Indeks substancji czynnych
na literę “A”
Substancje czynne mogą mieć różne pochodzenie – od związków syntetycznych, przez naturalne ekstrakty roślinne, po witaminy i minerały wspierające organizm. Jeśli chcesz szybko sprawdzić, jak działa dany składnik i w jakich sytuacjach znajduje zastosowanie, skorzystaj z naszego indeksu. Znajdziesz tu jasne opisy właściwości, działania i zastosowania poszczególnych substancji.
- syntetyczne i biologiczne
Allopurynol obniża poziom kwasu moczowego, pomagając w leczeniu dny moczanowej i zapobieganiu kamieniom nerkowym. Stosowany w różnych dawkach, wymaga indywidualnego dostosowania terapii.
- syntetyczne i biologiczne
Almasilat to antacid na bazie glinokrzemianu magnezu. Neutralizuje kwas żołądkowy, łagodzi zgagę i objawy wrzodów. Działa miejscowo, wchłania się w minimalnym stopniu. Stosowany zwykle przez około dwa tygodnie, cztery razy dziennie.
- syntetyczne i biologiczne
Almotryptan łagodzi napady migreny, szybko znosząc ból głowy i objawy towarzyszące. Działa selektywnie na receptory serotoninowe, minimalizując wpływ na inne układy organizmu.
- surowce roślinne
Aloes zwyczajny dostarcza żel i lateks o odmiennych właściwościach. Żel stosowany miejscowo wspomaga gojenie oparzeń i ran, łagodzi łuszczycę i zmniejsza płytkę nazębną. Lateks działa silnie przeczyszczająco, ale przy wyższych dawkach jest niebezpieczny. Doustny żel może wspomagać regulację cukru we krwi. Kobiety w ciąży, matki karmiące i dzieci powinny unikać doustnego lateksu.
- surowce roślinne
Aloes przylądkowy (Aloe ferox) to roślina z RPA stosowana głównie jako środek przeczyszczający przy okazjonalnych zaparciach. Jego aktywne antrachinony – aloina i aloe-emodyna – pobudzają perystaltykę jelita grubego. Stosowanie wewnętrzne wymaga ostrożności: nie dłużej niż 2 tygodnie i tylko pod kontrolą specjalisty w szczególnych grupach ryzyka.
- syntetyczne i biologiczne
Alogliptyna pomaga kontrolować poziom cukru we krwi u dorosłych z cukrzycą typu 2, wspierając wydzielanie insuliny i ograniczając glukagon. Stosowana w tabletkach, często z innymi lekami.
- surowce roślinne
Aloina aloides to mały mech aloesowy, który dzięki adaptacji do suchych, wapiennych siedlisk potrafi wyjątkowo efektywnie zarządzać wodą. Wyciąg z tej rośliny stosowany jest w kosmetykach pielęgnacyjnych, gdzie poprawia nawilżenie skóry, wyrównuje rozkład wilgoci i działa przeciwzmarszczkowo. Badania potwierdzają jego skuteczność już przy stężeniu 2%.
- syntetyczne i biologiczne
Alpelisyb to innowacyjny lek celowany w terapii zaawansowanego raka piersi z mutacją PIK3CA, stosowany w połączeniu z innymi preparatami i wymagający ścisłej kontroli lekarskiej.
- Alpha-glukan oligosacharyd
Opis w przygotowaniu
- surowce roślinne
Alpinia galgant to roślina z rodziny imbirowatych, której kłącze dostarcza 1,8-cyneolu, galaginy i 1′-acetoksychawikol octanu. Badania wstępne sugerują działanie przeciwzapalne, antyoksydacyjne i przeciwbakteryjne. Tradycyjna dawka to do 4 g dziennie; kobiety w ciąży i osoby na lekach zobojętniających kwas powinny zachować ostrożność.
- syntetyczne i biologiczne
Alprazolam, należący do benzodiazepin, łagodzi silny lęk i napięcie nerwowe u dorosłych. Wymaga ostrożności ze względu na potencjał uzależniający i możliwość działań niepożądanych.
