Cordarone

Cordarone to profesjonalny preparat leczniczy dostępny w formie roztworu do wstrzykiwań, zawierający 150 mg substancji czynnej amiodaronu chlorowodorku w jednej ampułce o pojemności 3 ml. Lek należy do grupy leków przeciwarytmicznych klasy III i jest stosowany w leczeniu groźnych dla życia zaburzeń rytmu serca, gdy konieczne jest szybkie uzyskanie efektu terapeutycznego lub gdy podawanie leku drogą doustną nie jest możliwe.

Jeden mililitr roztworu zawiera 50 mg amiodaronu chlorowodorku jako substancję czynną. Jedna ampułka (3 ml) dostarcza łącznie 150 mg leku. Preparat zawiera także substancje pomocnicze, w tym alkohol benzylowy (60 mg w ampułce), polisorbat 80 oraz wodę do wstrzykiwań. Ze względu na obecność alkoholu benzylowego, lek wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania u niektórych grup pacjentów.

Cordarone w postaci roztworu do wstrzykiwań jest przeznaczony do leczenia groźnych dla życia zaburzeń rytmu serca w sytuacjach wymagających natychmiastowej interwencji medycznej. Lek znajduje zastosowanie w następujących przypadkach:

• Zaburzenia rytmu serca w przebiegu zespołu Wolffa-Parkinsona-White’a, który charakteryzuje się obecnością dodatkowego szlaku przewodzenia impulsu elektrycznego w sercu.
• Migotanie i trzepotanie przedsionków, czyli nieprawidłowe, zbyt szybkie i nieregularne skurcze górnych komór serca.
• Napadowe tachyarytmie nadkomorowe, w tym częstoskurcz nadkomorowy i węzłowy, gdy inne dostępne leki nie mogą być zastosowane lub są nieskuteczne.
• Komorowe zaburzenia rytmu, takie jak częstoskurcz komorowy (bardzo szybkie bicie serca pochodzące z komór) oraz migotanie komór (chaotyczna, nieskuteczna czynność elektryczna komór serca), gdy standardowe leki przeciwarytmiczne nie przynoszą oczekiwanego efektu.

Preparat jest również stosowany w resuscytacji krążeniowo-oddechowej u pacjentów z migotaniem komór, gdy defibrylacja (próba przywrócenia prawidłowego rytmu serca za pomocą impulsu elektrycznego) okazuje się nieskuteczna.

Ważne informacje o podawaniu leku: Cordarone w postaci roztworu do wstrzykiwań może być stosowany wyłącznie w wyspecjalizowanych ośrodkach intensywnej opieki medycznej, które dysponują pełnym monitorowaniem kardiologicznym, możliwością defibrylacji oraz stymulacji serca. Lek podaje się dożylnie, najczęściej w formie infuzji (powolnego wlewu do żyły). W przypadku konieczności podawania ciągłego lub powtarzanego, amiodaron należy podawać przez centralny dostęp żylny, aby uniknąć niepożądanych reakcji w miejscu podania.

Standardowe dawkowanie w infuzji dożylnej

Dawka nasycająca: Zazwyczaj wynosi 5 mg na kilogram masy ciała, podana w 250 ml 5% roztworu glukozy w infuzji trwającej od 20 minut do 2 godzin. Infuzję można powtarzać 2 do 3 razy na dobę. Szybkość podawania leku ustala lekarz w zależności od uzyskanego efektu terapeutycznego. Działanie leku pojawia się w ciągu kilku pierwszych minut, a następnie stopniowo słabnie, dlatego konieczne jest kontynuowanie podawania leku w infuzji.

Dawka podtrzymująca: Wynosi od 10 do 20 mg na kilogram masy ciała na dobę (zazwyczaj od 600 do 800 mg na dobę, maksymalnie do 1200 mg na dobę) w infuzji w 250 ml 5% roztworu glukozy, przez kilka dni. Lekarz zawsze dąży do podawania minimalnej skutecznej dawki.

Dawkowanie w sytuacjach nagłych

W przypadkach wymagających natychmiastowej interwencji stosuje się 150-300 mg amiodaronu w 10-20 ml 5% roztworu glukozy w powolnym wstrzyknięciu dożylnym, trwającym co najmniej 3 minuty. Następne wstrzyknięcie można powtórzyć nie wcześniej niż po 15 minutach, nawet jeżeli w pierwszym wstrzyknięciu podano tylko zawartość jednej ampułki (150 mg), ze względu na ryzyko wystąpienia zapaści krążeniowej.

