aleric

Aleric deslo USP

floradix

Floradix Żelazo i witaminy

nisita

Nisita

Biotilac Biotic

hascovir

Hascovir Control Max

kerabione

Kerabione

raphaholin C

Raphacholin C

ecomer

Ecomer Odporność + witamina E

chitosan

Olimp Chitosan+chrom

,

Co powoduje nadmiar potasu?

Jakie leki stosować na obniżenie potasu?

Hiperkaliemia jest nadmiarem jonów potasu (K+) we krwi, który najczęściej wynika z zaburzeń gospodarki elektrolitowej. Stan ten jest groźny dla zdrowia, może prowadzić do arytmii, porażenia mięśni, a w skrajnych przypadkach nawet zatrzymania akcji serca. Jakie są przyczyny hiperkaliemii? Jakie mogą być jej objawy? Jakie stosuje się leczenie?
Info o hiperkaliemii i leczeniu

Hiperkaliemia — co to jest?

Potas jest bardzo ważnym pierwiastkiem, koniecznym do prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego, mięśni i serca. Potas do organizmu jest dostarczany wraz z pożywieniem i pokarmami, a jego prawidłowe stężenie we krwi jest regulowane przez nerki. Prawidłowe stężenie potasu we krwi powinno znajdować się w zakresie 3,5–5,5 mmol/l. O  łagodnej hiperkaliemia można mówić przy stężeniu potasu 5,6–6,5 mmol/l, 6,6–7,5 mmol/l oznacza umiarkowaną hiperkaliemię, a ciężka to stężenie potasu powyżej 7,5 mmol/l [1].

Co powoduje nadmiar potasu?

  • upośledzone wydalanie potasu przez nerki z moczem np. w przebiegu uszkodzenia nerek, niedoczynności nadnerczy lub w sytuacji stosowania leków, które zmniejszają wydalanie potasu przez nerki, takich jak inhibitory konwertazy angiotensyny np. enalapryl czy kaptopryl, blokery receptora angiotensynowego np. losartan czy walsartan, diuretyki oszczędzające potas, takie jak np. spironolakton czy amiloryd, niesteroidowe leki przeciwzapalne np. diklofenak czy ibuprofen, leki immunosupresyjne np. cyklosporyna i leki przeciwdrobnoustrojowe np. ketokonazol;
  • zbyt duża podaż potasu z pokarmu lub suplementów diety, ale połączona z niewydolnością nerek lub przyjmowaniem leków, które hamują wydalanie potasu z moczem;
  • może być spowodowany uwolnieniem dużych ilości potasu z komórek, chociażby w przypadku rozpadu guza nowotworowego, hemolizy, rozpadu dużych krwiaków czy kwasicy cukrzycowej lub metabolicznej [2].

Jakie są objawy hiperkaliemii?

Objawy hiperkaliemii najczęściej dają o sobie znać, gdy stężenie potasu we krwi zaczyna się szybko zwiększać. Z reguły łagodna hiperkaliemia przebiega bezobjawowo. Najczęściej występującymi objawami są:

  • osłabienie mięśni, które może objawiać się nawet problemami ze wstawaniem z pozycji siedzącej czy wchodzeniem po schodach;
  • porażeniem mięśni, szczególnie w kończynach dolnych;
  • osłabieniem organizmu i szybkim męczeniem się (osłabione mięśnie oddechowe);
  • duszności;
  • bradykardia (wolne tętno);
  • zdezorientowanie;
  • mrowienie;
  • w skrajnych przypadkach zatrzymanie pracy serca i nagłego zgonu [1,2].

 

Jakie są objawy nadmiaru potasu?

Jak wygląda leczenie niewielkiego nadmiaru potasu?

Najważniejsze w leczeniu hiperkaliemii jest usunięcie przyczyny jej wystąpienia. Oprócz znalezienia i wyeliminowania przyczyny podaży zbyt dużej ilości potasu ważne jest również usunięcie jego nadmiaru, który stanowi zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta. W przypadkach łagodnej hiperkaliemii lekarz z reguły zmienia leki lub ich dawkowanie, jeśli to one spowodowały jej wystąpienie oraz zaleca unikanie produktów spożywczych bogatych w potas, takich jak ziemniaki, pomidory, owoce itd. Nie podaje się również płynów dożylnych zawierających potas ani leków zawierających potas [2,3].

Zaawansowana hiperkaliemia — jak wygląda leczenie?

  • gdy w przebiegu hiperkaliemii stwierdza się zmiany w EKG lub stanowi zagrożenie dla pacjenta, konieczna jest hospitalizacja;
  • usunąć potas z organizmu można przy pomocy żywic jonowymiennych podawanych doustnie lub doodbytniczo;
  • u pacjentów z groźnymi uszkodzeniami nerek najskuteczniejszą metodą usunięcia potasu z organizmu są dializy, najczęściej stosuje się hemodializę;
  • stosuje się również leki wymienione w kolejnym akapicie;
  • podczas leczenia regularnie kontroluje się stężenie potasu we krwi, aby ocenić skuteczność leczenia i odpowiednio go pokierować [2,3].

Jakie leki stosować na obniżenie potasu?

