Indeks substancji czynnych
na literę “N”
Substancje czynne mogą mieć różne pochodzenie – od związków syntetycznych, przez naturalne ekstrakty roślinne, po witaminy i minerały wspierające organizm. Jeśli chcesz szybko sprawdzić, jak działa dany składnik i w jakich sytuacjach znajduje zastosowanie, skorzystaj z naszego indeksu. Znajdziesz tu jasne opisy właściwości, działania i zastosowania poszczególnych substancji.
- syntetyczne i biologiczne
N-acetylo-L-cysteina (NAC) to pochodna aminokwasu L-cysteiny, która wspiera produkcję glutationu – kluczowego przeciwutleniacza. Działa mukolitycznie, ułatwiając usuwanie wydzieliny z dróg oddechowych, a w wyższych dawkach stosowana jest jako antidotum w zatruciach paracetamolem. Wykazuje właściwości antyoksydacyjne i wspiera funkcje wątroby, układu odpornościowego oraz zdrowia psychicznego.
- syntetyczne i biologiczne
N-acetylo-L-tyrozyna (NALT) to wysoce biodostępna forma aminokwasu L-tyrozyny, będąca prekursorem dopaminy, noradrenaliny i adrenaliny. Wspiera koncentrację, pamięć i odporność na stres, a także uczestniczy w syntezie hormonów tarczycy. Stosowana w dawkach 350–500 mg dziennie, dostępna w postaci kapsułek, tabletek i proszku.
- syntetyczne i biologiczne
N-acetylokarnozyna to stabilna pochodna karnozyny, stosowana miejscowo w kroplach do oczu. Przenika przez rogówkę do wnętrza oka, gdzie działa przeciwutleniająco – hamuje peroksydację lipidów w soczewce i neutralizuje wolne rodniki. Stosuje się ją jako wsparcie przy zaćmie, suchym oku i zmęczeniu wzroku. Preparaty są dostępne bez recepty i dobrze tolerowane.
- syntetyczne i biologiczne
N-dimetyloglicyna (DMG) to pochodna aminokwasu glicyny, naturalnie obecna w fasoli, brązowym ryżu i nasionach dyni. Działa jako donor grup metylowych, wspierając procesy metylacji, syntezę glutationu oraz komórkowe wykorzystanie tlenu. W suplementach diety występuje głównie w formie chlorowodorku N,N-dimetyloglicyny. Produkt przeznaczony wyłącznie dla dorosłych.
- syntetyczne i biologiczne
Nabumeton to niesteroidowy lek przeciwzapalny o działaniu przeciwbólowym i przeciwzapalnym, stosowany głównie w leczeniu chorób stawów. Charakteryzuje się łagodniejszym wpływem na przewód pokarmowy.
- surowce roślinne
Nachyłek barwierski (Coreopsis tinctoria) to roślina z rodziny astrowatych, której kwiaty są cennym surowcem fitoterapeutycznym. Zawiera flawonoidy, chalkony i kwasy fenolowe o właściwościach antyoksydacyjnych, przeciwzapalnych i hepatoprotekcyjnych. Wyciąg z kwiatów wspiera pracę wątroby, układu trawiennego i moczowego, a badania wskazują też na jego wpływ na poziom glukozy we krwi.
- NADH (zredukowana forma dinukleotydu nikotynamidoadeninowego)
Opis w przygotowaniu
- syntetyczne i biologiczne
Nadroparyna to przeciwzakrzepowa heparyna drobnocząsteczkowa, stosowana w profilaktyce i leczeniu zakrzepicy oraz powikłań zakrzepowo-zatorowych, szczególnie po operacjach i u pacjentów z grup ryzyka.
- syntetyczne i biologiczne
Nadtlenek benzoilu skutecznie zwalcza trądzik dzięki właściwościom przeciwbakteryjnym, przeciwzapalnym i złuszczającym. Stosowany samodzielnie lub w połączeniach, umożliwia indywidualne dopasowanie terapii.