- syntetyczne i biologiczne
Alprostadyl stosuje się głównie w leczeniu zaburzeń krążenia, zwłaszcza u noworodków z wadami serca i dorosłych z zaburzeniami erekcji, dzięki właściwościom rozszerzającym naczynia krwionośne.
- syntetyczne i biologiczne
Alteplaza to lek trombolityczny, który rozpuszcza zakrzepy w naczyniach krwionośnych, ratując życie w ostrych przypadkach zawału serca, udaru niedokrwiennego i zatorowości płucnej.
Altrenogest to syntetyczny gestagen używany w weterynarii do regulacji i synchronizacji cyklu rozrodczego u klaczy i loch. Działa przez hamowanie owulacji i stabilizację endometrium, nie jest stosowany u ludzi.
- syntetyczne i biologiczne
Aluminum zirconium octachlorohydrex gly to syntetyczny składnik czynny antyperspirантów – tworzy żelowy czop w gruczołach potowych i redukuje pocenie o 20–60%. Dopuszczony w UE i USA; wnikanie przez skórę jest minimalne (ok. 0,00052%). Produkty z tym składnikiem wymagają ostrzeżeń o unikaniu uszkodzonej skóry i konsultacji przy chorobach nerek.
- syntetyczne i biologiczne
Aluminum Zirconium Tetrachlorohydrex GLY to syntetyczny składnik antyperspirujący w dezodorantach. Blokuje kanały potowe, tworząc żelowy czop, i hamuje bakterie powodujące zapach. W UE dopuszczony do 20% stężenia; przenikanie przez skórę oceniane przez SCCS na ok. 0,00052%. Osoby z chorobą nerek powinny skonsultować się z lekarzem.
- syntetyczne i biologiczne
Aluminum Zirconium Trichlorohydrex Gly to aktywny składnik antyperspirantów tworzący czopkę w gruczołach potowych. Dopuszczalne stężenie w preparatach bezaerozolowych wynosi do 20%. Wnikanie przez skórę jest minimalne, a europejski komitet SCCS uznał ten składnik za bezpieczny przy zachowaniu ustalonych limitów. Osoby z chorobą nerek powinny skonsultować stosowanie z lekarzem.
- syntetyczne i biologiczne
Ałun (siarczan potasowo-glinowy) to mineralny związek o właściwościach ściągających, hemostatycznych i antyseptycznych. Stosowany miejscowo kurczy tkanki, zatrzymuje krwawienie i hamuje wzrost bakterii oraz grzybów. Znajdziesz go w ołówkach hemostatycznych, dezodorantach i płukankach do ust. Przy długotrwałym stosowaniu może podrażniać skórę.
- syntetyczne i biologiczne
Alweryna działa rozkurczowo na mięśnie gładkie, przynosząc ulgę w bólach brzucha, skurczach przewodu pokarmowego, dróg żółciowych i macicy, zwłaszcza w zespole jelita drażliwego i bolesnych miesiączkach.
- syntetyczne i biologiczne
Amantadyna stosowana jest w leczeniu choroby Parkinsona, zaburzeń ruchowych i powikłań neurologicznych. Wykazuje także działanie przeciwwirusowe wobec wirusa grypy typu A, wpływając na neuroprzekaźniki w mózgu.
- syntetyczne i biologiczne
Ambazon to środek odkażający stosowany w leczeniu infekcji jamy ustnej i gardła, skuteczny przeciwko bakteriom, wygodny w formie tabletek do ssania i bez wpływu na florę jelitową.
- syntetyczne i biologiczne
Ambenonium to lek wzmacniający siłę mięśni u osób z miastenią. Stosowany głównie u dorosłych, poprawia przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, łagodząc objawy osłabienia mięśni.
- syntetyczne i biologiczne
Ambrisentan to lek nowej generacji stosowany w terapii tętniczego nadciśnienia płucnego, poprawiający wydolność fizyczną i funkcjonowanie serca dzięki rozszerzaniu naczyń płucnych.