  • w nagłych przypadkach stosuje się dożylny wlew glukozy i insuliny, dzięki czemu potas z krwi zostaje przetransportowany do komórek, co, mimo że nie prowadzi do zmniejszenia jego ilości w organizmie, zmniejsza ryzyko zatrzymania akcji serca;
  • salbutamol podawany w nebulizacji np. Aspulmo czy Ventolin ma działanie zbliżone do wlewu glukozy, czy insuliny, transportując nadmiar potasu z krwi do komórek;
  • wapń podawany w formie dożylnej np. Calcium chloratum WZF 10% nie zmniejsza stężenia potasu we krwi, ale chroni serce i znacznie zmniejsza ryzyko jego zatrzymania;
  • przydatne są leki moczopędne zwiększające wydalanie potasu z moczem jak, chociażby furosemid (np. Furosemidum Polpharma czy Furosemidum Polfarmex) lub torasemid (np. Diuver czy Toramide) [2,3].

Podsumowanie

Hiperkaliemia najczęściej jest spowodowana zaburzeniami czynności nerek lub stosowaniem leków. W większości przypadków, gdy nerki pracują prawidłowo. Hiperkaliemia, jeśli występuje, to nie daje żadnych objawów i nie wymaga hospitalizacji. Jednak w przypadku, gdy jest zaawansowana i można zauważyć zmiany w odczycie EKG, to może stanowić nawet stan zagrożenia życia i wymaga hospitalizacji. Leczenie polega na eliminacji jej przyczyny oraz zmniejszenia podaży potasu. Jako leki sprawdzają się m.in. leki moczopędne czy salbutamol w postaci wziewów. Stosowane są również wlewy dożylne glukozy, insuliny lub zawierające jony wapnia. W każdym przypadku, jeżeli występuje podejrzenie hiperkaliemii, warto zbadać poziom potasu we krwi i udać się do lekarza.

Bibliografia

  1. Matuszkiewicz-Rowińska, Joanna, and Ewa Wojtaszek. „Hiperkalemia.” Wiadomosci Lekarskie (Warsaw, Poland: 1960) 66.4 (2013): 294-298.
  2. Palmer, Biff F., and Deborah J. Clegg. „Diagnosis and treatment of hyperkalemia.” Cleve Clin J Med 84.12 (2017): 934-942.
  3. Sterns, Richard H., Marvin Grieff, and Paul L. Bernstein. „Treatment of hyperkalemia: something old, something new.” Kidney international 89.3 (2016): 546-554.

Omawiane substancje

  • Cyklosporyna

    Cyklosporyna jest lekiem immunosupresyjnym stosowanym w transplantologii. Substancja ta hamuje reakcje odpornościowe organizmu, co zapobiega odrzuceniu przeszczepu.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Enalapril

    Enalapril jest lekiem stosowanym w leczeniu nadciśnienia tętniczego oraz niewydolności serca. Substancja ta działa poprzez hamowanie enzymu konwertującego angiotensynę, co prowadzi do rozszerzenia naczyń krwionośnych i zmniejszenia oporu naczyniowego.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Furosemid

    Furosemid jest lekiem moczopędnym stosowanym w leczeniu obrzęków. Substancja ta działa poprzez hamowanie wchłaniania sodu, co prowadzi do zwiększenia wydalania wody z organizmu.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Ibuprofen

    Ibuprofen jest lekiem przeciwbólowym i przeciwzapalnym. Ibuprofen jest dostępny bez recepty w aptekach.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Kaptopril

    Kaptopril to lek stosowany w leczeniu nadciśnienia tętniczego. Substancja ta działa poprzez blokowanie enzymu konwertującego angiotensynę, co prowadzi do rozszerzenia naczyń krwionośnych i obniżenia ciśnienia krwi.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Ketokonazol

    Ketokonazol jest lekiem przeciwgrzybicznym stosowanym w leczeniu chorób skóry i paznokci. Substancja ta hamuje wzrost grzybów i zapobiega ich rozprzestrzenianiu się.
    substancje syntetyczne
  • Losartan

    Losartan jest lekiem stosowanym w leczeniu nadciśnienia tętniczego oraz niewydolności serca. Substancja ta działa poprzez blokowanie receptorów angiotensyny II, co prowadzi do rozszerzenia naczyń krwionośnych i zmniejszenia ciśnienia krwi.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Potas

    Potas jest pierwiastkiem chemicznym o symbolu K i liczbie atomowej 19. Jest niezbędny dla organizmów żywych, ponieważ bierze udział w przewodzeniu impulsów nerwowych oraz w regulacji równowagi wodno-elektrolitowej.
    Witaminy i mikro- i makroelementy
  • Salbutamol

    Salbutamol jest lekiem stosowanym w leczeniu astmy i innych chorób układu oddechowego. Substancja ta działa rozkurczająco na mięśnie oskrzelowe, ułatwiając oddychanie.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Spironolakton

    Spironolakton jest lekiem moczopędnym stosowanym w leczeniu nadciśnienia i obrzęków. Substancja ta działa poprzez blokowanie receptorów aldosteronowych w nerkach.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Torasemid

    Torasemid jest lekiem moczopędnym stosowanym w leczeniu obrzęków. Substancja ta działa poprzez zwiększenie wydalania wody z organizmu.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Walsartan

    Walsartan jest lekiem stosowanym w leczeniu nadciśnienia tętniczego. Substancja ta działa poprzez blokowanie receptorów angiotensyny II, co prowadzi do rozszerzenia naczyń krwionośnych i obniżenia ciśnienia krwi.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne

Omawiane schorzenia

  • Hiperkaliemia

    Hiperkaliemia to stan, w którym poziom potasu we krwi jest zbyt wysoki. Może to prowadzić do poważnych zaburzeń w funkcjonowaniu organizmu.

Więcej poradników

Wyświetlane poradniki pochodzą z kategorii czytanego artykułu: , .