Data publikacji:
Ostatnia aktualizacja:
Jak zadbać o oczy? Preparaty z luteiną i Dzień Okulistyki
Zwrócenie uwagi na zdrowotny aspekt naszego życia, jest nie tylko zasługą reklamy. Dużo zawdzięcza się świętom o charakterze prozdrowotnym, np.: Dzień Słuchu, Dzień Jaskry, Dzień Astmy itp. W kalendarz świąt o tym charakterze wpisuje się obchodzony 9 maja Dzień Okulistyki. Ma on na celu zwrócenie uwagi na konieczność profilaktyki, badań oraz leczenia narządu wzroku.
Przy okazji obchodów Dnia Okulistyki warto zwrócić uwagę na preparaty dostępne w aptekach, które mogą wspomóc procesy widzenia i zapobiec wystąpieniu schorzeń narządu wzroku.
Luteina, czyli jedna z najbardziej przebadanych substancji
Luteina należy do ksantofili i jest hydroksylową pochodną karotenoidów, podobnie jak zeaksantyna i astaksantyna – związki te najczęściej stosuje się w celu wspierania procesów widzenia. Ponieważ organizm człowieka nie jest w stanie samodzielnie syntetyzować karotenoidów, a ich ilość w diecie często bywa niewystarczająca, konieczne może być ich uzupełnianie. Diety odchudzające, pozbawione produktów bogatych w te związki, dodatkowo ograniczają ich podaż. Jednocześnie stres oksydacyjny, nasilony przez różne czynniki środowiskowe, zwiększa zapotrzebowanie na luteinę, co sprawia, że jej suplementacja staje się coraz bardziej istotna.
Jaką rolę pełnią karotenoidy w organizmie człowieka?
Karotenoidy to naturalne związki o silnych właściwościach przeciwutleniających, które odgrywają istotną rolę w wielu procesach biologicznych. Ich obecność w organizmie wpływa m.in. na zdrowie oczu oraz układu odpornościowego. Oto najważniejsze funkcje, jakie pełnią w ludzkim organizmie:
- działają przeciwutleniająco, czyli nie pozwalają <a href=”/poradnik/przeciwutleniacze-w-zywnosci-walka-z-wolnymi-rodnikami/”>wolnym rodnikom na uszkodzenie oka oraz innych narządów;
- astaksantyna jest najsilniejszym antyoksydantem wykazującym aktywność biologiczną – działa przeciwzapalnie, przeciwzakrzepowo i immunostymulująco; przenika również przez barierę krew siatkówka, działając na nią ochronnie;
- luteina i zeaksantyna są kluczowymi składnikami struktur oka, wspierając jego prawidłowe funkcjonowanie i chroniąc przed schorzeniami, takimi jak zaćma, zwyrodnienie barwnikowe siatkówki czy zwyrodnienie plamki żółtej, opóźniając ich rozwój;
- karotenoidy wpływają pozytywnie na prawidłowe funkcjonowanie komórek nerwowych znajdujących się w siatkówce oka;
- przenikają przez łożysko i są obecne w mleku matki, wspomagając prawidłowy rozwój oraz funkcjonowanie wzroku u dziecka [1].
Gdzie występuje luteina?
Prawidłowa dieta bogata w naturalne źródła karotenoidów jest kluczowa dla zdrowia wzroku i ochrony przed stresem oksydacyjnym. Oto najlepsze produkty, które dostarczają tych cennych związków:
- największe ilości luteiny występują w: żółtku jajek, zielonych liściach warzyw (np. szpinak, jarmuż, kolendra), pomarańczowych i czerwonych owocach i warzywach (np. dynia, mango, papaja, papryka);
- bogatym źródłem zeaksantyny jest: żółtko jaj, czerwona i pomarańczowa papryka oraz kukurydza;
- astaksantynę można znaleźć głównie w rybach (tj. łosoś, pstrąg łososiowy) i w owocach morza (np. krewetki, langusty, kraby).

Na co więc zwrócić uwagę wybierając suplement poprawiający wzrok?
Wybierając suplement poprawiający wzrok, warto zwrócić uwagę na kilka kluczowych aspektów, które mogą wpłynąć na jego skuteczność i przyswajalność. Oto najważniejsze kwestie, które należy uwzględnić:
- Dawka – luteina nie ma określonej dawki maksymalnej, ale badania wykazują skuteczność działania dawki 20 mg. Zeaksantyna wykazuje działanie w dawce 0,75 mg/kg masy ciała, a astaksantyna 0,034 mg/kg mc. [1].
