęściej jest kojarzony ze skórą głowy i stosowaniem odpowiednich przeciwłupieżowych szamponów do włosów. Jednakże łupież pstry objawia się charakterystycznymi plamami w szczególności na skórze klatki piersiowej. Podobnie jak zwykły łupież,  jest on wynikiem zakażenia grzybem drożdżopodobnym z rodzaju Malassezia. Różni się tylko miejsce i wygląd zmian skórnych.
Jak leczyć łupież pstry?

Co to jest łupież pstry?

Jest to choroba wywołana przez grzyby Malassezia furfur i Malassezia globosa. Te drożdżopodobne grzyby są składnikiem mikroflory skóry u 50-80% populacji ludzkiej. Odżywiają się naskórkiem i łojem. Łupież pstry znany jest również pod nazwą pityriasis versicolor. Występuje na całym świecie, jednakże zdecydowanie częściej chorują mieszkańcy obszarów tropikalnych (ok 40%). W Europie liczby te są znacznie mniejsze i oscylują w granicach 1-4%. Dotyczy głównie osób w wieku dojrzewania. Ma to związek ze wzmożoną aktywnością gruczołów łojowych w tym wieku [1].

Jak wygląda łupież pstry?

Charakterystyczne dla łupieżu pstrego są żółtawobrunatne, owalne i okrągłe plamy, które pojawiają się szczególnie na klatce piersiowej, dekolcie, szyi, ramionach, w okolicy pach czy na brzuchu. Początkowo zmiany mogą przypominać pokrzywkę, będąc beżowe lub jasnoróżowe, lekko zaczerwienione, lecz z czasem barwa starszych wykwitów zmienia się, co w połączeniu z kolorem nowych plam nadaje skórze charakterystyczny „pstry” wygląd. Zmiany skórne nie opalają się, gdyż grzyby blokują syntezę melatoniny, co staje się wyraźnie widoczne na tle opalonej skóry. Ponieważ obserwowane są częste nawroty, ważne jest szybkie diagnozowanie tych zmian skórnych [2,3].

Łupież pstry – co jest przyczyną?

Namnożenie obecnych na skórze grzybów Malassezia furfur i Malassezia globosa jest jedną z głównych przyczyn występowania łupieżu pstrego. Rozwój tych grzybów jest szczególnie intensywny w warunkach wilgotnej i ciepłej pogody. Do czynników sprzyjających łupieżowi pstremu należą także tłusta skóra, nadmierne pocenie się, zmiany hormonalne, obniżona odporność oraz niedożywienie. Ryzyko rozwinięcia się łupieżu pstrego wzrasta również w wyniku długotrwałego stosowania antybiotyków, kortykosteroidów lub leków immunosupresyjnych.

Otyłość, intensywne pocenie się oraz fałdy skóry mogą dodatkowo sprzyjać namnażaniu się grzybów. Możliwe jest zarażenie się łupieżem pstrym poprzez kontakt z niezdezynfekowanymi narzędziami u fryzjera, kosmetyczki czy podczas wizyty w saunie czy na basenie, choć ryzyko jest mniejsze niż w przypadku grzybicy stóp czy paznokci. Korzystanie z tej samej szczotki do włosów, czapki czy ręczników co osoba zakażona oraz nieodpowiednia higiena również mogą przyczyniać się do rozwoju łupieżu pstrego [1,4].

Czy łupież pstry jest zaraźliwy?

Łupież pstry jest zaraźliwy, ponieważ jest wywoływany przez grzyby z rodzaju Malassezia, które naturalnie występują na skórze człowieka, ale w niektórych warunkach mogą nadmiernie się namnażać, prowadząc do infekcji. Zarażenie może nastąpić poprzez bezpośredni kontakt skóra do skóry z osobą zakażoną lub pośrednio, na przykład przez wspólne używanie ręczników, ubrań, szczotek do włosów czy przez kontakt z zainfekowanymi powierzchniami, takimi jak łóżka czy fotele w miejscach publicznych, np. w saunach czy na basenach. Warto jednak zaznaczyć, że zakażenie jest bardziej prawdopodobne, jeśli dana osoba ma obniżoną odporność lub inne czynniki sprzyjające rozwojowi grzybów.

Jak zapobiegać zarażeniu łupieżem pstrym?

Aby zapobiegać łupieżowi pstremu, należy przestrzegać kilku podstawowych zasad. Warto zwrócić uwagę na te poniższe:

  • dbaj o higienę, szczególnie w przypadku wizyty w takich miejscach jak sauny, baseny itd;
  • unikaj łojotoku na skórze;
  • jeżeli mieszkasz z osobą mająca łupież pstry, dezynfekuj wspólnie używane przedmioty oraz nie używaj tych samych ręczników, odzieży, szczotek do włosów itd;
  • kup specjalny szampon zawierający selen np. Selsun Blue;
  • często zmieniaj odzież (szczególnie w lecie kiedy częściej się pocisz);
  • stosuj odpowiednią dietę, bogatą w cynk, żelazo, witaminę D i unikaj palenia papierosów (zwiększają ryzyko łupieżu pstrego) [1,3].

Jak leczyć łupież pstry?

