Substancje czynne
Schorzenia
Poradniki
Zapytaj farmaceutę
Kalkulatory
InterakcjeIndeks substancji czynnych
na literę “A”
Substancje czynne mogą mieć różne pochodzenie – od związków syntetycznych, przez naturalne ekstrakty roślinne, po witaminy i minerały wspierające organizm. Jeśli chcesz szybko sprawdzić, jak działa dany składnik i w jakich sytuacjach znajduje zastosowanie, skorzystaj z naszego indeksu. Znajdziesz tu jasne opisy właściwości, działania i zastosowania poszczególnych substancji.
- syntetyczne i biologiczne
Antytrombina III to kluczowy naturalny regulator krzepnięcia krwi, stosowany w profilaktyce i leczeniu niedoboru tej substancji oraz powikłań zakrzepowych u pacjentów z podwyższonym ryzykiem.
- surowce roślinne
Anyż gwiaździsty (Illicium verum) zawiera trans-anetol (72–92% olejku) i kwas szikimowy. EMA uznaje go za środek wykrztuśny i stomachiczny. Dawka lecznicza to 3 g owoców lub 0,3 g olejku na dobę. Nie stosować u niemowląt ani małych dzieci – ryzyko drgawek. Nie mylić z toksycznym japońskim anyżem gwiaździstym.
Apalutamid to doustny inhibitor receptorów androgenowych stosowany w leczeniu opornego na kastrację i przerzutowego raka prostaty, hamujący wzrost nowotworu poprzez blokadę działania męskich hormonów.
- syntetyczne i biologiczne
Apigenina to flawon z rumianku i pietruszki o właściwościach przeciwzapalnych i antyoksydacyjnych. Spożywana z dietą jest bezpieczna, ale w izolowanej formie jest niestabilna i słabo wchłanialna. Badania kliniczne z ekstraktem rumianku potwierdzają korzystny wpływ na lęk i nastrój.
- syntetyczne i biologiczne
Apiksaban to innowacyjny doustny lek przeciwzakrzepowy stosowany w profilaktyce i leczeniu zakrzepicy oraz zapobieganiu udarom, ceniony za skuteczność i wygodę stosowania u różnych grup pacjentów.
- syntetyczne i biologiczne
Apolaktoferyna to bezżelazna forma laktoferyny obecna w mleku i wydzielinach ciała. Działa przeciwdrobnoustrojowo przez sekwestrację żelaza, ogranicza stres oksydacyjny i moduluje odpowiedź immunologiczną. Badania kliniczne dotyczą głównie niedokrwistości z niedoboru żelaza, zakażeń i trądziku.
- syntetyczne i biologiczne
Apomorfina to lek szybko łagodzący objawy zaawansowanej choroby Parkinsona, umożliwiający indywidualne dopasowanie dawki i wygodne podanie podskórne w nagłych pogorszeniach ruchowych.
Apramycyna to aminoglikozydowy antybiotyk weterynaryjny o szerokim spektrum działania przeciw bakteriom Gram-ujemnym, stosowany głównie u świń i drobiu, z ryzykiem nefro- i ototoksyczności oraz ograniczeniem oporności.
- syntetyczne i biologiczne
Aprepitant to lek przeciwwymiotny stosowany głównie w zapobieganiu nudnościom i wymiotom u pacjentów poddawanych chemioterapii nowotworowej, skuteczny w terapii o różnym stopniu ryzyka.
- syntetyczne i biologiczne
Aprocitentan to innowacyjny lek na oporne nadciśnienie tętnicze, działający poprzez blokowanie receptorów endoteliny i rozszerzanie naczyń, co prowadzi do skutecznego obniżenia ciśnienia krwi.
- syntetyczne i biologiczne
Aprotynina ogranicza utratę krwi podczas operacji serca, hamując rozpuszczanie skrzepów. Stosowana w kardiochirurgii wymaga ścisłej kontroli i indywidualnej oceny bezpieczeństwa.