Resuscytacja krążeniowo-oddechowa

W szczególnym przypadku resuscytacji pacjenta z migotaniem komór opornym na defibrylację, pierwszą dawkę 300 mg (lub 5 mg na kilogram masy ciała) amiodaronu, rozcieńczoną w 20 ml 5% roztworu glukozy, podaje się w formie szybkiego wstrzyknięcia dożylnego. W przypadku utrzymywania się migotania komór można rozważyć podanie dodatkowej dożylnej dawki amiodaronu w wysokości 150 mg (lub 2,5 mg na kilogram masy ciała).

Przejście z podawania dożylnego na doustne

Gdy tylko zostanie uzyskany pożądany efekt terapeutyczny, lekarz rozpoczyna jednoczesne podawanie doustne amiodaronu w zwykłej dawce nasycającej (3 razy po 200 mg na dobę). Dawkę podawaną dożylnie stopniowo zmniejsza się.

Ważne informacje techniczne

Cordarone wykazuje niezgodność z fizjologicznym roztworem chlorku sodu i może być stosowany wyłącznie z 5% roztworem glukozy. Roztwór amiodaronu o stężeniu mniejszym niż 300 mg (2 ampułki) w 500 ml 5% roztworu glukozy nie jest stabilny i nie należy go stosować. Nie wolno mieszać innych leków z amiodaronem w tej samej strzykawce ani wstrzykiwać innych leków w ten sam dostęp żylny.

Istnieją sytuacje, w których stosowanie Cordarone jest bezwzględnie zabronione. Lek nie może być podawany w następujących przypadkach:

• Nadwrażliwość (uczulenie) na jod, amiodaron lub którąkolwiek inną substancję pomocniczą zawartą w preparacie.
• Bradykardia zatokowa (zbyt wolne bicie serca), blok zatokowo-przedsionkowy i zespół chorego węzła zatokowego, chyba że pacjent ma wszczepiony stymulator serca.
• Blok przedsionkowo-komorowy II lub III stopnia (poważne zaburzenie przewodzenia impulsu elektrycznego w sercu), z wyjątkiem osób z wszczepionym stymulatorem serca.
• Blok dwu- lub trójwiązkowy, z wyjątkiem osób z wszczepionym stymulatorem serca lub założonym tymczasowym układem stymulacyjnym.
• Jednoczesne stosowanie z innymi lekami, które mogą powodować niebezpieczne zaburzenia rytmu serca typu torsade de pointes (specyficzny rodzaj zaburzeń rytmu serca).
• Choroby tarczycy (zarówno nadczynność, jak i niedoczynność tarczycy).
• Ciąża i okres karmienia piersią.
• Zapaść krążeniowa (nagłe, groźne dla życia obniżenie ciśnienia tętniczego) i ciężkie niedociśnienie tętnicze.
• Dożylne podanie leku jest przeciwwskazane w przypadku niedociśnienia, ciężkiej niewydolności układu oddechowego, kardiomiopatii zastoinowej (choroby mięśnia sercowego) lub niewydolności serca.

Wyjątek: Powyższe przeciwwskazania nie mają zastosowania, jeśli amiodaron jest stosowany na oddziale intensywnej terapii w resuscytacji krążeniowo-oddechowej nagłego zatrzymania krążenia w przebiegu migotania komór, gdy defibrylacja nie jest skuteczna.

Ogólne zasady bezpieczeństwa

Amiodaron może być podawany dożylnie wyłącznie na oddziale intensywnej terapii, gdzie stan kliniczny pacjenta jest stale monitorowany, w tym zapis EKG (elektrokardiogram pokazujący aktywność elektryczną serca) oraz wartości ciśnienia tętniczego. W miarę możliwości lek powinien być podawany przez centralny dostęp żylny, aby uniknąć reakcji niepożądanych w miejscu podania.

Zaburzenia czynności serca

Działanie farmakologiczne amiodaronu powoduje charakterystyczne zmiany w badaniu EKG, w tym wydłużenie odstępu QT (czasu potrzebnego na repolaryzację, czyli powrót komórek serca do stanu spoczynku po skurczu). Te zmiany nie świadczą o zatruciu lekiem, ale są naturalnym efektem jego działania. Jednak w rzadkich przypadkach może wystąpić nowy typ zaburzeń rytmu serca lub pogorszenie istniejących zaburzeń, czasami prowadzących do poważnych konsekwencji zdrowotnych.