- Systematyczne spożycie dzienne produktów zawierających luteinę powinno ograniczyć suplementację do produktów zawierających jej mniejsze ilości. Warto wtedy wybrać produkt o większej zawartości innych składników.
- Zalecana przez producenta pora dawkowania – czyli przed, w trakcie lub po posiłku. Jest to ważne ze względu na to, iż karotenoidy wchłaniają się wyłącznie w obecności kwasów tłuszczowych i soli żółciowych.
- Interakcje z np. błonnikiem, który zwiększy wydalanie karotenoidów, a zmniejszy wchłanianie do organizmu. Nie należy ich więc przyjmować jednocześnie z błonnikiem pokarmowym [1].
- Warto też zwrócić uwagę, czy wyciąg roślinny jest standaryzowany. Oznacza to, że w każdej tabletce czy kapsułce będzie ta sama ilość substancji czynnych (np.: Luteina Apteo 20% luteiny i 2% zeaksantyny).
- Właściwy stosunek ilościowy luteiny do zeaksantyny, który powinien wynosić 5:1.
Jednym z najbogatszych roślinnych źródeł luteiny jest ekstrakt z kwiatów aksamitki wzniesionej, który może zawierać znaczące ilości tego składnika. Przykładowo, w preparacie Lutezan Omega-3 60 mg ekstraktu dostarcza 12 mg luteiny i 2,4 mg zeaksantyny, natomiast w suplemencie Zuma 100 mg ekstraktu zawiera 20 mg luteiny i 4 mg zeaksantyny. Nie wszystkie suplementy diety zawierają zarówno luteinę, jak i zeaksantynę – produkty z samą luteiną często wzbogacane są o dodatkowe składniki wspierające zdrowie oczu. Do popularnych preparatów złożonych, które mogą przyczyniać się do poprawy wzroku, należą m.in. Ocuvite Lutein Forte, Nutrof Total, Lutezan Premium, Maxiluten, SuperOptic i Luteina Bio-Complex.
Jaki skład mają suplementy złożone?
Tak jak zostało wspomniane wcześniej, suplementy diety wspierające zdrowie oczu często zawierają nie tylko luteinę i zeaksantynę, ale także inne składniki o korzystnym wpływie na wzrok. W ich składzie można znaleźć związki o działaniu antyoksydacyjnym, minerały oraz kwasy tłuszczowe, które wspomagają funkcjonowanie narządu wzroku i chronią go przed uszkodzeniami. Oto najczęściej spotykane składniki w suplementach złożonych:
- Ekstrakt z borówki czarnej – zawiera antocyjany, silne przeciwutleniacze. Chronią one narząd wzroku przed uszkodzeniami.
- Kwasy omega-3 — szczególnie kwas eikozapentaenowy EPA i kwas dokozaheksaenowy DHA, np. w suplemencie diety Lutezan Omega-3 znajdziemy 18% EPA i 12% DHA. Kwasy te poprawiają ostrość widzenia oraz przyczyniają się do właściwego wchłaniania karotenoidów.
- Witaminy A, C i E obecne w suplementach są przeciwutleniaczami, znacznie redukującymi uszkodzenia narządu wzroku.
- Cynk, miedź i selen, to pierwiastki dodawane do suplementów chroniących wzrok w celu ochrony komórek przed szkodliwym działaniem stresu oksydacyjnego [3].
Podsumowanie
Dbanie o wzrok to nie tylko kwestia suplementacji, ale także codziennych nawyków. Kluczowe znaczenie ma zbilansowana dieta, bogata w składniki wspierające zdrowie oczu, a także ograniczenie czasu spędzanego przed ekranami telefonu, komputera czy telewizora. Odpowiednie, jasne oświetlenie podczas czytania i pracy zmniejsza zmęczenie wzroku, a regularne przerwy na patrzenie w dal pomagają oczom odpocząć i zachować elastyczność akomodacyjną. Ważnym czynnikiem wpływającym na kondycję narządu wzroku jest również odpowiednia ilość snu, który pozwala oczom na regenerację. Dbając o te aspekty, można skutecznie wspierać zdrowie oczu i opóźniać ich naturalne starzenie się.
Bibliografia
- Rewucka A., Hamułka J.: Ocena dostępności oraz składu suplementów diety zawierających ksantofile – luteinę, zeaksantynę i astaksantynę, „Żywność. Nauka. Technologia. Jakość” 2020. nr 3, str. 89.
- Opisy suplementów diety
- https://www.mp.pl/
Omawiane substancje
Omawiane schorzenia
Autor poradnika:












Dodaj komentarz