- Aqua posae filiformis
Opis w przygotowaniu
- syntetyczne i biologiczne
Aquamin F® to proszek z czerwonych wodorostów Lithothamnion sp., zawierający co najmniej 32% wapnia, ok. 2,2% magnezu i ponad 70 minerałów śladowych. Stosowany jako składnik suplementów i żywności wzbogaconej, z wstępnymi danymi o lepszej biodostępności wapnia niż w przypadku węglanu wapnia.
- syntetyczne i biologiczne
Aquaphilus dolomiae to bakteria z wód termalnych Avène. Jej wyciąg (AD-S0, I-modulia) łagodzi świąd i stan zapalny w atopowym zapaleniu skóry oraz wspiera gojenie – potwierdzają to badania in vitro i na modelach tkankowych.
- Aquaxyl
Opis w przygotowaniu
- syntetyczne i biologiczne
Arabinogalaktan z modrzewia to prebiotyczny polisacharyd, który wspiera odporność poprzez aktywację komórek NK i makrofagów oraz stymulację wzrostu Bifidobacterium w jelitach. W badaniach klinicznych dawka 4,5 g/dobę zmniejszała częstość przeziębień i poprawiała odpowiedź na szczepienia. Jest dobrze tolerowany, choć może wchodzić w interakcje z lekami immunosupresyjnymi.
- Arabinoksylan z otrębów ryżowych modyfikowany enzymatycznie przez grzyby shiitake
Opis w przygotowaniu
- surowce roślinne
Aralia wysoka to roślina lecznicza z rodziny araliowatych, bogata w triterpenowe saponiny (aralozydy A, B, C), flawonoidy i związki fenolowe. Tradycyjnie stosowana przy osłabieniu, cukrzycy i bólach reumatycznych. Przed użyciem skonsultuj się ze specjalistą – może wchodzić w interakcje z lekami na cukrzycę i potencjalnie obciążać wątrobę.
- surowce roślinne
Araukaria chilijska to drzewo iglaste, którego żywica ma tradycyjne zastosowanie przy ranach i owrzodzeniach. Zawiera diterpeny labdanowe i polifenole badane in vitro pod kątem działania gastroprotekcyjnego i antyoksydacyjnego – bez potwierdzenia w badaniach klinicznych.
- surowce roślinne
Arbuz zwyczajny to wyjątkowe źródło likopenu (~6 888 µg/152 g), L-cytruliny, flawonoidów i witamin A i C. Składniki te wspierają układ krążenia, działają antyoksydacyjnie i mogą wspomagać regenerację po wysiłku. Wyciąg z arbuza dostępny jest też w suplementach diety.
- surowce roślinne
Arcydzięgiel litwor to zioło bogate w olejki eteryczne, kumaryny i gorzkie związki. Tradycyjnie stosowany przy problemach trawiennych, kaszlu i zaburzeniach krążenia. Zawiera furanocumaryny, które mogą uczulać na słońce – przeciwwskazany w ciąży i przy lekach przeciwzakrzepowych.
- surowce roślinne
Olej arganowy z arganii żelaznej to bogate źródło nienasyconych kwasów tłuszczowych, witaminy E i polifenoli. Stosowany doustnie wspiera profil lipidowy, a zewnętrznie poprawia nawilżenie i elastyczność skóry. Osoby przyjmujące leki przeciwzakrzepowe powinny skonsultować jego stosowanie z lekarzem.
- syntetyczne i biologiczne
Arginina to aminokwas niezbędny do produkcji tlenku azotu – cząsteczki rozszerzającej naczynia. Suplementacja może obniżać ciśnienie krwi, łagodzić objawy zaburzeń erekcji i wspierać przebieg ciąży. Bezpieczna dawka dzienna wynosi do ok. 20 g, jednak po zawale serca argininy nie należy stosować.
- syntetyczne i biologiczne
Argininowazopresyna (ADH) to hormon regulujący gospodarkę wodną i ciśnienie krwi. Syntetyczna forma ratuje życie we wstrząsie septycznym, moczówce prostej i krwawieniu z żylaków przełyku. Działa przez receptory V1, V2 i V3, a jej analog – desmopresyna – stosowany jest w moczówce prostej i zaburzeniach krzepnięcia.
