Reklama

Dlaczego bezpieczeństwo stosowania citalopramu w ciąży i podczas karmienia piersią jest tak ważne?

Stosowanie leków w okresie ciąży i laktacji zawsze wymaga ostrożności. Substancje lecznicze mogą przenikać przez łożysko do organizmu rozwijającego się dziecka lub dostawać się do mleka matki, wpływając na noworodka. Z tego powodu każda kobieta w ciąży lub karmiąca piersią powinna skonsultować się z lekarzem przed przyjęciem jakiegokolwiek leku, w tym citalopramu12.

Stosowanie citalopramu w ciąży

W dostępnych źródłach wykazano, że stosowanie citalopramu u kobiet w ciąży było szeroko badane – opublikowane dane obejmują ponad 2500 przypadków132. Nie zaobserwowano zwiększonego ryzyka powstawania wad rozwojowych płodu ani noworodka456. Mimo to, citalopramu nie należy stosować w okresie ciąży, chyba że jest to bezwzględnie konieczne i lekarz dokładnie oceni stosunek ryzyka do korzyści632.

Jeśli citalopram jest stosowany w późniejszych etapach ciąży, zwłaszcza w trzecim trymestrze, noworodek powinien być obserwowany po porodzie. U dzieci matek przyjmujących citalopram w zaawansowanej ciąży mogą pojawić się objawy takie jak:

  • zaburzenia oddychania1
  • sinica (niebieskawe zabarwienie skóry)4
  • bezdech (przerwy w oddychaniu)7
  • drgawki8
  • wahania temperatury ciała1
  • trudności z przyjmowaniem pokarmu, wymioty4
  • hipoglikemia (obniżony poziom cukru we krwi)1
  • zmiany napięcia mięśniowego (zwiększone lub zmniejszone)4
  • drżenie, drażliwość, ospałość, trudności z zasypianiem1

Objawy te mogą być skutkiem działania leku na układ nerwowy dziecka lub objawami odstawienia. Najczęściej pojawiają się bezpośrednio lub wkrótce po porodzie (do 24 godzin)89. Ważne jest również, aby nie odstawiać leku nagle podczas ciąży132.

Dodatkowo, badania wykazały, że stosowanie leków z grupy SSRI, do których należy citalopram, w końcowym okresie ciąży może zwiększać ryzyko wystąpienia tzw. przetrwałego nadciśnienia płucnego u noworodka (PPHN). Ryzyko to jest niewielkie – obserwuje się je w około 5 przypadkach na 1000 ciąż, podczas gdy w populacji ogólnej występuje 1–2 przypadki na 1000 ciąż10118.

Niektóre badania wykazały także niewielkie (mniej niż dwukrotne) zwiększenie ryzyka krwotoku poporodowego po ekspozycji na citalopram w ostatnim miesiącu przed porodem91012.

Ważne dla kobiet w ciąży:

  • Citalopram można stosować w ciąży tylko wtedy, gdy lekarz uzna to za bezwzględnie konieczne46.
  • Noworodek po ekspozycji na lek powinien być pod obserwacją, zwłaszcza jeśli lek był przyjmowany w trzecim trymestrze12.
  • Należy unikać gwałtownego odstawiania leku podczas ciąży36.
  • Każdą decyzję o rozpoczęciu lub kontynuacji leczenia citalopramem w ciąży powinien podjąć lekarz po dokładnej ocenie ryzyka i korzyści2.

Stosowanie citalopramu podczas karmienia piersią

Citalopram przenika do mleka kobiecego. Ocenia się, że dziecko karmione piersią otrzymuje około 5% dawki dobowej przyjmowanej przez matkę, w przeliczeniu na masę ciała131411. U niemowląt obserwowano jedynie niewielkie objawy lub nie obserwowano ich wcale, jednak dostępne dane nie są wystarczające, aby jednoznacznie ocenić bezpieczeństwo stosowania leku podczas karmienia piersią1312.

Zaleca się zachowanie ostrożności podczas stosowania citalopramu w okresie karmienia piersią. W niektórych źródłach sugeruje się, że jeżeli leczenie citalopramem jest konieczne, można rozważyć przerwanie karmienia piersią, choć decyzja ta powinna być podjęta indywidualnie przez lekarza151611. Korzyści z karmienia piersią powinny przewyższać potencjalne ryzyko dla dziecka1112.

Wpływ citalopramu na płodność

Badania na zwierzętach wykazały, że citalopram może wpływać na jakość nasienia, jednak nie zaobserwowano wpływu na płodność u ludzi131417. W opisie przypadków stosowania innych leków z grupy SSRI u ludzi, obserwowany wpływ na jakość nasienia był przemijający17.

Ważne informacje dla kobiet karmiących piersią:

  • Citalopram przenika do mleka matki w niewielkich ilościach1311.
  • Objawy u niemowląt są rzadkie lub mają niewielkie znaczenie, ale dane są ograniczone1411.
  • W razie konieczności stosowania leku, zalecana jest ostrożność i indywidualna ocena przez lekarza1516.
  • W niektórych przypadkach można rozważyć przerwanie karmienia piersią15.

Podsumowanie: Citalopram – ostrożność w ciąży i podczas karmienia piersią

Citalopram może być stosowany w ciąży tylko w sytuacjach, gdy jest to bezwzględnie konieczne i po dokładnej ocenie ryzyka oraz korzyści dla matki i dziecka. Stosowanie leku w późnej ciąży wiąże się z możliwością wystąpienia u noworodka objawów odstawienia lub innych powikłań, dlatego konieczna jest obserwacja dziecka po porodzie. W okresie karmienia piersią lek przenika do mleka matki, a wpływ na dziecko jest zwykle niewielki, jednak decyzja o kontynuacji leczenia i karmienia piersią powinna być podejmowana indywidualnie. Poniżej znajduje się tabela podsumowująca najważniejsze informacje:

Okres Możliwość stosowania Uwagi
Ciąża Tylko w razie konieczności Obserwować noworodka po porodzie; ryzyko PPHN i krwotoku poporodowego; nie odstawiać nagle24
Karmienie piersią Z ostrożnością Przenika do mleka; objawy u niemowląt rzadkie lub nieistotne; dane ograniczone; możliwe przerwanie karmienia1315
Płodność Brak przeciwwskazań Możliwy przemijający wpływ na jakość nasienia; brak wpływu na płodność u ludzi13

Pytania i odpowiedzi

Czy citalopram można stosować w ciąży?

Citalopram można stosować w ciąży tylko w razie bezwzględnej konieczności, po dokładnej ocenie ryzyka przez lekarza. Noworodek powinien być obserwowany po porodzie, zwłaszcza jeśli lek był stosowany w trzecim trymestrze.42

Czy citalopram przenika do mleka matki?

Tak, citalopram przenika do mleka kobiecego. Dziecko karmione piersią otrzymuje około 5% dawki matki w przeliczeniu na masę ciała.9

Jakie są możliwe skutki stosowania citalopramu w późnej ciąży dla noworodka?

U noworodków mogą wystąpić objawy takie jak zaburzenia oddychania, drgawki, wahania temperatury, trudności z karmieniem, drżenie czy drażliwość.16

Czy citalopram wpływa na płodność?

Badania nie wykazały wpływu citalopramu na płodność u ludzi, choć może on przemijająco wpływać na jakość nasienia.9

Czy można nagle odstawić citalopram w ciąży?

Nie zaleca się nagłego odstawiania citalopramu podczas ciąży. Decyzję o zmianie leczenia powinien podjąć lekarz.32

Reklama
Reklama