Indeks substancji czynnych
na literę “A”
Substancje czynne mogą mieć różne pochodzenie – od związków syntetycznych, przez naturalne ekstrakty roślinne, po witaminy i minerały wspierające organizm. Jeśli chcesz szybko sprawdzić, jak działa dany składnik i w jakich sytuacjach znajduje zastosowanie, skorzystaj z naszego indeksu. Znajdziesz tu jasne opisy właściwości, działania i zastosowania poszczególnych substancji.
- surowce roślinne
Asparagopsis armata to czerwona alga morska bogata w bioaktywne związki – białka o działaniu antyoksydacyjnym, halogenowane metabolity wtórne oraz aminokwasy chroniące przed promieniowaniem UV. Wyciąg z tej algi stosowany jest w kosmetyce jako składnik nawilżający i ochronny dla skóry. Trwają badania nad jej potencjałem przeciwbakteryjnym i przeciwgrzybiczym.
Szparag lekarski (Asparagus officinalis) to roślina o działaniu moczopędnym, przeciwzapalnym i wspomagającym układ pokarmowy. Zawiera saponiny, flawonoidy, witaminy i minerały, stosowana tradycyjnie w chorobach układu moczowego.
- surowce roślinne
Shatavari (Asparagus racemosus) to roślina ajurwedyjska ceniona za wsparcie kobiecego układu rozrodczego, łagodzenie objawów menopauzy i PMS oraz działanie adaptogenne. Zawiera saponiny steroidowe, fitoestrogeny i flawonoidy. Wspiera też układ pokarmowy i odporność. W suplementach dostępna jako wyciąg z korzenia szparaga groniastego.
- syntetyczne i biologiczne
Aspartam (E951) to sztuczny słodzik ok. 200 razy słodszy od cukru, stosowany w produktach spożywczych i aptecznych. W organizmie rozkłada się do fenyloalaniny, kwasu asparaginowego i metanolu. Dopuszczalna dzienna dawka wynosi 40 mg/kg masy ciała. Osoby z fenyloketonurią muszą go bezwzględnie unikać. Bezpieczeństwo aspartamu potwierdzają główne światowe agencje regulacyjne, choć badania nad jego długoterminowymi efektami są kontynuowane.
- surowce roślinne
Astaksantyna to karotenoid zaliczany do ksantofili – jeden z najsilniejszych naturalnych antyoksydantów. Pochodzi głównie z mikroalg i owoców morza. Jej unikalna budowa pozwala chronić błony komórkowe po obu stronach, co wyróżnia ją na tle innych przeciwutleniaczy. Może wspierać zdrowie skóry, oczu, mięśni i układu sercowo-naczyniowego. W suplementach najczęściej stosuje się dawki 4–12 mg dziennie, przyjmowane z tłuszczem dla lepszego wchłaniania.
- surowce roślinne
Aster solny to chroniona roślina nadmorskich i śródlądowych solnisk, znana z mięsistych liści i liliowo-żółtych kwiatostanów. Jej wyciąg stosowany jest w kosmetykach do cery naczynkowej i wrażliwej – ceniony za właściwości kojące i wzmacniające skórę.
- surowce roślinne
Asteracantha longifolia (kokilaksha) to roślina lecznicza stosowana od wieków w ajurwedzie i medycynie unani. Wspiera pracę wątroby, działa moczopędnie i korzystnie wpływa na męską płodność. Zawiera lupeol, stigmasterol, flawonoidy i alkaloidy. Wstępne badania naukowe potwierdzają jej właściwości hepatoprotekcyjne i przeciwutleniające.
- surowce roślinne
Masło murumuru to roślinny emolient z amazońskiej palmy, bogaty w kwasy tłuszczowe laurynowy, mirystynowy i oleinowy. Nawilża skórę, wzmacnia jej barierę ochronną i łagodzi podrażnienia. Na włosach redukuje puszenie się i dodaje blasku. Stosowane jest w kremach, balsamach, odżywkach i pomadkach – sprawdza się szczególnie przy suchej, wrażliwej i podrażnionej skórze.
- syntetyczne i biologiczne
Ataluren stosowany jest w terapii dystrofii mięśniowej Duchenne’a z mutacją nonsensowną, spowalniając postęp choroby u dzieci i umożliwiając produkcję kluczowego białka mięśniowego.
