Reklama

Charakterystyka działań niepożądanych awelumabu

Awelumab jest lekiem immunologicznym, który najczęściej stosowany jest w leczeniu nowotworów, takich jak nowotwory skóry, pęcherza moczowego czy nerki. Jego działanie polega na wzmacnianiu układu odpornościowego do walki z komórkami nowotworowymi. Jak każdy lek, awelumab może powodować działania niepożądane, choć nie u każdego pacjenta muszą one wystąpić1.

Profil działań niepożądanych awelumabu zależy od kilku czynników:

  • drogi podania (lek podawany jest dożylnie w postaci infuzji)
  • postaci stosowania (w monoterapii lub w połączeniu z innymi lekami, np. aksytynibem)
  • choroby podstawowej i ogólnego stanu zdrowia pacjenta
  • dawki i czasu trwania terapii

Działania niepożądane mogą być łagodne, umiarkowane lub ciężkie. Najczęściej występują objawy takie jak zmęczenie, nudności, biegunka czy reakcje związane z infuzją, ale możliwe są również poważniejsze powikłania, zwłaszcza o podłożu immunologicznym1.

Warto pamiętać, że decyzja o leczeniu zawsze polega na rozważeniu korzyści z terapii oraz możliwych ryzyk związanych z działaniami niepożądanymi1.

Najczęstsze działania niepożądane

Działania bardzo często występujące (u więcej niż 1 na 10 osób)

  • Zmęczenie – uczucie wyczerpania i braku energii1
  • Nudności i wymioty1
  • Biegunka lub zaparcia1
  • Zmniejszenie apetytu i utrata masy ciała1
  • Reakcje związane z infuzją, takie jak gorączka, dreszcze, wysypka czy ból głowy1
  • Ból pleców, ból stawów2
  • Kaszel, duszność2

Działania często występujące (u 1 na 100 do 1 na 10 osób)

  • Niedokrwistość (anemia) – uczucie osłabienia, bladość skóry1
  • Nadciśnienie tętnicze (wysokie ciśnienie krwi)1
  • Ból głowy, zawroty głowy1
  • Suchość w jamie ustnej3
  • Świąd, wysypka, suchość skóry3
  • Ból mięśni3
  • Osłabienie, dreszcze, objawy grypopodobne3
  • Zwiększenie stężenia niektórych enzymów w badaniach laboratoryjnych (np. kreatyniny, aminotransferaz, fosfatazy alkalicznej)3
Ważne: Działania niepożądane awelumabu mogą być inne, gdy lek stosowany jest w połączeniu z aksytynibem (np. w leczeniu raka nerki). W tej grupie pacjentów częściej występują objawy takie jak biegunka, nadciśnienie, chrypka czy niedoczynność tarczycy. Również niektóre poważne działania niepożądane, jak zapalenie wątroby czy jelita grubego, mogą pojawiać się częściej lub mieć inny przebieg niż w monoterapii. Zawsze informuj lekarza o wszystkich objawach podczas leczenia skojarzonego45.

Działania niezbyt często występujące (u 1 na 1 000 do 1 na 100 osób)

  • Eozynofilia (zwiększona liczba pewnych krwinek białych)2
  • Nadwrażliwość, sarkoidoza (rzadki stan zapalny różnych narządów)2
  • Niedoczynność kory nadnerczy, zapalenie tarczycy2
  • Hiperglikemia (podwyższony poziom cukru we krwi)2
  • Miastenia (osłabienie mięśni), zespół miasteniczny2
  • Niedociśnienie tętnicze, uderzenia gorąca2
  • Niedrożność jelit, zapalenie jelita grubego3
  • Autoimmunologiczne zapalenie wątroby3
  • Egzema, zapalenie skóry, łuszczyca, rumień3
  • Zapalenie mięśni, reumatoidalne zapalenie stawów3
  • Niewydolność nerek, zapalenie nerek3
  • Zwiększenie aktywności aminotransferaz i kinazy kreatynowej we krwi3

Działania rzadko występujące (u 1 na 10 000 do 1 na 1 000 osób)

