Substancje czynne
Schorzenia
Poradniki
Zapytaj farmaceutę
Kalkulatory
InterakcjeIndeks substancji czynnych
na literę “G”
Substancje czynne mogą mieć różne pochodzenie – od związków syntetycznych, przez naturalne ekstrakty roślinne, po witaminy i minerały wspierające organizm. Jeśli chcesz szybko sprawdzić, jak działa dany składnik i w jakich sytuacjach znajduje zastosowanie, skorzystaj z naszego indeksu. Znajdziesz tu jasne opisy właściwości, działania i zastosowania poszczególnych substancji.
- syntetyczne i biologiczne
Gabapentyna to lek wykorzystywany w terapii padaczki i bólu neuropatycznego, ceniony za skuteczność, bezpieczeństwo oraz możliwość dostosowania dawki do indywidualnych potrzeb pacjenta.
- surowce roślinne
Gąbczak walcowaty (Luffa cylindrica) to roślina bogata w flawonoidy, saponiny i triterpenoidy. W badaniach laboratoryjnych ekstrakty wykazują działanie przeciwzapalne i przeciwutleniające, jednak dane kliniczne u ludzi są bardzo ograniczone. Sucha gąbka z owocu jest popularnym peelingiem skóry; preparaty doustne wymagają ostrożności, zwłaszcza w ciąży.
- syntetyczne i biologiczne
Gadobutrol to nowoczesny środek kontrastowy do rezonansu magnetycznego, zapewniający wyraźniejsze obrazy i wspierający precyzyjną diagnostykę u dorosłych i dzieci. Charakteryzuje się wysoką skutecznością.
- syntetyczne i biologiczne
Gadoksetynian disodowy to hepatospecyficzny środek kontrastowy do MRI wątroby. Wychwytywany przez zdrowe hepatocyty, rozjaśnia prawidłową tkankę wątrobową i uwydatnia zmiany ogniskowe. Podawany dożylnie w dawce 0,025 mmol/kg; wydalany po połowie przez nerki i drogi żółciowe.
- syntetyczne i biologiczne
Gadopentetant dimegluminy to paramagnetyczny środek kontrastowy do MRI na bazie gadolinu, który skraca czas relaksacji T1 protonów wody, poprawiając widoczność zmian chorobowych. Jest wydalany przez nerki w ciągu kilku godzin; przeciwwskazany przy ciężkiej niewydolności nerek ze względu na ryzyko NSF. W Europie od 2017 roku jego dożylne stosowanie jest zawieszone przez EMA.
- syntetyczne i biologiczne
Gadopiklenol to nowoczesny środek kontrastowy do rezonansu magnetycznego, umożliwiający dokładne obrazowanie zmian w mózgu, narządach wewnętrznych i tkankach u dorosłych oraz dzieci powyżej 2 lat.
- syntetyczne i biologiczne
Gadoteridol to środek kontrastowy do rezonansu magnetycznego, wyróżniający się wysokim bezpieczeństwem i skutecznością w precyzyjnym obrazowaniu ośrodkowego układu nerwowego i tkanek miękkich.
- syntetyczne i biologiczne
Gal-68 to radioizotop stosowany w radiofarmaceutykach do obrazowania PET. Połączony z analogiem somatostatyny wykrywa guzy neuroendokrynne, a z ligandem PSMA – raka prostaty. Krótki okres półtrwania (~68 minut) ogranicza dawkę promieniowania dla pacjenta.
- syntetyczne i biologiczne
Galaktomannan to polisacharyd o dwóch kluczowych zastosowaniach: jako nośnik leków uwalnianych w okrężnicy oraz jako biomarker diagnostyczny i prognostyczny inwazyjnej aspergilozy u pacjentów z niedoborami odporności.
- syntetyczne i biologiczne
Galaktooligosacharydy (GOS) to prebiotyczne włókna pokarmowe obecne w mleku kobiecym i strączkowych. Odżywiają korzystne bakterie jelitowe, wspierają prawidłowe trawienie, wchłanianie wapnia i funkcję bariery jelitowej. Bezpieczna dawka to do 20 g dziennie; wyższe ilości mogą powodować wzdęcia i dyskomfort.