- syntetyczne i biologiczne
Atazanawir to inhibitor proteazy wykorzystywany w leczeniu HIV-1, który ogranicza namnażanie wirusa i pomaga chronić układ odpornościowy, dostępny w różnych formach dla dzieci i dorosłych.
- syntetyczne i biologiczne
Atenolol, beta-adrenolityk, stosowany w leczeniu nadciśnienia, choroby wieńcowej i zaburzeń rytmu serca. Spowalnia pracę serca i obniża ciśnienie, zmniejszając ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych.
- syntetyczne i biologiczne
Atezolizumab to innowacyjny lek immunoonkologiczny wykorzystywany w terapii nowotworów, m.in. płuca, pęcherza, piersi i wątroby, wzmacniający odpowiedź immunologiczną organizmu.
Atidarsagen autotemcel to terapia genowa dla metachromatycznej leukodystrofii, wykorzystująca modyfikowane komórki macierzyste pacjenta. Wprowadza prawidłowy gen ARSA, hamując postęp neurodegeneracji i wspierając regenerację układu nerwowego.
Atipamezol to selektywny antagonista receptorów alfa-2 adrenergicznych stosowany w weterynarii do szybkiego odwracania działania leków sedatywnych u psów i kotów, przywracając świadomość i stabilizując funkcje układu krążenia.
Atogepant to innowacyjny lek stosowany w profilaktyce migreny u dorosłych. Blokuje receptory CGRP, zmniejszając liczbę dni z migreną i poprawiając komfort życia pacjentów.
- syntetyczne i biologiczne
Atomoksetyna to niestymulujący lek stosowany w terapii ADHD, poprawiający koncentrację i kontrolę impulsów u dzieci, młodzieży i dorosłych. Pozwala na indywidualne dostosowanie leczenia.
- syntetyczne i biologiczne
Atorwastatyna skutecznie obniża poziom cholesterolu LDL i wspiera profilaktykę chorób sercowo-naczyniowych u dorosłych oraz dzieci powyżej 10 lat. Stosowana także w preparatach złożonych.
- syntetyczne i biologiczne
Atowakwon to lek przeciwmalaryczny stosowany z proguanilem, skuteczny wobec opornych szczepów Plasmodium falciparum. Zalecany w profilaktyce i leczeniu malarii u dorosłych i dzieci.
- syntetyczne i biologiczne
Atrakurium stosowane jest do krótkotrwałego zwiotczenia mięśni podczas zabiegów chirurgicznych i intensywnej terapii, umożliwiając bezpieczną intubację i wentylację mechaniczną.
- syntetyczne i biologiczne
Atropina to lek przeciwcholinergiczny wykorzystywany głównie w okulistyce do rozszerzania źrenic i leczenia stanów zapalnych oka. Blokuje receptory, powodując rozkurcz mięśni i zmniejszenie wydzielania gruczołów.
- syntetyczne i biologiczne
Awakopan to innowacyjny lek immunomodulujący stosowany w leczeniu ciężkich zapaleń naczyń. Działa selektywnie na układ odpornościowy, pomagając kontrolować objawy i poprawiać komfort życia dorosłych pacjentów.
- syntetyczne i biologiczne
Awanafil to innowacyjny lek na zaburzenia erekcji, wyróżniający się szybkim początkiem działania i skutecznością. Wymaga uwagi na przeciwwskazania oraz możliwe interakcje z innymi preparatami.
- syntetyczne i biologiczne
Awaprytynib to innowacyjny lek stosowany u dorosłych w leczeniu rzadkich nowotworów przewodu pokarmowego i mastocytozy układowej, ukierunkowany na określone mutacje genetyczne.
- syntetyczne i biologiczne
Awatrombopag zwiększa liczbę płytek krwi u dorosłych z małopłytkowością, zwłaszcza przy chorobach wątroby lub przewlekłej małopłytkowości immunologicznej, umożliwiając bezpieczniejsze leczenie i zabiegi.
- syntetyczne i biologiczne
Awelumab to innowacyjny lek immunoonkologiczny stosowany w terapii wybranych nowotworów, wzmacniający odpowiedź immunologiczną organizmu w walce z rakiem u dorosłych pacjentów.
