Indeks substancji czynnych
na literę “A”
Substancje czynne mogą mieć różne pochodzenie – od związków syntetycznych, przez naturalne ekstrakty roślinne, po witaminy i minerały wspierające organizm. Jeśli chcesz szybko sprawdzić, jak działa dany składnik i w jakich sytuacjach znajduje zastosowanie, skorzystaj z naszego indeksu. Znajdziesz tu jasne opisy właściwości, działania i zastosowania poszczególnych substancji.
- syntetyczne i biologiczne
Amiodaron to lek przeciwarytmiczny wykorzystywany w leczeniu groźnych zaburzeń rytmu serca. Wymaga kontroli lekarskiej ze względu na możliwe działania niepożądane i interakcje z innymi lekami.
Amitraz to środek owadobójczy i akarobójczy stosowany w weterynarii do zwalczania pasożytów zewnętrznych u zwierząt. Działa na receptory alfa2-adrenergiczne pasożytów, paraliżując je i powodując śmierć.
- syntetyczne i biologiczne
Amitryptylina to lek przeciwdepresyjny wykorzystywany także w terapii bólu neuropatycznego, migreny i moczenia nocnego, wpływający na neuroprzekaźniki poprawiając nastrój i łagodząc dolegliwości.
- syntetyczne i biologiczne
Amiwantamab to innowacyjny lek stosowany w terapii zaawansowanego niedrobnokomórkowego raka płuca, ukierunkowany na specyficzne mutacje nowotworowe i oferujący nowe możliwości leczenia wybranym pacjentom.
- surowce roślinne
Amla (agrest indyjski) to owoc bogaty w witaminę C, taniny i polifenole. Badania sugerują korzystny wpływ na cholesterol, glikemię i stan zapalny. Typowa dawka suplementacyjna to 500 mg–2 g ekstraktu dziennie. Uwaga na interakcje z lekami przeciwkrzepliwymi i przeciwcukrzycowymi.
- syntetyczne i biologiczne
Amoksycylina to antybiotyk beta-laktamowy o szerokim zastosowaniu, skuteczny w leczeniu wielu zakażeń bakteryjnych u dzieci i dorosłych, dostępny w różnych formach i dawkach.
- syntetyczne i biologiczne
Ampicylina to antybiotyk beta-laktamowy o szerokim spektrum, stosowany w leczeniu wielu zakażeń bakteryjnych, m.in. układu oddechowego, moczowego i pokarmowego. Wymaga ostrożności u osób z alergią.
Amprolium to lek przeciwkokcydiozowy stosowany w weterynarii, zwalczający pierwotniaki Eimeria u drobiu, królików i młodego bydła. Działa przez blokowanie tiaminy, hamując metabolizm pasożyta.
- syntetyczne i biologiczne
Amsakryna to cytostatyk używany w terapii opornej lub nawrotowej ostrej białaczki szpikowej. Wymaga ścisłego nadzoru lekarskiego i jest przeznaczona do specjalistycznego leczenia onkologicznego.
- syntetyczne i biologiczne
Amylaza to enzym produkowany przez trzustkę i ślinianki, rozkładający skrobię na maltozę i glukozę. Jej poziom we krwi jest ważnym wskaźnikiem diagnostycznym chorób trzustki. Niedobór enzymu może utrudniać trawienie węglowodanów, a suplementacja w formie preparatów enzymatycznych bywa stosowana przy zaburzeniach trawienia.
- syntetyczne i biologiczne
Amyloglukozydaza (glukoamylaza) to enzym jelitowy rozkładający skrobię do glukozy. Jest celem leków stosowanych w cukrzycy typu 2 (inhibitory alfa-glukozydazy) oraz podstawą enzymatycznej terapii zastępczej w chorobie Pompego.
- surowce roślinne
Anacyclus pyrethrum (akarkara) to korzeń roślinny bogaty w pellitorynę, flawonoidy i triterpenoidy. Badania na zwierzętach sugerują działanie przeciwzapalne, przeciwutleniające i wspierające funkcje rozrodcze, ale brakuje potwierdzenia w dużych badaniach klinicznych u ludzi. Nie stosować w ciąży i przy karmieniu piersią.
- syntetyczne i biologiczne
Anagrelid obniża liczbę płytek krwi, co zmniejsza ryzyko zakrzepów i krwotoków w nadpłytkowości samoistnej. Wymaga kontroli lekarskiej i indywidualnego dostosowania leczenia.
- syntetyczne i biologiczne
Anakinra to nowoczesny lek przeciwzapalny stosowany w terapii reumatoidalnego zapalenia stawów, chorób autozapalnych oraz wybranych przypadków COVID-19, poprawiający komfort życia pacjentów.
- surowce roślinne
Ananas jadalny zawiera bromelainę – enzym o działaniu przeciwzapalnym i wspomagającym trawienie – oraz witaminę C, flawonoidy i kwasy fenolowe. Stosowany w suplementach przy dolegliwościach stawowych, zapaleniu zatok i zaburzeniach trawienia.
- syntetyczne i biologiczne
Anastrozol blokuje enzym aromatazę, obniżając poziom estrogenów o 80–90% u kobiet po menopauzie. Stosuje się go w leczeniu i profilaktyce hormonozależnego raka piersi w dawce 1 mg raz dziennie. Wymaga regularnej kontroli gęstości kości i parametrów laboratoryjnych.