- syntetyczne i biologiczne
Nadtlenek karbamidu jest białym proszkiem o silnym działaniu utleniającym. Substancja ta jest często stosowana w kosmetyce jako składnik kremów nawilżających i wybielających.
- syntetyczne i biologiczne
Nadtlenek mocznika to substancja lecznicza stosowana w dermatologii do usuwania zrogowaciałego naskórka oraz w medycynie weterynaryjnej jako środek dezynfekujący.
- Nadtlenek wapnia
Opis w przygotowaniu
- Nadtlenek węglanu sodu
Opis w przygotowaniu
- syntetyczne i biologiczne
Nadtlenek wodoru działa antyseptycznie, wspomaga oczyszczanie ran i dezynfekcję. Znajduje zastosowanie w różnych formach, skutecznie zwalczając bakterie, wirusy i grzyby.
Nafarelina to syntetyczny hormon GnRH stosowany w leczeniu przedwczesnego dojrzewania i endometriozy. Działa przez hamowanie hormonów płciowych, zmniejszając objawy i spowalniając rozwój cech płciowych.
- syntetyczne i biologiczne
Nafazolina łagodzi objawy zapalenia błon śluzowych nosa i spojówek oraz podrażnień skóry, przynosząc szybką ulgę przy zatkanym nosie, zaczerwienieniu oczu czy świądzie po ukąszeniach owadów.
Nafcylina to antybiotyk penicylinowy odporny na beta-laktamazy, skuteczny przeciwko MSSA i innym bakteriom Gram-dodatnim. Stosowana do ciężkich zakażeń, działa bakteriobójczo przez hamowanie syntezy ściany komórkowej.
- syntetyczne i biologiczne
Naftyfina to lek przeciwgrzybiczy stosowany miejscowo w leczeniu zakażeń skóry, wykazujący także działanie przeciwbakteryjne i przeciwzapalne, skutecznie łagodzący objawy grzybicy.
- surowce roślinne
Nagietek lekarski (Calendula officinalis) to roślina o udokumentowanych właściwościach przeciwzapalnych, antyseptycznych i przyspieszających gojenie tkanek. Jego kwiaty zawierają flawonoidy, karotenoidy, saponiny i związki triterpenowe. Stosowany jest zarówno zewnętrznie – na rany, oparzenia i stany zapalne skóry – jak i wewnętrznie, przy dolegliwościach trawiennych i zaburzeniach miesiączkowania. Dostępny w wielu formach: maści, wyciągów olejowych, nalewek i naparów.
- syntetyczne i biologiczne
Naldemedyna łagodzi zaparcia wywołane opioidami, działając selektywnie w jelitach bez wpływu na efekt przeciwbólowy. Skuteczność i bezpieczeństwo potwierdzone w badaniach klinicznych.
- surowce roślinne
Nalewka gorzka to substancja lecznicza, która zawiera w sobie zioła i alkohol, stosowana jest w celu poprawy trawienia i łagodzenia dolegliwości żołądkowych.
- syntetyczne i biologiczne
Nalmefen pomaga ograniczyć spożycie alkoholu u dorosłych, działając na układ opioidowy mózgu i zmniejszając chęć picia. Stosowany w leczeniu uzależnienia, charakteryzuje się korzystnym profilem bezpieczeństwa.
- syntetyczne i biologiczne
Naloksegol skutecznie łagodzi zaparcia wywołane opioidami, nie zaburzając ich działania przeciwbólowego. Jego bezpieczeństwo i efektywność potwierdzają badania kliniczne.
- syntetyczne i biologiczne
Nalokson skutecznie odwraca działanie opioidów, zapobiegając zatrzymaniu oddechu i utracie przytomności. Stosowany w nagłych przypadkach przedawkowania, ratuje życie i minimalizuje powikłania.
- syntetyczne i biologiczne
Nandrolon to anabolik wspomagający odbudowę kości i tkanek, stosowany w leczeniu osteoporozy oraz w stanach zwiększonego zapotrzebowania na regenerację organizmu. Podawany w zastrzykach pod nadzorem lekarza.
