Substancje czynne
Schorzenia
Poradniki
Zapytaj farmaceutę
Kalkulatory
InterakcjeIndeks substancji czynnych
na literę “W”
Substancje czynne mogą mieć różne pochodzenie – od związków syntetycznych, przez naturalne ekstrakty roślinne, po witaminy i minerały wspierające organizm. Jeśli chcesz szybko sprawdzić, jak działa dany składnik i w jakich sytuacjach znajduje zastosowanie, skorzystaj z naszego indeksu. Znajdziesz tu jasne opisy właściwości, działania i zastosowania poszczególnych substancji.
- syntetyczne i biologiczne
Waborbaktam to inhibitor beta-laktamaz stosowany z meropenemem w leczeniu ciężkich zakażeń bakteryjnych, szczególnie przy oporności bakterii i ograniczonych możliwościach terapii.
- syntetyczne i biologiczne
Wadadustat to doustny lek hamujący enzymy PHD, który pobudza naturalne wytwarzanie erytropoetyny i koryguje anemię u dializowanych dorosłych z przewlekłą chorobą nerek. Zatwierdzony w USA w marcu 2024 r. i w Japonii od 2020 r.; nie jest zarejestrowany w Polsce ani w UE.
- surowce roślinne
Wąkrotka azjatycka (Centella asiatica) to roślina lecznicza bogata w triterpeny (azjatykozyd, madekasozyd, kwas azjatycki), które wspierają gojenie ran, krążenie żylne i działają przeciwzapalnie. Dostępna w kapsułkach i preparatach dermatologicznych; wymaga ostrożności u osób z chorobami wątroby i w ciąży.
- syntetyczne i biologiczne
Walacyklowir to lek przeciwwirusowy stosowany m.in. w leczeniu opryszczki i półpaśca. Hamuje namnażanie wirusów Herpes, wspierając szybsze ustępowanie objawów i ograniczając ryzyko powikłań.
- syntetyczne i biologiczne
Walgancyklowir to lek przeciwwirusowy stosowany w leczeniu i profilaktyce zakażeń cytomegalowirusem, szczególnie u pacjentów po przeszczepach i z obniżoną odpornością.
Walnemulina to antybiotyk pleuromutylinowy stosowany w weterynarii, zwłaszcza u trzody chlewnej i drobiu, skuteczny przeciw bakteriom Gram-dodatnim i niektórym Gram-ujemnym, zwalczający bakterie oporne na inne antybiotyki.
- syntetyczne i biologiczne
Waloktokogen roksaparwowek to nowoczesna terapia genowa hemofilii A, umożliwiająca długotrwałą produkcję czynnika VIII po jednorazowym podaniu i redukująca potrzebę częstych infuzji u dorosłych pacjentów.
- syntetyczne i biologiczne
Walsartan obniża ciśnienie tętnicze, chroni serce i nerki poprzez blokowanie działania angiotensyny II. Stosowany w leczeniu nadciśnienia i schorzeń serca, dostępny solo lub w preparatach złożonych.
Wamorolon to substancja o niejasnym profilu, potencjalnie przeciwzapalna, stosowana w dermatologii. Brak potwierdzonych danych klinicznych, mechanizmu działania i schematów dawkowania wymaga ostrożności i konsultacji lekarskiej.
- syntetyczne i biologiczne
Wandetanib to innowacyjny lek celowany w leczeniu zaawansowanego raka rdzeniastego tarczycy, hamujący wzrost guza i angiogenezę, stosowany u dorosłych i dzieci z mutacją RET pod ścisłą kontrolą lekarską.
- surowce roślinne
Wanilia zawiera ponad 200 związków fitochemicznych, a jej główny składnik aktywny – wanilina – wykazuje właściwości antyoksydacyjne, przeciwzapalne i uspokajające potwierdzone w badaniach na zwierzętach. W ilościach kulinarnych jest bezpieczna dla większości osób, choć brakuje jednoznacznych danych klinicznych u ludzi.
- surowce roślinne
Wanilia płaskolistna dostarcza waniliny i polifenoli o właściwościach antyoksydacyjnych i łagodzących. Ekstrakt z wanilii płaskolistnej trafia głównie do kosmetyków i aromaterapii; dowody na działanie lecznicze u ludzi są wstępne. W ilościach spożywczych jest bezpieczna.