- syntetyczne i biologiczne
Argipresyna to hormon stosowany w leczeniu ciężkiego niedociśnienia, zwłaszcza na oddziałach intensywnej terapii. Wyróżnia się silnym działaniem obkurczającym naczynia krwionośne u dorosłych.
- surowce roślinne
Maqui (Aristotelia chilensis) to jagoda bogata w antocyjany – głównie delfinidyny – o silnym działaniu antyoksydacyjnym i przeciwzapalnym. Badania kliniczne sugerują korzystny wpływ na poziom glukozy, profil lipidowy i produkcję łez. Przed stosowaniem z lekami na cukrzycę lub rozrzedzającymi krew należy skonsultować się z lekarzem.
- surowce roślinne
Arnika łąkowa to roślina lecznicza stosowana wyłącznie zewnętrznie – jej wyciąg z kwiatostanu łagodzi stłuczenia, skręcenia i bóle mięśniowo-stawowe. Zawiera laktony seskwiterpenowe (helenalin) hamujące stan zapalny. Stosowanie doustne jest toksyczne i bezwzględnie przeciwwskazane.
- surowce roślinne
Arnota właściwa (Bixa orellana) to roślina bogata w bixin, norbixin i delta-tokotrienol. Wyciąg z ziaren stosowany jest jako barwnik E160b; EFSA ustaliła ADI dla bixinu na 6 mg/kg. Wstępne badania wskazują na właściwości antyoksydacyjne, przeciwzapalne i korzystny wpływ na profil lipidowy, jednak dowody kliniczne u ludzi są nadal ograniczone.
- surowce roślinne
Aronia czarna to owoc o jednym z najwyższych stężeń polifenoli wśród owoców. Badania wskazują na korzystny wpływ na ciśnienie, lipidy i stan zapalny. Może wchodzić w interakcje z lekami – przed suplementacją warto skonsultować się z farmaceutą.
- syntetyczne i biologiczne
Artezunat to nowoczesny lek przeciwmalaryczny, rekomendowany w leczeniu ciężkiej malarii dzięki szybkiemu działaniu i potwierdzonej skuteczności zarówno u dzieci, jak i dorosłych.
- syntetyczne i biologiczne
Artykaina to środek znieczulający miejscowo, wykorzystywany głównie w stomatologii. Zapewnia szybkie i skuteczne działanie, pozwalając na bezbolesne zabiegi dentystyczne.
- syntetyczne i biologiczne
Arypiprazol to nowoczesny lek przeciwpsychotyczny stosowany w schizofrenii i chorobie afektywnej dwubiegunowej, cechujący się różnorodnością form i potwierdzonym profilem bezpieczeństwa.
- syntetyczne i biologiczne
Ascorbyl methylsilanol pectinate to stabilna pochodna witaminy C z grupą silanolową, stosowana w kosmetykach jako antyoksydant i regulator lepkości. Przenika głębiej niż klasyczna witamina C, a emulsje z jej udziałem zachowują stabilność przez 90 dni w szerokim zakresie temperatur.
- syntetyczne i biologiczne
Asfotaza alfa to innowacyjna substancja stosowana w leczeniu hipofosfatazji dziecięcej. Wspiera mineralizację kości i rozwój, podawana jest w formie zastrzyków podskórnych zgodnie z zaleceniami lekarza.
- surowce roślinne
Ashwagandha (Withania somnifera) to adaptogen ajurwedyjski, którego wyciąg z korzenia w dawce 300–600 mg dziennie pomaga redukować stres i kortyzol, poprawiać sen oraz wspierać wydolność. Krótkotrwałe stosowanie jest bezpieczne, ale wymaga ostrożności przy chorobach tarczycy, wątroby i podczas przyjmowania leków immunosupresyjnych.
- syntetyczne i biologiczne
Asparaginaza to enzym wykorzystywany w leczeniu ostrej białaczki limfoblastycznej, hamujący wzrost komórek nowotworowych i stanowiący kluczowy element terapii przeciwnowotworowej.
- Asparaginian hydroksyproliny i metylosilanolu
Opis w przygotowaniu