- syntetyczne i biologiczne
Anastrozol ogranicza produkcję estrogenów, wspierając leczenie raka piersi u kobiet po menopauzie z receptorami hormonalnymi. Stosowany w terapii hormonalnej nowotworów zależnych od estrogenów.
- syntetyczne i biologiczne
Andeksanet alfa to lek stosowany w nagłych przypadkach, odwracający działanie wybranych leków przeciwzakrzepowych i umożliwiający kontrolę poważnych krwawień u dorosłych pacjentów.
- surowce roślinne
Anemarena asfodelowata (Zhi Mu) to zioło TCM bogate w timosaponiny i mangiferin. Wykazuje działanie przeciwzapalne, hipoglikemiczne i antyoksydacyjne potwierdzone w badaniach przedklinicznych. Przeciwwskazana przy biegunce i nadciśnieniu tętniczym; może wchodzić w interakcje z suplementami żelaza.
- surowce roślinne
Anetholea anisata to australijska roślina bogata w anetol. Jej ekstrakt działa antyoksydacyjnie i przeciwdrobnoustrojowo, a w kosmetyce stosowany jest jako składnik kondycjonujący skórę i włosy w stężeniach 0,1–1%.
- syntetyczne i biologiczne
Anetol to naturalny składnik olejków eterycznych anyżu i kopru włoskiego. Badania laboratoryjne wskazują na jego właściwości przeciwzapalne, antyoksydacyjne i spazmolityczne. Dotychczas brak potwierdzenia tych działań w badaniach klinicznych u ludzi.
- syntetyczne i biologiczne
Angiotensyna II to hormon układu RAAS zwężający naczynia krwionośne i stymulujący wydzielanie aldosteronu. Jej nadmiar powoduje nadciśnienie i uszkodzenie narządów. Syntetyczna postać stosowana dożylnie leczy wstrząs oporny na standardowe leki, a inhibitory ACE i sartany blokują jej działanie w leczeniu nadciśnienia i chorób serca.
Anhydryt to bezwodny siarczan wapnia, twardszy od gipsu, wykorzystywany w budownictwie do wylewek ogrzewania podłogowego oraz w medycynie jako gips palony do unieruchamiania złamań.
- syntetyczne i biologiczne
Anidulafungina to lek przeciwgrzybiczy z grupy echinokandyn, skuteczny w terapii ciężkich zakażeń Candida, stosowany dożylnie u dorosłych i dzieci powyżej 1. miesiąca życia.
- syntetyczne i biologiczne
Anifrolumab to innowacyjny lek biologiczny stosowany w terapii aktywnego tocznia rumieniowatego układowego, ukierunkowany na hamowanie mechanizmów zapalnych w przebiegu tej choroby autoimmunologicznej.
- surowce roślinne
Wyciąg z kwiatów anigozantosa pomarańczowego (łapy kangura) dostarcza skórze kwasu ferulowego, rutyny, kwasu linolowego i aminokwasów – składników, które nawilżają, łagodzą podrażnienia i wspierają barierę naskórkową.
- syntetyczne i biologiczne
Antocyjanidyny to naturalne barwniki flawonoidowe z owoców i warzyw – działają jako antyoksydanty, hamują stan zapalny i wspierają układ sercowo-naczyniowy. Badania kliniczne potwierdzają skromne, ale realne korzyści dla naczyń, lipidów i funkcji poznawczych, a bezpieczeństwo ich stosowania jest dobrze udokumentowane.
- syntetyczne i biologiczne
Antocyjany to flawonoidowe barwniki z jagód, wiśni i ciemnych warzyw o działaniu antyoksydacyjnym i przeciwzapalnym. Badania kliniczne wskazują na korzystny wpływ na profil lipidowy, ciśnienie tętnicze i funkcje poznawcze przy dawkach 160–320 mg dziennie. Suplementy w wysokich dawkach mogą wchodzić w interakcje z lekami.
- Antrodia camphorata
Opis w przygotowaniu
- Antygen Helicobacter pylori
Opis w przygotowaniu
- syntetyczne i biologiczne
Antygen SARS-CoV-2, czyli białko kolca wirusa, jest głównym celem leków stosowanych w COVID-19. Przeciwciała monoklonalne, inhibitory proteaz i inhibitory polimerazy blokują różne etapy zakażenia. Są to wyłącznie leki na receptę, stosowane pod nadzorem lekarza u pacjentów z grup ryzyka.
- Antygeny wirusa RSV
Opis w przygotowaniu
- surowce roślinne
Antyleukina 6 to ekstrakt z algi Laminaria ochroleuca stosowany w dermokosmetykach. Hamuje cytokiny zapalne po ekspozycji na UV, zmniejsza zaczerwienienie, stymuluje kolagen i chroni DNA skóry przed uszkodzeniami słonecznymi.
- syntetyczne i biologiczne
Antytoksyna botulinowa stosowana jest w leczeniu zatruć jadem kiełbasianym, neutralizując toksynę botulinową i zapobiegając poważnym powikłaniom neurologicznym.
- syntetyczne i biologiczne
Antytoksyna jadu żmii neutralizuje toksyny po ukąszeniu żmii zygzakowatej, zmniejszając ryzyko powikłań i wspierając szybki powrót do zdrowia. Skuteczność potwierdzona w praktyce klinicznej.
