,

Poznaj nowoczesne leki na młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów

Data publikacji:

Ostatnia aktualizacja:

Jakie są nowe leki na młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów?

MIZS, czyli młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów to termin obejmujący różne formy zapalenia stawów (o nieustalonej przyczynie), które rozpoczynają się przed ukończeniem 16. roku życia i utrzymują się dłużej niż 6 tygodni. Choroba może obejmować nie tylko stawy, ale niekiedy również oczy, skórę, a także narządy wewnętrzne. 
Dziecko z zapaleniem stawów MIZS

Młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów — co to za choroba?

Według International League Against Rheumatism (ILAR) istotą młodzieńczego idiopatycznego zapalenia stawów jest — jak sama nazwa wskazuje — proces zapalny o charakterze przewlekłym, który rozwija się u dzieci i młodzieży (bywa, że pierwsze objawy obserwuje się już w pierwszym roku życia).

Stan zapalny może występować w jednym lub kilku stawach i objawiać się bólem oraz obrzękiem, poranną sztywnością, a także ograniczeniem ruchomości. Zdarza się, że dochodzi również do rozwoju objawów ogólnych, np. wysypki skórnej, gorączki, zmęczenia i osłabienia organizmu.

Ze względu na występowanie aż siedmiu podtypów MIZS (ang. Juvenile idiopathic arthritis — JIA) symptomy są dosyć zróżnicowane. Oznacza to, że dobór metody leczenia jest zależny od odmiany choroby. Ogromne trudności sprawia samo określenie przyczyny występowania choroby — stąd też termin “idiopatyczny”.

Postawienie rozpoznania młodzieńczego idiopatycznego zapalenia stawów opiera się na wykluczeniu innych chorób, które mogą powodować zapalenie stawów (np. alergie, infekcje, nowotwory) [1].

Czy młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów jest wyleczalne?

Młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów to choroba przewlekła i jak dotąd nieuleczalna. Wciąż poszukiwane są nowe substancje, które zadziałają znacznie lepiej niż te dotychczas poznane. Dostępne obecnie leki mają za zadanie spowolnić postęp choroby i ograniczyć procesy zapalne w obrębie stawów, a także zmniejszyć ryzyko wystąpienia powikłań układowych (obejmujących m.in. oczy, skórę oraz narządy wewnętrzne).

W tym celu stosuje się niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), glikokortykosteroidy (podawane doustnie, dożylnie lub dostawowo), a także tzw. leki modyfikujące przebieg choroby (niebiologiczne) np. metotreksat (Ebetrexat, Metex), chlorochinę (Arechin), sulfasalazynę (Salazopyrin EN), leflunomid (Arava), cyklosporynę A (Equoral) oraz azatioprynę (Imuran), obecnie rzadko już zalecaną [1,2].

Czy młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów jest wyleczalne?

Czy są nowe leki na młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów?

W ostatnich latach pojawiło się kilka nowych leków, które są stosowane w ramach programu lekowego B.33. Są to przede wszystkim preparaty biologiczne wytwarzane za pomocą technik inżynierii genetycznej. Jednymi z pierwszych preparatów biologicznych wykorzystywanych w leczeniu młodzieńczego idiopatycznego zapalenia stawów są blokery TNF-alfa: etanercept (Enbrel, Erelzi) oraz adalimumab (Amgevita, Hulio, Humira, Idacio, Imraldi).

W późniejszym czasie zarejestrowano natomiast inne leki biologiczne, zaliczane do grupy inhibitorów interleukin, m.in. tocilizumab (RoActemra), canakinumab (Ilaris) oraz anakinrę (Kineret), a także bloker cząsteczek kostymulujących limfocytów T, czyli abatacept (Orencia). Wymienione środki lecznicze mają za zadanie hamować proces zapalny i redukować objawy choroby — w zależności od preparatu podaje się je za pomocą infuzji lub wstrzyknięć podskórnych [2,3].

Najnowsze leki biologiczne w terapii MIZS

Na szczególną uwagę zasługują natomiast najnowsze leki biologiczne, które stosuje się nie tylko w terapii MIZS, ale również w leczeniu reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS), choroby Crohna, tocznia rumieniowatego układowego i łuszczycy. Wśród nich wymienia się inhibitory kinazy Janus (JAK) dostępne w postaci tabletek doustnych, czyli baricytynib (Olumiant), tofacytynib (Xeljanz) oraz upadacytynib (Rinvoq), a także przeciwciała monoklonalne podawane za pomocą infuzji dożylnych lub iniekcji podskórnych, np. sekukinumab (Cosentyx, wytwarzany przez komórki jajnika chomika chińskiego) i ustekinumab (Stelara) [4,5,6,7,8].