- surowce roślinne
Wanilia tahitańska zawiera ok. 47 000 ppm polifenoli, w tym alkohol anyżowy, aldehyd anyżowy i wanilinę. W badaniach laboratoryjnych wykazuje właściwości antyoksydacyjne. Stosowana jako składnik kosmetyków i aromatyczny surowiec kulinarny.
- syntetyczne i biologiczne
Wanilina to substancja pomocnicza w lekach i kosmetykach, która maskuje gorzki smak i nieprzyjemny zapach składników aktywnych. Ma status GRAS (FDA), a jej ADI wynosi 0–10 mg/kg masy ciała. Stosowana jest m.in. w syropach, tabletkach do żucia i kremach.
- syntetyczne i biologiczne
Wankomycyna to silny antybiotyk stosowany w leczeniu ciężkich zakażeń bakteriami Gram-dodatnimi opornymi na inne leki. Wymaga indywidualnego dawkowania i ścisłego monitorowania terapii.
- Wapień
Opis w przygotowaniu
- witaminy i minerały
Wapń to kluczowy minerał budujący kości i zęby, niezbędny też do pracy mięśni, układu nerwowego i krzepnięcia krwi. Dorosły potrzebuje 1000–1200 mg dziennie; suplementy dostępne są w wielu formach, m.in. węglanu i cytrynianu wapnia, różniących się wchłanialnością i tolerancją.
- syntetyczne i biologiczne
Wareniklina skutecznie wspomaga rzucanie palenia, redukując głód nikotynowy i objawy odstawienia. Stosowana u dorosłych, zwiększa szanse na trwałe zerwanie z nałogiem nikotynowym.
- syntetyczne i biologiczne
Warfaryna to doustny lek przeciwzakrzepowy stosowany w profilaktyce i leczeniu zakrzepicy. Zmniejsza krzepliwość krwi poprzez hamowanie działania witaminy K, chroniąc przed powikłaniami zakrzepowo-zatorowymi.
- surowce roślinne
Wasak indyjski (Adhatoda vasica) to roślina lecznicza stosowana w medycynie ajurwedyjskiej przy kaszlu, astmie i zapaleniu oskrzeli. Jej alkaloid wazysyna był punktem wyjścia do opracowania mukolitycznych leków bromheksyny i ambroksolu. Wyciąg z wasaka indyjskiego zawiera ponad 30 alkaloidów chinazolinowych, flawonoidy i fitosterole.
Watynoksan nie jest zarejestrowaną substancją czynną, brak danych o właściwościach leczniczych, mechanizmach działania, dawkowaniu oraz bezpieczeństwie stosowania. Nie występuje w oficjalnych rejestrach leków ani suplementów.
- surowce roślinne
Wawrzyn szlachetny (Laurus nobilis) zawiera bogaty olejek eteryczny zdominowany przez 1,8-cyneol (do 50%). Wstępne badania wskazują na korzystny wpływ na poziom glukozy i profil lipidowy. Wymaga ostrożności u diabetyków, osób przyjmujących leki uspokajające oraz kobiet w ciąży.
- syntetyczne i biologiczne
Wazelina farmaceutyczna to biała, bezzapachowa substancja półstała stosowana jako podłoże maści, środek ochrony skóry i nośnik substancji czynnych w preparatach miejscowych. Działa okluzyjnie – zatrzymuje wilgoć i chroni skórę. Używaj jej wyłącznie zewnętrznie.
- syntetyczne i biologiczne
Wazelina biała to oczyszczona mieszanina węglowodorów tworząca okluzyjną warstwę na skórze, która zatrzymuje wilgoć i chroni przed podrażnieniami. Stosuje się ją jako podłoże do maści, środek ochrony skóry przy otarciach i odparzeniach oraz składnik preparatów okulistycznych i do pielęgnacji ran.
Wedaprofen to niesteroidowy lek przeciwzapalny z grupy pochodnych kwasu propionowego, stosowany w leczeniu bólu, stanów zapalnych i gorączki, zwłaszcza w chorobach reumatycznych oraz urazach układu ruchu.