- syntetyczne i biologiczne
Awibaktam to nowoczesny inhibitor β-laktamaz, stosowany z innymi antybiotykami w leczeniu ciężkich zakażeń bakteryjnych, zwłaszcza tych wywołanych przez szczepy oporne na standardowe terapie.
Awobenzon to składnik chroniący skórę przed promieniowaniem UVA, skuteczny w kremach przeciwsłonecznych. Absorbuje fale od 315 do 400 nm, minimalizując uszkodzenia komórek i ryzyko przedwczesnego starzenia skóry.
- syntetyczne i biologiczne
Awokadan butylu to przetworzona pochodna oleju z awokado o właściwościach emolientowych, przeciwłojotokowych i przeciwzapalnych. Wnika w warstwy skóry, reguluje wydzielanie sebum poprzez hamowanie enzymu 5-alfa-reduktazy i wspiera barierę lipidową naskórka. Stosowany w kosmetykach i preparatach dermatologicznych do skóry suchej, wrażliwej i skłonnej do łojotoku, a także w produktach przeciw wypadaniu włosów.
Awokado właściwe to owoc bogaty w jednonienasycone kwasy tłuszczowe, błonnik, witaminy i fitosterole, wspierający zdrowie serca, układ trawienny oraz wzrok, stosowany w profilaktyce cukrzycy i chorób układu krążenia.
- syntetyczne i biologiczne
Azacytydyna to nowoczesny lek stosowany głównie w terapii nowotworów krwi, działający na nieprawidłowe komórki i hamujący ich rozwój. Dostępna w postaci tabletek i wstrzyknięć.
Azaperon, neuroleptyk weterynaryjny z grupy butyrofenonów, stosowany głównie u świń do redukcji stresu, agresji i pobudzenia poprzez blokadę receptorów D2 oraz alfa1-adrenergicznych, zapewniając uspokojenie bez utraty przytomności.
- syntetyczne i biologiczne
Azatiopryna to immunosupresant stosowany w leczeniu chorób autoimmunologicznych i po przeszczepach, wspomagający kontrolę odpowiedzi odpornościowej i dostosowywany do potrzeb pacjenta.
- syntetyczne i biologiczne
Azelastyna to lek przeciwhistaminowy stosowany w łagodzeniu objawów alergii, takich jak katar, świąd i łzawienie oczu. Dostępna w postaci aerozolu do nosa i kropli do oczu.
- surowce roślinne
Azjatykozyd to saponina triterpenowa z wąkroty azjatyckiej, ceniona za działanie regeneracyjne, przeciwzapalne i antyoksydacyjne. Pobudza komórki skóry do produkcji kolagenu, przyspiesza gojenie i wzmacnia barierę naskórkową. Szczególnie polecany dla skóry wrażliwej, trądzikowej, dojrzałej i po zabiegach kosmetologicznych.
- syntetyczne i biologiczne
Azotan amonu to substancja lecznicza stosowana w leczeniu chorób układu krążenia, takich jak choroba niedokrwienna serca czy nadciśnienie tętnicze. Działa rozszerzająco na naczynia krwionośne, poprawiając przepływ krwi i zmniejszając obciążenie serca.
Azotan cynku to związek o działaniu antyseptycznym, ściągającym i przeciwzapalnym, stosowany miejscowo w leczeniu ran, stanów zapalnych błon śluzowych, trądziku oraz nadwrażliwości zębiny, wspierający regenerację tkanek.
- syntetyczne i biologiczne
Azotan potasu to substancja lecznicza stosowana w leczeniu chorób serca i naczyń krwionośnych, takich jak nadciśnienie tętnicze i dusznica bolesna. Działa rozszerzająco na naczynia krwionośne, co poprawia przepływ krwi i zmniejsza obciążenie serca.
- syntetyczne i biologiczne
Aztreonam to antybiotyk zwalczający zakażenia bakteriami Gram-ujemnymi, stosowany m.in. w mukowiscydozie oraz powikłanych infekcjach, dostępny w wielu formach dla różnych grup pacjentów.
- syntetyczne i biologiczne
Azylsartan medoksomil skutecznie obniża ciśnienie tętnicze, blokując działanie substancji podnoszących ciśnienie krwi. Stosowany w leczeniu nadciśnienia u dorosłych, dostępny jest w formie tabletek.