Nowe leki stosowane w leczeniu MIZS to innowacyjne substancje, które mogą być skuteczną alternatywą dla osób źle tolerujących dotychczasowe leczenie za pomocą m.in. glikokortykosteroidów czy metotreksatu. Najnowsze preparaty pozwalają lepiej dostosować terapię do preferencji danej osoby, są również bezpieczniejsze niż leczenie glikokortykosteroidami.

Co więcej, niektóre z tych leków mogą być zażywane raz dziennie w postaci doustnej (np. Rinvoq), natomiast te dostępne w postaci wstrzyknięć co kilka (Cosentyx) lub nawet kilkadziesiąt dni (Stelara) [2,3,7,8].

Bibliografia

  1. Zaripova, L.N., Midgley, A., Christmas, S.E. et al. Juvenile idiopathic arthritis: from aetiopathogenesis to therapeutic approaches. Pediatr Rheumatol 19, 135 (2021). https://doi.org/10.1186/s12969-021-00629-8
  2. W. Thomson, J. H. Barrett, R. Donn, L. Pepper, L. J. Kennedy, W. E. R. Ollier, A. J. S. Silman, P. Woo, T. Southwood, British Paediatric Rheumatology Study Group, Juvenile idiopathic arthritis classified by the ILAR criteria: HLA associations in UK patients, Rheumatology, Volume 41, Issue 10, October 2002, Pages 1183–1189
  3. Obwieszczenie Ministra Zdrowia z dnia 20 lutego 2023 r. w sprawie wykazu leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych na 1 marca 2023 r. – Programy lekowe
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Olumiant
  5. ChPL Xeljanz
  6. ChPL Rinvoq
  7. ChPL Cosentyx
  8. ChPL Stelara

Powiązane produkty

Omawiane substancje

  • Abatacept

    Abatacept jest lekiem stosowanym w leczeniu chorób autoimmunologicznych, takich jak reumatoidalne zapalenie stawów. Substancja ta działa poprzez hamowanie aktywności komórek układu odpornościowego, które atakują własne tkanki organizmu.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Adalimumab

    Adalimumab jest lekiem biologicznym stosowanym w leczeniu chorób autoimmunologicznych. Substancja ta działa poprzez blokowanie działania cytokin prozapalnych.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Anakinra

    Anakinra jest lekiem stosowanym w leczeniu chorób autoimmunologicznych. Substancja ta hamuje działanie interleukiny-1, która jest odpowiedzialna za procesy zapalne w organizmie.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Baricytynib

    Baricytynib jest lekiem stosowanym w leczeniu reumatoidalnego zapalenia stawów. Substancja ta hamuje aktywność enzymów JAK1 i JAK2, co zmniejsza stan zapalny w organizmie.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Etanercept

    Etanercept jest lekiem stosowanym w leczeniu chorób autoimmunologicznych. Substancja ta działa poprzez blokowanie działania cytokin zapalnych.
    substancje syntetyczne
  • Sekukinumab

    Sekukinumab jest lekiem stosowanym w leczeniu chorób autoimmunologicznych. Substancja ta działa poprzez hamowanie działania cytokiny IL-17A.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Tocilizumab

    Tocilizumab jest lekiem stosowanym w leczeniu chorób autoimmunologicznych. Substancja ta działa poprzez blokowanie działania interleukiny-6, która jest odpowiedzialna za stan zapalny w organizmie.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Tofacytynib

    Tofacytynib jest lekiem stosowanym w leczeniu chorób autoimmunologicznych. Substancja ta hamuje aktywność kinazy Janusowej, co wpływa na zmniejszenie stanu zapalnego w organizmie.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Upadacytynib

    Upadacytynib jest lekiem stosowanym w leczeniu chorób autoimmunologicznych. Substancja ta działa poprzez hamowanie aktywności enzymów odpowiedzialnych za stan zapalny w organizmie.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Ustekinumab

    Ustekinumab jest lekiem biologicznym stosowanym w leczeniu chorób autoimmunologicznych. Substancja ta działa poprzez blokowanie działania cytokin, które są odpowiedzialne za stan zapalny organizmu.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne

Omawiane schorzenia

  • Młodzieńcze zapalenie stawów

    Młodzieńcze zapalenie stawów to choroba autoimmunologiczna, która dotyka głównie młodych ludzi. Charakteryzuje się zapaleniem stawów, które prowadzi do ich zniszczenia i ograniczenia ruchomości.

Więcej poradników

Wyświetlane poradniki pochodzą z kategorii czytanego artykułu: , .