  • Reakcja anafilaktyczna (ciężka reakcja alergiczna)2
  • Ostra niedoczynność kory nadnerczy, niedoczynność przysadki2
  • Cukrzyca typu 12
  • Zespół Guillain-Barré, zespół Millera-Fishera (choroby nerwów)2
  • Zapalenie błony naczyniowej oka2
  • Zapalenie mięśnia sercowego2
  • Śródmiąższowa choroba płuc2
  • Zapalenie trzustki, autoimmunologiczne zapalenie trzustki3
  • Ostra niewydolność wątroby, niewydolność wątroby, hepatotoksyczność3
  • Rumień wielopostaciowy, bielactwo, złuszczające zapalenie skóry, pemfigoid3
  • Zapalenie stawów, zapalenie wielostawowe3
  • Cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek, niezakaźne zapalenie pęcherza moczowego3
  • Zespół ogólnoustrojowej reakcji zapalnej3

Działania niepożądane o nieznanej częstości

Niektóre działania niepożądane mogą być bardzo rzadkie lub ich częstość nie została dokładnie określona w badaniach klinicznych. Wśród nich mogą znaleźć się ciężkie reakcje immunologiczne, zmiany skórne czy zaburzenia metaboliczne6.

Działania niepożądane o podłożu immunologicznym

Awelumab może wywoływać działania niepożądane związane z pobudzeniem układu odpornościowego, zwane działaniami immunologicznymi. Należą do nich m.in.:

  • zapalenie płuc
  • zapalenie wątroby
  • zapalenie jelita grubego
  • zapalenie trzustki
  • zapalenie mięśnia sercowego
  • endokrynopatie (np. niedoczynność tarczycy, niedoczynność kory nadnerczy, cukrzyca typu 1)
  • zapalenie nerek

Działania te mogą pojawiać się zarówno podczas leczenia awelumabem w monoterapii, jak i w skojarzeniu z aksytynibem, choć ich częstość i nasilenie mogą się różnić7.

Przykłady i charakterystyka wybranych powikłań immunologicznych

  • Zapalenie płuc: Może objawiać się kaszlem, dusznością, gorączką. W większości przypadków ustępuje po leczeniu kortykosteroidami, ale może być poważne i prowadzić do przerwania terapii89.
  • Zapalenie wątroby: Objawia się podwyższonymi próbami wątrobowymi, zmęczeniem, bólem brzucha. Wymaga często przerwania leczenia i stosowania leków immunosupresyjnych101112.
  • Zapalenie jelita grubego: Biegunki, bóle brzucha, gorączka. Może być konieczne leczenie steroidami i przerwanie podawania leku1314.
  • Niedoczynność tarczycy lub nadczynność tarczycy: Objawy to m.in. zmęczenie, przyrost masy ciała, uczucie zimna (niedoczynność) lub nadmierna potliwość, utrata masy ciała (nadczynność). Często wymaga włączenia leków hormonalnych1516.
  • Cukrzyca typu 1: Objawia się nagłym wzrostem poziomu cukru we krwi, może prowadzić do poważnych powikłań i wymaga leczenia insuliną17.
  • Zapalenie nerek: Może prowadzić do upośledzenia funkcji nerek, wymaga odpowiedniego leczenia181920.

Możliwość zgłaszania działań niepożądanych

Każde podejrzenie działań niepożądanych podczas leczenia awelumabem powinno być zgłaszane do Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (URPL) lub bezpośrednio do producenta leku. Zgłaszanie takich przypadków pozwala na stałe monitorowanie bezpieczeństwa stosowania leku i ochronę pacjentów21.

Wskazówka: Objawy niepożądane mogą pojawić się zarówno w trakcie leczenia, jak i po jego zakończeniu. Należy zwracać uwagę na wszelkie niepokojące zmiany, szczególnie jeśli są to objawy takie jak uporczywa gorączka, nasilające się duszności, silne bóle brzucha, zmiany skórne czy nagłe osłabienie. Nie wszystkie działania niepożądane wymagają natychmiastowej interwencji, ale zawsze należy informować o nich lekarza prowadzącego1.