- surowce roślinne
Nanercz zachodni to tropikalne drzewo, którego nasiona – znane jako orzechy nerkowca – są bogatym źródłem białka, zdrowych tłuszczów, magnezu, cynku i witamin z grupy B. Wspierają pracę układu nerwowego, sercowo-naczyniowego i odpornościowego. Surowa łupina orzecha jest toksyczna, dlatego do sprzedaży trafiają wyłącznie orzechy po obróbce termicznej. Nerkowce mogą powodować reakcje alergiczne u osób uczulonych na orzechy.
- syntetyczne i biologiczne
Nanohydroksyapatyt jest substancją mineralną, która występuje naturalnie w kościach i zębach. Ze względu na swoje właściwości, nanohydroksyapatyt jest stosowany w medycynie do regeneracji kości oraz w kosmetyce do wzmocnienia zębów.
- syntetyczne i biologiczne
Nanokoloid miedzi to substancja lecznicza, która wykazuje działanie przeciwbakteryjne i przeciwzapalne. Jest stosowana w leczeniu infekcji skórnych oraz chorób układu oddechowego.
- syntetyczne i biologiczne
Naproksen to lek przeciwbólowy i przeciwzapalny, skuteczny w terapii dolegliwości stawowych, bólów mięśni, pourazowych oraz w łagodzeniu gorączki i bolesnego miesiączkowania.
- surowce roślinne
Narcyz poetycki to roślina cebulkowa bogata w alkaloidy izochinolinowe, z których najważniejsza jest galantamina – substancja stosowana w farmakologii w leczeniu choroby Alzheimera. Roślina zawiera też lykorynę i inne związki bioaktywne. Wszystkie części narcyza, zwłaszcza bulwy, są toksyczne i mogą powodować zatrucie.
- surowce roślinne
Naryngenina to flawonoid z cytrusów o wielokierunkowym potencjale zdrowotnym – wykazuje właściwości antyoksydacyjne, przeciwzapalne i hipolipemiczne. Hamuje enzym CYP3A4, przez co może wchodzić w groźne interakcje z wieloma lekami. Większość danych pochodzi z badań na modelach zwierzęcych i komórkowych.
Nasturcja większa zawiera izotiocyjanian benzylu i fitoncydy o działaniu przeciwbakteryjnym, przeciwgrzybiczym i przeciwzapalnym. Wspomaga leczenie infekcji, działa moczopędnie, żółciotwórczo oraz wykrztuśnie.
- syntetyczne i biologiczne
Natalizumab to innowacyjny lek stosowany u dorosłych ze stwardnieniem rozsianym o dużej aktywności, skutecznie ograniczający rzuty i spowalniający postęp choroby poprzez hamowanie stanu zapalnego w OUN.
- syntetyczne i biologiczne
Natamycyna to skuteczny lek przeciwgrzybiczy stosowany miejscowo w leczeniu zakażeń drożdżakowych, szczególnie Candida. Wyróżnia się dobrą tolerancją i różnorodnymi formami aplikacji.
Nateglinid to lek stosowany w cukrzycy typu 2, szybko pobudzający wydzielanie insuliny po posiłkach. Pomaga kontrolować poposiłkową hiperglikemię, zmniejszając ryzyko hipoglikemii między posiłkami.
- syntetyczne i biologiczne
Nattokinaza to enzym pozyskiwany z fermentowanej soi (natto), znany przede wszystkim z właściwości fibrynolitycznych – wspomaga rozkład fibryny tworzącą skrzepy krwi. Może łagodnie obniżać ciśnienie tętnicze i wspierać układ sercowo-naczyniowy. Standardowa dawka wynosi 100 mg (2000 FU) dziennie. Suplementu powinny unikać kobiety w ciąży, osoby z alergią na soję oraz przyjmujące leki rozrzedzające krew.