Niestety łupież pstry jest chorobą przewlekłą, z częstymi nawrotami (nawet 60-80% chorych), dlatego bardzo ważna jest profilaktyka oraz powtarzanie leczenia. Dobór leczenia zależy od przebiegu choroby oraz jej przyczyn. Powinien to zrobić lekarz dermatolog. Najczęściej w pierwszej fazie leczenia przypisuje on leki miejscowe, takie jak maści, żele, czy szampony.

Maść na łupież pstry

Maści na łupież pstry mogą zawierać m.in. przeciwgrzybiczy ketokonal, klotrimazol, mikonazol. Mogą one zawierać także substancję czynną o nazwie cyklopiroks, który również jest lekiem przeciwgrzybiczym, który działa przez zakłócanie metabolizmu komórek grzybów, prowadząc do ich obumierania i eliminacji zakażenia.

Pirolam, żel

Miconal, żel

Clotrimazolum GSK, krem

Nizoral, krem

Szampon na łupież pstry

Szampony na łupież pstry mogą zawierać również substancje przeciwgrzybicze, w tym głównie ketokonazol, ale również dostępne są szampony z siarczkiem selenu.

Zoxin-med, szampon leczniczy

Nizoral, szampon leczniczy

Tabletki na łupież pstry

W przypadku łupieżu pstrego, kiedy miejscowe metody leczenia nie przynoszą oczekiwanych rezultatów, konieczna może okazać się terapia ogólna. Zazwyczaj polega ona na stosowaniu doustnych tabletek przeciwgrzybiczych z itrakonazolem w dawce 200 mg przez okres 7 dni lub flukonazolem w dawce 150-300 mg, raz w tygodniu przez 2 do 4 tygodni. Tabletki na łupież pstry są dostępne wyłącznie na receptę.

Mycosyst, kapsułki

Itrax, kapsułki twarde

Podsumowanie

Podsumowując, skuteczne leczenie łupieżu pstrego wymaga odpowiedniej diagnozy i zastosowania właściwej terapii, która może obejmować zarówno leczenie miejscowe, jak i ogólne. Stosowanie leków takich jak itrakonazol czy flukonazol w odpowiednich dawkach, zgodnie z zaleceniami dermatologa, pozwala na skuteczne zwalczenie infekcji grzybiczej. Pamiętaj, że regularne wizyty u specjalisty i przestrzeganie jego zaleceń są kluczowe dla szybkiego powrotu do zdrowia i uniknięcia nawrotów choroby.

Bibliografia

  1. Kwaśniewska, J.; Morus-Urbańska, E.; Jaskółkowska, A. Ocena niektórych danych klinicznych u pacjentów z łupieżem pstrym. Wiadomości Parazytologiczne, 2010, 56.4.
  2. Woźniak, Marta; NowickiI, Roman. Rola grzybów Malassezia spp. w etiopatogenezie chorób skóry. Medical Mycology/Mikologia, 2007, 14.4.
  3. Charakterystyka grzybów z rodzaju Malassezia. II. Aspekty kliniczne, Tomasz Jagielski, Elżbieta Rup, Anna Macura, Jacek Bielecki, https://www.researchgate.net/publication/282336081_Characterization_of_fungi_of_the_Malassezia_genus_II_Clinical_aspects
  4. Grzyby z rodzaju Malassezia jako oportuniści ludzi i zwierząt, Urszula Czyżewska, Magdalena Siemieniuk, Marek Bartoszewicz, Adam Tylicki, https://phmd.pl/api/files/view/406962.pdf

Powiązane produkty

Omawiane substancje

  • Cyklopiroks

    Cyklopiroks jest substancją przeciwgrzybiczną stosowaną w leczeniu chorób skóry. Działa poprzez hamowanie wzrostu i rozmnażania grzybów.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Flukonazol

    Flukonazol jest lekiem przeciwgrzybicznym. Jest stosowany w leczeniu zakażeń grzybiczych skóry, paznokci, jamy ustnej i dróg moczowych.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Itrakonazol

    Itrakonazol jest lekiem przeciwgrzybicznym stosowanym w leczeniu infekcji grzybiczych skóry, paznokci i błon śluzowych. Substancja ta hamuje wzrost i rozwój grzybów, co pozwala na wyeliminowanie infekcji.
    substancje syntetyczne
  • Ketokonazol

    Ketokonazol jest lekiem przeciwgrzybicznym stosowanym w leczeniu chorób skóry i paznokci. Substancja ta hamuje wzrost grzybów i zapobiega ich rozprzestrzenianiu się.
    substancje syntetyczne
  • Klotrymazol

    Klotrymazol jest lekiem przeciwgrzybicznym stosowanym w leczeniu infekcji skóry i paznokci. Substancja ta działa poprzez hamowanie wzrostu i rozmnażania grzybów.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Kwas salicylowy

    Kwas salicylowy jest organicznym związkiem chemicznym o właściwościach keratolitycznych i przeciwzapalnych. Jest stosowany w leczeniu chorób skóry, takich jak trądzik i łuszczyca.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne

Omawiane schorzenia

  • Łupież pstry

    Łupież pstry to choroba skóry, która objawia się łuskowatymi plamami na skórze głowy, twarzy, klatce piersiowej i plecach. Choroba ta może być spowodowana przez wiele czynników, w tym genetyczne predyspozycje, stres, infekcje grzybicze i nieprawidłową higienę.

Więcej poradników

Wyświetlane poradniki pochodzą z kategorii czytanego artykułu: , .