- syntetyczne i biologiczne
Wegańska keratyna to hydrolizat białek roślinnych (pszenica, soja, kukurydza, migdały) o profilu aminokwasowym zbliżonym do keratyny ludzkiej. Stosowana w kosmetykach w stężeniu 0,5–5%, wzmacnia włosy, wspiera barierę skórną i może poprawić kondycję paznokci.
- syntetyczne i biologiczne
Wegański kolagen to suplementy dostarczające aminokwasów (glicyna, prolina, lizyna) i kofaktorów (witamina C, cynk, miedź), które wspierają własną produkcję kolagenu w organizmie. Prawdziwy kolagen w naturze pochodzi wyłącznie od zwierząt – rośliny go nie zawierają.
- syntetyczne i biologiczne
Węgiel aktywowany wiąże toksyny i gazy w jelitach dzięki ogromnej powierzchni porów. W ratownictwie stosuje się go przy zatruciach doustnych (50–100 g u dorosłych), a w suplementacji – przy nadmiernych wzdęciach (1 g przed i po posiłku, zgodnie z oświadczeniem zdrowotnym UE). Nie działa na alkohole, metale ani środki żrące.
- syntetyczne i biologiczne
Węglan dihydroksyglinowo-sodowy neutralizuje nadmiar kwasu żołądkowego, łagodzi zgagę i refluks, wspiera leczenie wrzodów oraz chroni błonę śluzową żołądka przed drażniącymi czynnikami.
- syntetyczne i biologiczne
Węglan dioktylu to lekki emolient kosmetyczny i farmaceutyczny, który nadaje produktom jedwabiste, niezatłuszczające wykończenie, poprawia rozprowadzanie filtrów UV i ułatwia wchłanianie substancji aktywnych. Jest niekomedogenny, biodegradowalny i zgodny z unijnym prawem kosmetycznym.
- witaminy i minerały
Węglowodany to główne paliwo mózgu i mięśni. Złożone odmiany z błonnikiem chronią serce i obniżają ryzyko cukrzycy, natomiast rafinowane cukry mogą szkodzić. Dorosły potrzebuje 200–300 g węglowodanów i co najmniej 25–30 g błonnika dziennie.
- syntetyczne i biologiczne
Weizmannia coagulans to przetrwalnikujący probiotyk docierający żywy do jelit. Badania kliniczne potwierdzają jego skuteczność w łagodzeniu objawów IBS, wzdęć i biegunek. Suplementy nie wymagają chłodzenia i są uznane za bezpieczne, choć osoby z osłabioną odpornością powinny skonsultować ich stosowanie z lekarzem.
Welagliflozyna to inhibitor SGLT2 stosowany w leczeniu cukrzycy typu 2, obniżający poziom cukru przez zwiększenie wydalania glukozy z moczem. Działa niezależnie od insuliny, wspiera ochronę serca i nerek oraz pomaga w kontroli masy ciała i ciśnienia krwi.
- syntetyczne i biologiczne
Welagluceraza alfa to enzym stosowany do leczenia choroby Gauchera typu I. Uzupełnia niedobór enzymu, poprawia funkcjonowanie narządów i zmniejsza objawy choroby u dorosłych oraz dzieci.
- syntetyczne i biologiczne
Welmanaza alfa to enzym wykorzystywany w leczeniu alfa-mannozydozy, rzadkiej choroby metabolicznej. Stosowana w infuzjach dożylnych, poprawia stan pacjentów dzieci i dorosłych pod kontrolą lekarza.
- syntetyczne i biologiczne
Wemurafenib jest lekiem stosowanym w leczeniu czerniaka z mutacją BRAF. Substancja ta działa poprzez hamowanie aktywności białka BRAF, które jest odpowiedzialne za wzrost i podział komórek nowotworowych.
- syntetyczne i biologiczne
Wenetoklaks to innowacyjny lek przeciwnowotworowy, który selektywnie eliminuje komórki białaczkowe. Stosowany w terapii przewlekłej białaczki limfocytowej i ostrej białaczki szpikowej.