- surowce roślinne
Galangal (kłącze Alpinia) zawiera galanginę, 1,8-cineol i inne bioaktywne związki badane pod kątem działania przeciwzapalnego, wsparcia trawienia i płodności u mężczyzn. Większość danych pochodzi z badań laboratoryjnych; dostępne wyciągi i kłącze stosuje się jako suplement diety.
- syntetyczne i biologiczne
Galantamina wspomaga funkcjonowanie układu nerwowego, stosowana jest m.in. w terapii zaburzeń pamięci i chorób neurodegeneracyjnych, poprawiając przewodnictwo nerwowo-mięśniowe.
Galkanezumab to nowoczesny lek biologiczny do profilaktyki migreny u dorosłych, działający przez blokowanie peptydu CGRP odpowiedzialnego za ból. Stosowany w formie wstrzyknięć podskórnych.
- syntetyczne i biologiczne
Galsulfaza to enzymatyczny lek stosowany w terapii mukopolisacharydozy typu VI, który wspomaga ograniczanie objawów tej rzadkiej choroby i spowalnia jej postęp, poprawiając komfort życia pacjentów.
- syntetyczne i biologiczne
Galusan bizmutu wykazuje działanie ściągające i przeciwzapalne, stosowany miejscowo wspomaga leczenie sączących ran, owrzodzeń oraz drobnych krwawień, dostępny najczęściej jako proszek lub puder.
- syntetyczne i biologiczne
Galusan epigallokatechiny (EGCG) to główny polifenol zielonej herbaty o działaniu antyoksydacyjnym i przeciwzapalnym. Bezpieczna dawka suplementacyjna wynosi do 300–338 mg dziennie – wyższe ilości mogą obciążać wątrobę. Związek jest intensywnie badany pod kątem wpływu na zdrowie układu sercowo-naczyniowego, metabolizm i profilaktykę nowotworową.
Gamitromycyna to niezidentyfikowana substancja bez potwierdzonego działania leczniczego, mechanizmu działania czy zaleceń dawkowania, nieujęta w oficjalnych rejestrach leków ani bazach farmaceutycznych.
- syntetyczne i biologiczne
Gamma-oryzanol to mieszanina estrów kwasu ferulowego z ryżowych otrąb, badana przede wszystkim jako środek obniżający poziom cholesterolu LDL i triglicerydów. Kliniczne dawki wynoszą 100–300 mg dziennie. Substancja jest dobrze tolerowana, choć brakuje dużych, długoterminowych badań potwierdzających jej skuteczność.
Ganaksolon to mało poznana substancja o potencjalnym działaniu przeciwzapalnym i przeciwbólowym, stosowana miejscowo lub doustnie. Brak oficjalnych wskazań, badań klinicznych i ujednoliconych schematów dawkowania.
- syntetyczne i biologiczne
Gancyklowir to lek przeciwwirusowy stosowany głównie przeciw zakażeniom CMV, szczególnie u osób z obniżoną odpornością, także po przeszczepach. Dostępny w różnych formach, wymaga ścisłego monitorowania terapii.
- syntetyczne i biologiczne
Ganireliks to nowoczesny lek hormonalny wykorzystywany w leczeniu niepłodności kobiet podczas procedur wspomaganego rozrodu, zapobiegający przedwczesnemu wzrostowi poziomu LH.
- surowce roślinne
Garbniki to roślinne polifenole o działaniu ściągającym, przeciwbakteryjnym i antyoksydacyjnym. Wiążą białka i metal, łagodząc biegunkę, przyspieszając gojenie ran i chroniąc błony śluzowe. Występują w korze dębu, herbacie, owocach granatu i wielu innych surowcach roślinnych dostępnych w aptece.
- surowce roślinne
Garcynia indyjska to roślina z Azji, której ekstrakt (HCA) jest stosowany w suplementach na odchudzanie. Działanie na masę ciała jest słabe i niejednoznaczne, a ryzyko uszkodzenia wątroby oraz interakcje z lekami wymagają ostrożności i konsultacji lekarskiej przed użyciem.
- surowce roślinne
Garcynia kambodżańska to roślina, z której skórki owocu pozyskuje się wyciąg bogaty w kwas hydroksycytrynowy (HCA). Suplementy z HCA są promowane jako wsparcie odchudzania, lecz dowody na skuteczność są słabe, a ryzyko uszkodzenia wątroby – udokumentowane. Przed zastosowaniem obowiązkowo skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.