Ciężka bradykardia i blok serca

Szczególną ostrożność należy zachować podczas jednoczesnego stosowania amiodaronu z lekami zawierającymi sofosbuwir (stosowanymi w leczeniu wirusowego zapalenia wątroby typu C). Obserwowano zagrażające życiu przypadki bradykardii (zbyt wolnego bicia serca) i bloku serca, które występowały zwykle w ciągu kilku godzin do dni, ale czasami nawet do 2 tygodni od rozpoczęcia leczenia. Pacjenci wymagają ścisłego monitorowania czynności serca przez pierwsze 48 godzin w warunkach szpitalnych, a następnie codziennego monitorowania przez co najmniej pierwsze 2 tygodnie leczenia.

Zaburzenia układu oddechowego

Wystąpienie duszności (trudności w oddychaniu) oraz nieproduktywnego kaszlu (suchego kaszlu) może być związane z toksycznym działaniem leku na płuca, takim jak wystąpienie śródmiąższowego zapalenia płuc. W przypadku podejrzenia takiego rozpoznania należy wykonać badanie radiologiczne klatki piersiowej. Śródmiąższowe zapalenie płuc jest zazwyczaj odwracalne po wczesnym odstawieniu amiodaronu, a objawy kliniczne ustępują zazwyczaj po upływie 3 do 4 tygodni.

Znieczulenie

Przed zabiegiem chirurgicznym należy bezwzględnie poinformować anestezjologa o stosowaniu przez pacjenta amiodaronu. Obserwowano potencjalnie ciężkie powikłania u pacjentów poddawanych znieczuleniu ogólnemu, w tym bradykardię (nie odpowiadającą na atropinę), niedociśnienie, zaburzenia przewodzenia oraz zmniejszenie pojemności minutowej serca.

Zaburzenia czynności wątroby

Zaleca się regularne, ścisłe monitorowanie czynności wątroby podczas leczenia amiodaronem począwszy od momentu rozpoczęcia leczenia. Należy oznaczać aktywność aminotransferaz (enzymów wątrobowych). Dawkowanie amiodaronu należy zmniejszyć lub zakończyć leczenie w przypadku zwiększenia aktywności aminotransferaz 3-krotnie powyżej górnej granicy normy, co może świadczyć o wystąpieniu ostrych, ciężkich zaburzeń czynności wątroby.

Ciężkie reakcje skórne

Należy natychmiast przerwać leczenie amiodaronem, jeśli podczas jego stosowania pojawią się reakcje skórne mogące wskazywać na wystąpienie zespołu Stevensa-Johnsona (postępująca wysypka z pęcherzami lub zmiany na błonach śluzowych, gorączka i bóle stawowe) lub toksycznego martwiczego oddzielania się naskórka. Objawy te mogą zagrażać życiu pacjenta.

Zaburzenia wzroku

W przypadku wystąpienia niewyraźnego widzenia lub pogorszenia widzenia należy niezwłocznie przeprowadzić kompletne badanie okulistyczne, w tym badanie dna oka. Stwierdzenie neuropatii nerwu wzrokowego (uszkodzenia nerwu wzrokowego) lub zapalenia nerwu wzrokowego wymaga odstawienia leczenia amiodaronem ze względu na możliwość progresji do utraty wzroku.

Cordarone może wchodzić w interakcje z wieloma innymi lekami, co może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych. Dlatego bardzo ważne jest poinformowanie lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach, suplementach diety i produktach ziołowych.

Leki przeciwwskazane do jednoczesnego stosowania

Bezwzględnie zabronione jest jednoczesne stosowanie amiodaronu z lekami mogącymi wywołać niebezpieczne zaburzenia rytmu serca typu torsade de pointes, w tym z niektórymi lekami przeciwarytmicznymi, antybiotykami (erytromycyna, kotrimoksazol), lekami przeciwpsychotycznymi, przeciwdepresyjnymi, przeciwhistaminowymi, przeciwmalarycznymi oraz z cyzaprydem.

Leki wymagające szczególnej ostrożności

Leki beta-adrenolityczne i antagoniści kanałów wapniowych: Jednoczesne stosowanie z lekami takimi jak werapamil czy diltiazem może spowodować zaburzenia automatyzmu węzła zatokowego (znaczną bradykardię) i zaburzenia przewodzenia impulsu elektrycznego w sercu.

