Stosowanie leków w ciąży i podczas karmienia piersią – dlaczego wymaga szczególnej ostrożności?
W okresie ciąży oraz karmienia piersią organizm kobiety przechodzi wiele zmian, a substancje lecznicze mogą przenikać przez łożysko lub do mleka matki, wpływając na rozwój dziecka1. Dlatego każda kobieta planująca ciążę, będąca w ciąży lub karmiąca piersią powinna skonsultować się z lekarzem przed zastosowaniem jakiegokolwiek leku, w tym anifrolumabu. Wybór odpowiedniego leczenia wymaga dokładnego rozważenia potencjalnych korzyści i możliwych zagrożeń zarówno dla matki, jak i dla dziecka1.
Bezpieczeństwo stosowania anifrolumabu w ciąży
Anifrolumab jest przeciwciałem monoklonalnym stosowanym głównie u dorosłych z toczniem rumieniowatym układowym (SLE)2. Informacje dotyczące bezpieczeństwa jego stosowania w ciąży są ograniczone – obecnie dostępne dane obejmują mniej niż 300 ciąż, których przebieg jest znany1. Badania przeprowadzone na zwierzętach nie dały jednoznacznej odpowiedzi, czy anifrolumab ma szkodliwy wpływ na rozwój płodu1.
- Anifrolumab nie jest zalecany do stosowania w ciąży1.
- Kobiety w wieku rozrodczym, które nie stosują skutecznej antykoncepcji, również nie powinny przyjmować tego leku, chyba że korzyści z leczenia przeważają nad potencjalnym ryzykiem1.
- Jeśli kobieta zajdzie w ciążę podczas leczenia anifrolumabem, lekarz powinien indywidualnie ocenić, czy kontynuować leczenie, czy je przerwać1.
- Nie zaleca się stosowania anifrolumabu w okresie ciąży ze względu na ograniczoną ilość danych dotyczących bezpieczeństwa dla płodu.
- W razie konieczności leczenia anifrolumabem w czasie ciąży decyzję powinien podjąć lekarz po dokładnej analizie potencjalnych korzyści i zagrożeń.
- Stosowanie skutecznej antykoncepcji podczas terapii anifrolumabem jest zalecane dla kobiet w wieku rozrodczym.
- W razie planowania ciąży lub jej potwierdzenia należy niezwłocznie poinformować lekarza.
Anifrolumab a karmienie piersią
Nie wiadomo, czy anifrolumab przenika do mleka ludzkiego1. Jednakże wykryto jego obecność w mleku samic małp w badaniach na zwierzętach, co sugeruje możliwość przenikania tej substancji także do mleka kobiecego1. Ryzyko dla karmionego dziecka nie jest znane i nie można go całkowicie wykluczyć1.
- Kobieta karmiąca piersią powinna wraz z lekarzem rozważyć, czy kontynuować karmienie, czy też przerwać leczenie anifrolumabem1.
- Decyzja powinna uwzględniać zarówno korzyści z karmienia piersią dla dziecka, jak i korzyści z leczenia dla matki1.
Wpływ anifrolumabu na płodność
Nie ma danych dotyczących wpływu anifrolumabu na płodność u ludzi1. Badania na zwierzętach nie wykazały jednak niekorzystnego działania na pośrednie wskaźniki płodności3.
- Nie wiadomo, czy lek przenika do mleka kobiecego – wykryto go jednak w mleku małp w badaniach przedklinicznych.
- Ryzyko dla dziecka karmionego piersią nie jest znane i nie można go wykluczyć.
- Decyzję o kontynuacji karmienia lub leczenia należy podjąć po wspólnej analizie z lekarzem, biorąc pod uwagę korzyści zarówno dla matki, jak i dziecka.
- Każdy przypadek powinien być rozpatrywany indywidualnie.
Podsumowanie – anifrolumab a bezpieczeństwo w ciąży i laktacji
Stosowanie anifrolumabu u kobiet w ciąży i karmiących piersią nie jest zalecane ze względu na brak wystarczających danych potwierdzających bezpieczeństwo. Każda decyzja o zastosowaniu leku w tych okresach powinna być podejmowana indywidualnie, po dokładnym rozważeniu korzyści i potencjalnych zagrożeń. W przypadku planowania ciąży, jej potwierdzenia lub chęci karmienia piersią podczas leczenia anifrolumabem należy koniecznie poinformować lekarza, który pomoże wybrać najbezpieczniejsze rozwiązanie1.
| Okres | Możliwość stosowania | Uwagi |
|---|---|---|
| Ciąża | Nie | Nie zaleca się stosowania; możliwe wyłącznie, jeśli korzyści przewyższają ryzyko |
| Karmienie piersią | Nie | Nie zaleca się; decyzję o leczeniu lub karmieniu należy podjąć indywidualnie |