- surowce roślinne
Wyciąg z gardenii (Gardenia jasminoides) zawiera genipozyд, krocynę i kroceтynę. W badaniach laboratoryjnych i na zwierzętach wykazuje działanie przeciwzapalne, ochronne dla wątroby i antyoksydacyjne. Brak potwierdzenia skuteczności w badaniach klinicznych u ludzi. Może działać przeczyszczająco i wchodzić w interakcje z lekami.
- surowce roślinne
Gardenia tahitańska (tiare) to polinezyjska roślina o kwiatach bogatych w linalool i salicylany, od wieków macerowana w oleju kokosowym jako monoi de Tahiti. Tradycyjnie stosowana przy bólach głowy, ranach i oparzeniach. Dane kliniczne u ludzi są ograniczone; dermokosmetyczne zastosowania są najlepiej udokumentowane.
- syntetyczne i biologiczne
Gefapiksant to innowacyjny lek stosowany w terapii przewlekłego kaszlu niewyjaśnionego lub opornego na leczenie, działający poprzez blokowanie nadmiernej aktywności nerwów wywołujących odruch kaszlowy.
- syntetyczne i biologiczne
Gemcytabina to cytostatyk stosowany w leczeniu wielu nowotworów, m.in. pęcherza, trzustki, płuca, jajnika i piersi. Pozwala na indywidualizację terapii dzięki różnym formom i dawkom.
- syntetyczne i biologiczne
Gemtuzumab ozogamycyny to innowacyjny lek celowany wykorzystywany w terapii ostrej białaczki szpikowej, zwiększający skuteczność leczenia przy jednoczesnej ochronie zdrowych komórek.
- syntetyczne i biologiczne
Genisteina to fitoestrogen z soi, który wiąże receptor estrogenowy ERβ z 30-krotnie wyższym powinowactwem niż ERα. Kliniczne dawki 54 mg/dobę łagodzą uderzenia gorąca i wspierają gęstość kości u kobiet po menopauzie. Działa też przeciwzapalnie i antyoksydacyjnie. Wymaga ostrożności u osób leczonych hormonalnie z powodu nowotworów.
- syntetyczne i biologiczne
Geraniol to monoterpenowy alkohol z olejków eterycznych roślin aromatycznych. W badaniach przedklinicznych wykazuje właściwości przeciwutleniające, przeciwzapalne, przeciwdrobnoustrojowe i potencjalnie przeciwnowotworowe. Dotychczasowe dane pochodzą głównie z modeli komórkowych i zwierzęcych – brakuje dużych badań klinicznych u ludzi.
Germanium-68 to radioizotop stosowany jako źródło gallium-68 w generatorach do produkcji radiofarmaceutyków PET, kluczowych w diagnostyce nowotworów, procesów zapalnych i zmian neurologicznych.
- syntetyczne i biologiczneGerman-68/Gal-68
Opis w przygotowaniu
- syntetyczne i biologiczne
Gestoden to nowoczesny składnik antykoncepcji hormonalnej, który skutecznie zapobiega owulacji i utrudnia plemnikom dotarcie do komórki jajowej, zapewniając ochronę przed nieplanowaną ciążą.
- syntetyczne i biologiczne
Gilterytynib stosuje się w terapii ostrej białaczki szpikowej z mutacją FLT3, wykazując skuteczność u dorosłych pacjentów z nawrotem lub opornością na leczenie. Lek działa poprzez blokowanie kluczowych szlaków komórkowych.
- syntetyczne i biologiczne
Gimeracyl to syntetyczna substancja chemiczna stosowana w leczeniu niektórych chorób nowotworowych. Działa poprzez hamowanie aktywności enzymów biorących udział w syntezie DNA.
- syntetyczne i biologiczne
Gingerole to główne substancje czynne imbiru, odpowiedzialne za jego ostry smak i działanie biologiczne. Hamują enzymy prozapalne (COX-2, 5-LOX), blokują receptory 5-HT3 i neutralizują wolne rodniki. Badania kliniczne potwierdzają skuteczność w nudnościach ciążowych, bólu stawów i redukcji markerów zapalenia. Dawki terapeutyczne: 250 mg–2 g dziennie.