Glikozydy naparstnicy (digoksyna): Amiodaron może zwiększyć stężenie digoksyny we krwi, co prowadzi do objawów przedawkowania, takich jak zaburzenia czynności węzła zatokowego i nadmierna bradykardia. Konieczne jest monitorowanie EKG oraz stężenia digoksyny w osoczu, a także może być wymagane dostosowanie dawki digoksyny.

Warfaryna (lek przeciwzakrzepowy): Skojarzenie warfaryny i amiodaronu może nasilać działanie leku przeciwzakrzepowego, zwiększając ryzyko krwawienia. Konieczne jest ścisłe monitorowanie czasu protrombinowego (INR) i dostosowanie dawki warfaryny.

Statyny (leki obniżające cholesterol): Podczas jednoczesnego stosowania amiodaronu ze statynami metabolizowanymi przez CYP3A4 (takimi jak symwastatyna, atorwastatyna i lowastatyna) występuje zwiększone ryzyko toksycznego wpływu na układ mięśniowy, w tym rabdomiolizy (groźnego rozpadu tkanki mięśniowej). Zaleca się stosowanie statyn nie metabolizowanych przez CYP3A4 podczas leczenia amiodaronem.

Leki mogące wywołać hipokaliemię: Nie zaleca się jednoczesnego stosowania z drażniącymi lekami przeczyszczającymi wywołującymi hipokaliemię (obniżenie poziomu potasu we krwi), co zwiększa ryzyko wystąpienia zaburzeń rytmu serca typu torsade de pointes.

Sofosbuwir: Jednoczesne stosowanie amiodaronu ze schematami zawierającymi sofosbuwir może prowadzić do wystąpienia ciężkiej, objawowej bradykardii. Jeśli nie można uniknąć jednoczesnego stosowania, po ich podaniu zaleca się monitorowanie pracy serca pacjenta.

Ciąża: Ze względu na wpływ amiodaronu na tarczycę płodu, stosowanie leku w okresie ciąży jest bezwzględnie przeciwwskazane. Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować skuteczną antykoncepcję podczas leczenia amiodaronem.

Karmienie piersią: Amiodaron przenika do mleka kobiecego w znaczących ilościach, dlatego stosowanie leku w okresie karmienia piersią jest przeciwwskazane. Jeśli leczenie amiodaronem jest konieczne, należy przerwać karmienie piersią.

Kobiety w ciąży lub karmiące piersią powinny skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem leku, gdyż duża ilość alkoholu benzylowego (substancji pomocniczej w preparacie) może gromadzić się w ich organizmie i powodować działania niepożądane, takie jak kwasica metaboliczna.

Jak każdy lek, Cordarone może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią. Poniżej przedstawiono najważniejsze działania niepożądane, które mogą wystąpić podczas leczenia amiodaronem.

Zaburzenia serca

Często występuje bradykardia (zbyt wolne bicie serca), zazwyczaj umiarkowana. Bardzo rzadko może wystąpić znaczna bradykardia, zatrzymanie czynności węzła zatokowego wymagające zakończenia leczenia, wystąpienie nowego typu zaburzeń rytmu serca lub pogorszenie istniejących zaburzeń rytmu serca, czasami z zatrzymaniem akcji serca. Możliwe jest również wystąpienie zaburzeń rytmu typu torsade de pointes.

Zaburzenia naczyń

Często występuje obniżenie ciśnienia tętniczego krwi, zwykle umiarkowane i przemijające. Donoszono o przypadkach ciężkiego niedociśnienia tętniczego lub zapaści krążeniowej w następstwie przedawkowania leku lub zbyt szybkiego podania. Bardzo rzadko może wystąpić nagłe zaczerwienienie twarzy.

Reakcje w miejscu podania

Często występują reakcje niepożądane w miejscu podania leku, takie jak ból, rumień (zaczerwienienie), obrzęk (opuchlizna), martwica (obumieranie tkanek), wynaczynienie krwi, naciek, stan zapalny, stwardnienie, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie żył, zapalenie tkanki łącznej, zakażenie oraz zmiany zabarwienia skóry.

Zaburzenia układu oddechowego

Bardzo rzadko może wystąpić śródmiąższowe zapalenie płuc lub zwłóknienie płuc, czasami prowadzące do poważnych konsekwencji zdrowotnych. Możliwe są również ciężkie powikłania oddechowe, w tym zespół ostrej niewydolności oddechowej dorosłych, czasami z zejściem śmiertelnym. Może wystąpić skurcz oskrzeli lub bezdech, zwłaszcza u pacjentów z astmą oskrzelową.