- syntetyczne i biologiczne
Ambroksol to skuteczny lek wykrztuśny i mukolityczny, ułatwiający usuwanie śluzu z dróg oddechowych przy kaszlu i infekcjach. Stosowany u dorosłych i dzieci, dostępny w różnych formach.
- Ametuzumab
Opis w przygotowaniu
- syntetyczne i biologiczne
Amfoterycyna B to silny lek przeciwgrzybiczy o szerokim spektrum działania, wykorzystywany w terapii ciężkich zakażeń grzybiczych, wymagający monitorowania ze względu na możliwe działania niepożądane.
- syntetyczne i biologiczne
Amidotryzoinian to jodowy środek kontrastowy do badań RTG i TK przewodu pokarmowego. Pochłania promieniowanie rentgenowskie dzięki atomom jodu i jest bardzo słabo wchłaniany z jelita. Stosuje się go doustnie lub doodbytniczo, gdy siarczan baru jest przeciwwskazany. Może powodować biegunkę i odwodnienie ze względu na silne działanie osmotyczne.
- syntetyczne i biologiczne
Amifamprydyna poprawia przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, zwiększając siłę mięśni u dorosłych z zespołem miastenicznym Lamberta-Eatona. Stosowana jest pod kontrolą lekarza.
- syntetyczne i biologiczne
Amigdalina (laetril, „witamina B17") to glikozyd cyjanogenny z pestek moreli i gorzkich migdałów. W jelitach uwalnia cyjanowodór. Badania kliniczne nie potwierdziły skuteczności przeciwnowotworowej, a ryzyko zatrucia cyjankiem jest realne i udokumentowane.
- syntetyczne i biologiczne
Amikacyna to silny antybiotyk aminoglikozydowy stosowany w leczeniu ciężkich zakażeń bakteryjnych, szczególnie gdy inne terapie zawodzą. Wymaga monitorowania ze względu na ryzyko działań niepożądanych.
- syntetyczne i biologiczne
Amiloryd to lek moczopędny chroniący przed utratą potasu, stosowany w leczeniu nadciśnienia, niewydolności serca i obrzęków, często w terapii skojarzonej z hydrochlorotiazydem.
- surowce roślinne
Aminek egipski (Ammi visnaga) to roślina śródziemnomorska, której owoc zawiera khellinę i wisnagin – związki rozluźniające mięśnie gładkie. Stosowany tradycyjnie przy kolce nerkowej, astmie i dusznicy bolesnej. Wymaga ostrożności ze względu na ryzyko nadwrażliwości na światło i potencjalną toksyczność wątrobową przy dużych dawkach.
- Aminexil
Opis w przygotowaniu
- syntetyczne i biologiczne
Aminodimetylosiloksan to silikonowy polimer z grupami aminowymi, stosowany jako ekscypient w kremach, szamponach leczniczych i syropach. Tworzy ochronny film na skórze i włosach, zatrzymuje wilgoć i działa przeciwstatycznie. Uznawany za bezpieczny składnik preparatów kosmetycznych i farmaceutycznych.
- syntetyczne i biologiczne
Aminokwasy to podstawowe elementy budulcowe białek i wielu związków aktywnych w organizmie. Spośród 20 potrzebnych człowiekowi aminokwasów 9 jest niezbędnych i musi pochodzić z diety. Znajdziesz je w mięsie, jajach, nabiale i niektórych roślinach strączkowych. Suplementacja ma udokumentowane zastosowanie przede wszystkim u seniorów i w stanach zwiększonego zapotrzebowania.
- syntetyczne i biologiczne
Aminolewulinian heksylu umożliwia skuteczniejsze wykrywanie nowotworów pęcherza moczowego podczas badań endoskopowych, zwiększając precyzję diagnostyki i wspierając wczesne rozpoznanie zmian chorobowych.
- syntetyczne i biologiczne
Aminometylopropanol to substancja lecznicza stosowana głównie w leczeniu chorób układu oddechowego oraz jako środek przeciwbólowy i przeciwgorączkowy. Jest to organiczny związek chemiczny o właściwościach alkoholu i aminy.
