Jak dawkować aztreonam? Ogólne zasady
Aztreonam jest antybiotykiem stosowanym w różnych zakażeniach bakteryjnych. Dostępny jest w postaci proszku do sporządzania roztworu do nebulizacji (wziewnie) oraz jako proszek do przygotowania koncentratu do infuzji dożylnej, często w połączeniu z inną substancją czynną – awibaktamem12.
Dawkowanie wziewne (nebulizacja)
- Dorośli i dzieci od 6 lat: Standardowa dawka to 75 mg aztreonamu trzy razy na dobę, co 8 godzin, przez 28 dni. Po tym okresie następuje 28 dni przerwy od leczenia3.
- Dawki należy podawać w odstępach co najmniej 4 godzin3.
- Lek przyjmuje się w cyklach: 28 dni leczenia, 28 dni przerwy, z możliwością powtarzania cykli3.
- Przed każdą dawką zaleca się zastosowanie leku rozszerzającego oskrzela3.
Dawkowanie dożylne (w połączeniu z awibaktamem)
- Dorośli (z prawidłową czynnością nerek): Dawka nasycająca to 2 g aztreonamu z 0,67 g awibaktamu, następnie dawka podtrzymująca 1,5 g aztreonamu z 0,5 g awibaktamu co 6 godzin. Lek podaje się we wlewie dożylnym trwającym 3 godziny4.
- Czas trwania leczenia: W zależności od rodzaju zakażenia, zwykle 5–10 dni (zakażenia wewnątrzbrzuszne, układu moczowego) lub 7–14 dni (szpitalne zapalenie płuc). W niektórych przypadkach leczenie może trwać do 14 dni4.
Dawkowanie aztreonamu w szczególnych grupach pacjentów
Dzieci i młodzież
- Wziewnie: U dzieci od 6 lat dawka jest taka sama jak u dorosłych – 75 mg trzy razy na dobę przez 28 dni3.
- Nie zaleca się stosowania u dzieci poniżej 6 lat ze względu na brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności6.
- Dożylnie (w połączeniu z awibaktamem): Brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat7.
Osoby starsze
- Wziewnie: Dawkowanie takie samo jak u dorosłych8.
- Dożylnie: Nie ma konieczności dostosowywania dawki wyłącznie ze względu na wiek, jeśli czynność nerek jest prawidłowa5.
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
- Wziewnie: Nie ma konieczności modyfikacji dawki, ponieważ lek wchłania się do organizmu w niewielkim stopniu tą drogą8.
- Dożylnie: Dawkę należy zmniejszyć w zależności od stopnia niewydolności nerek, ponieważ aztreonam i awibaktam są wydalane przez nerki5. Zalecane są konkretne modyfikacje:
- CrCl od 30 do 50 ml/min: dawka nasycająca 2 g/0,67 g, dawka podtrzymująca 0,75 g/0,25 g co 6 godzin
- CrCl od 15 do 30 ml/min: dawka nasycająca 1,35 g/0,45 g, dawka podtrzymująca 0,675 g/0,225 g co 8 godzin
- CrCl ≤15 ml/min (hemodializa): dawka nasycająca 1 g/0,33 g, dawka podtrzymująca 0,675 g/0,225 g co 12 godzin, podawać po zakończeniu dializy9.
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby
Kobiety w ciąży i karmiące piersią
- Brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania u kobiet w ciąży i karmiących piersią. W badaniach na zwierzętach nie wykazano szkodliwego wpływu na płód, ale doświadczenia u ludzi są ograniczone10.
- Wziewny aztreonam jest przeznaczony do stosowania wyłącznie z odpowiednim nebulizatorem, co zapewnia prawidłowe dawkowanie i bezpieczeństwo terapii3.
- W przypadku dożylnego podania aztreonamu z awibaktamem, leczenie odbywa się pod ścisłą kontrolą personelu medycznego, a dawki mogą być dostosowywane w zależności od czynności nerek5.
- W przypadku niewydolności nerek konieczne jest regularne monitorowanie i możliwa zmiana dawkowania, aby uniknąć działań niepożądanych5.
- Nie stosuj aztreonamu do wstrzykiwań w nebulizatorze, ponieważ nie jest on przeznaczony do takiego podania11.
Zmiany dawkowania w zależności od wskazania
W przypadku aztreonamu dożylnie (z awibaktamem), dawkowanie jest dostosowane do rodzaju zakażenia:
- Powikłane zakażenia wewnątrzbrzuszne: leczenie trwa 5–10 dni
- Szpitalne zapalenie płuc (w tym związane z respiratorem): leczenie trwa 7–14 dni
- Powikłane zakażenia układu moczowego: leczenie trwa 5–10 dni
- Zakażenia u pacjentów z ograniczonymi możliwościami leczenia: czas leczenia ustala się indywidualnie, może trwać do 14 dni4.
Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania
W przypadku terapii wziewnej nie określono maksymalnej dawki dobowej, jednak zalecana dawka to 75 mg trzy razy na dobę. Przy podaniu dożylnym (w skojarzeniu z awibaktamem) maksymalne zalecane dawki wynikają z harmonogramu podawania (1,5 g aztreonamu co 6 godzin, czyli do 6 g na dobę). Przedawkowanie może prowadzić do zaburzeń neurologicznych, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością nerek. W razie potrzeby nadmiar leku można usunąć podczas hemodializy12. W przypadku terapii wziewnej ryzyko przedawkowania jest bardzo małe ze względu na niskie wchłanianie leku do organizmu13.
Aztreonam – schematy dawkowania dla różnych grup pacjentów
| Grupa pacjentów | Schemat dawkowania |
|---|---|
| Dorośli (wziewnie) | 75 mg trzy razy na dobę przez 28 dni, potem 28 dni przerwy |
| Dzieci od 6 lat (wziewnie) | 75 mg trzy razy na dobę przez 28 dni, potem 28 dni przerwy |
| Dzieci poniżej 6 lat (wziewnie) | Nie zaleca się stosowania |
| Dorośli (dożylnie, z awibaktamem, prawidłowa czynność nerek) | Dawka nasycająca 2 g/0,67 g, potem 1,5 g/0,5 g co 6 godzin |
| Osoby starsze | Jak u dorosłych, dostosować w przypadku zaburzeń czynności nerek |
| Pacjenci z niewydolnością nerek (dożylnie) | Dawkę zmniejszyć w zależności od klirensu kreatyniny (patrz wyżej) |
| Pacjenci z niewydolnością wątroby | Brak konieczności modyfikacji dawki |
| Kobiety w ciąży i karmiące piersią | Zachować ostrożność, brak wystarczających danych |
| Dzieci i młodzież (dożylnie) | Brak wystarczających danych, nie zaleca się |
Aztreonam – skuteczne i bezpieczne dawkowanie
Aztreonam jest antybiotykiem o szerokim zastosowaniu, zarówno w terapii wziewnej, jak i dożylnej, często w połączeniu z innymi lekami. Prawidłowe dawkowanie zależy od wieku, drogi podania, rodzaju zakażenia oraz czynności nerek i wątroby. Wziewny aztreonam jest dedykowany osobom z mukowiscydozą powyżej 6. roku życia, natomiast postać dożylna, szczególnie w skojarzeniu z awibaktamem, jest stosowana u dorosłych z ciężkimi zakażeniami. Dawkowanie u osób starszych i z niewydolnością nerek wymaga szczególnej uwagi. W razie wątpliwości dotyczących schematu dawkowania zawsze należy kierować się zaleceniami lekarza oraz instrukcjami z ulotki leku345.