Zaburzenia wątroby

Bardzo rzadko występuje izolowane zwiększenie aktywności aminotransferaz w surowicy (enzymów wątrobowych), które jest zwykle umiarkowanie nasilone. Możliwe są również ostre zaburzenia czynności wątroby z dużą aktywnością aminotransferaz lub żółtaczką, w tym niewydolność wątroby, czasami ze skutkiem śmiertelnym.

Zaburzenia skóry

Często występuje wyprysk. Bardzo rzadko może pojawić się pocenie się. Możliwe są również pokrzywka oraz ciężkie reakcje skórne, takie jak toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka lub zespół Stevensa-Johnsona, pęcherzowe zapalenie skóry i reakcja polekowa z eozynofilią i objawami uogólnionymi.

Zaburzenia oka

Może wystąpić neuropatia lub zapalenie nerwu wzrokowego, które może prowadzić do utraty wzroku.

Zaburzenia endokrynologiczne

Bardzo rzadko występuje zespół nieadekwatnego wydzielania hormonu antydiuretycznego. Możliwe jest również wystąpienie nadczynności tarczycy.

Inne działania niepożądane

Mogą również wystąpić: nudności, zapalenie trzustki, wstrząs anafilaktyczny (ciężka reakcja alergiczna), obrzęk naczynioruchowy, neutropenia lub agranulocytoza (zmniejszenie liczby białych krwinek), bóle głowy, nieznaczne nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, bóle odcinka lędźwiowo-krzyżowego kręgosłupa, zmniejszone libido, majaczenie, omamy.

Ważne: Jeśli wystąpi którykolwiek z powyższych objawów w nasileniu uznany przez pacjenta za niepokojące, lub jeśli pojawią się jakiekolwiek objawy nieopisane w tej charakterystyce, należy natychmiast skontaktować się z lekarzem lub farmaceutą.

Nie ma dostępnych szczegółowych danych dotyczących przedawkowania amiodaronu podawanego drogą dożylną. W przypadku przedawkowania mogą wystąpić następujące objawy: bradykardia zatokowa (zbyt wolne bicie serca), blok przedsionkowo-komorowy (zaburzenie przewodzenia impulsu elektrycznego w sercu), częstoskurcz komorowy (bardzo szybkie bicie serca pochodzące z komór), zaburzenia rytmu serca typu torsade de pointes, niewydolność krążenia, obniżenie ciśnienia oraz uszkodzenie wątroby.

Zarówno amiodaron, jak i jego metabolity nie są usuwane podczas dializy. Przedawkowanie leku wymaga fachowej pomocy lekarskiej, a leczenie jest objawowe, czyli skierowane na łagodzenie występujących objawów.

Lek należy przechowywać w miejscu niedostępnym i niewidocznym dla dzieci. Nie stosować leku po upływie terminu ważności zamieszczonego na opakowaniu. Przechowywać w temperaturze poniżej 25°C. Nie zamrażać.

Cordarone, roztwór do wstrzykiwań, dostępny jest w opakowaniu zawierającym 6 ampułek z bezbarwnego szkła, każda o pojemności 3 ml, w tekturowym pudełku.

Amiodaron, substancja czynna preparatu Cordarone, należy do grupy leków przeciwarytmicznych klasy III. Jego działanie polega na wydłużeniu fazy 3 potencjału czynnościowego komórek mięśnia sercowego, co powoduje zwolnienie przepływu jonów potasu. Lek wywołuje również zwolnienie czynności serca na skutek obniżenia automatyzmu węzła zatokowego oraz wykazuje działanie antyadrenergiczne na receptory alfa i beta.

Amiodaron spowalnia przewodzenie impulsu elektrycznego na poziomie węzła zatokowo-przedsionkowego, przedsionków i węzła przedsionkowo-komorowego. Działanie to jest tym bardziej nasilone, im szybszy jest rytm serca. Lek wydłuża okres refrakcji (czas, w którym komórka nie może być ponownie pobudzona) i zmniejsza pobudliwość komórek mięśnia sercowego na poziomie przedsionków, węzła przedsionkowo-komorowego i komór. Ważne jest, że amiodaron nie wykazuje ujemnego działania inotropowego, czyli nie osłabia skurczu mięśnia sercowego.

Efekt terapeutyczny pojawia się w ciągu kilku pierwszych minut po podaniu leku dożylnie, a maksymalne działanie występuje po około 15 minutach i utrzymuje się przez okres około 4 godzin.