Tabela podsumowująca działania niepożądane awelumabu

Układ narządowy Bardzo często Często Niezbyt często Rzadko Częstość nieznana
Krew i układ chłonny Niedokrwistość Limfopenia, małopłytkowość Eozynofilia
Układ immunologiczny Nadwrażliwość, sarkoidoza Reakcja anafilaktyczna, nadwrażliwość typu I
Endokrynologiczny Niedoczynność tarczycy, nadczynność tarczycy Niedoczynność kory nadnerczy, zapalenie tarczycy Ostra niedoczynność kory nadnerczy, niedoczynność przysadki
Metabolizm i odżywianie Zmniejszenie apetytu Hiponatremia Hiperglikemia Cukrzyca, cukrzyca typu 1
Układ nerwowy Ból głowy, zawroty głowy, neuropatia obwodowa Miastenia, zespół miasteniczny Zespół Guillain-Barré, zespół Millera-Fishera
Oczy Zapalenie błony naczyniowej oka
Serce Zapalenie mięśnia sercowego
Naczynia Nadciśnienie tętnicze Niedociśnienie tętnicze, uderzenia gorąca
Układ oddechowy Kaszel, duszność Zapalenie płuc Śródmiąższowa choroba płuc
Żołądek i jelita Nudności, biegunka, zaparcie, wymioty, ból brzucha Suchość w jamie ustnej Niedrożność jelit, zapalenie jelita grubego Zapalenie trzustki, autoimmunologiczne zapalenie jelita grubego, zapalenie jelita cienkiego, zapalenie odbytnicy
Wątroba i drogi żółciowe Autoimmunologiczne zapalenie wątroby Ostra niewydolność wątroby, niewydolność wątroby, zapalenie wątroby, hepatotoksyczność
Skóra i tkanka podskórna Świąd, wysypka, suchość skóry, wysypka plamisto-grudkowa Egzema, zapalenie skóry, łuszczyca, rumień, wysypka rumieniowa, uogólniona wysypka Rumień wielopostaciowy, bielactwo, złuszczające zapalenie skóry, pemfigoid, łuszczycopodobne zapalenie skóry, liszaj płaski
Mięśnie i stawy Ból pleców, ból stawów Ból mięśni Zapalenie mięśni, reumatoidalne zapalenie stawów Zapalenie stawów, zapalenie wielostawowe, zapalenie kilku stawów
Nerki i drogi moczowe Niewydolność nerek, zapalenie nerek Cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek, niezakaźne zapalenie pęcherza moczowego
Ogólne i w miejscu podania Zmęczenie, gorączka, obrzęk obwodowy Osłabienie, dreszcze, choroba grypopodobna Zespół ogólnoustrojowej reakcji zapalnej
Badania diagnostyczne Zmniejszenie masy ciała Zwiększenie stężenia kreatyniny, aktywności fosfatazy alkalicznej, lipazy, gamma-glutamylotransferazy, amylazy Zwiększenie aktywności AlAT, AspAT, kinazy kreatynowej Zwiększenie aktywności aminotransferaz, zmniejszenie stężenia wolnej tyroksyny, zwiększenie hormonu tyreotropowego
Urazy i powikłania Reakcja związana z infuzją

Awelumab – indywidualny profil bezpieczeństwa

Awelumab, zarówno w monoterapii, jak i w połączeniu z innymi lekami, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych. U większości pacjentów objawy są łagodne lub umiarkowane, jednak niektóre działania mogą być poważne i wymagają specjalistycznego leczenia. Regularna kontrola i szybkie reagowanie na objawy pozwalają na bezpieczne prowadzenie terapii i minimalizowanie ryzyka powikłań. W przypadku jakichkolwiek niepokojących objawów zawsze warto skonsultować się z lekarzem prowadzącym1.

Pytania i odpowiedzi

Jakie są najczęstsze działania niepożądane awelumabu?

Najczęściej zgłaszane to zmęczenie, nudności, biegunka, zaparcia, reakcje związane z infuzją oraz zmniejszenie apetytu.1

Czy działania niepożądane awelumabu są poważne?

Większość objawów jest łagodna lub umiarkowana, ale mogą wystąpić poważne powikłania immunologiczne, jak zapalenie płuc czy wątroby.1

Czy działania niepożądane są częstsze w połączeniu z aksytynibem?

Tak, niektóre działania niepożądane, jak biegunka czy nadciśnienie, występują częściej podczas terapii skojarzonej z aksytynibem.4

Jak zgłosić działanie niepożądane awelumabu?

Działania niepożądane należy zgłaszać do Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych lub producenta leku.21

Reklama
Reklama