Reklama

Atrakurium, cisatrakurium i miwakurium to leki zwiotczające mięśnie stosowane głównie podczas zabiegów chirurgicznych i intensywnej terapii. Różnią się długością działania i bezpieczeństwem w szczególnych grupach pacjentów.

Podstawowe podobieństwa i charakterystyka porównywanych substancji czynnych

Porównywane substancje czynne to atrakurium, cisatrakurium oraz miwakurium. Wszystkie te leki należą do grupy środków zwiotczających mięśnie, które działają poprzez blokowanie przewodnictwa nerwowo-mięśniowego. Ich głównym zadaniem jest umożliwienie przeprowadzenia zabiegów chirurgicznych, intubacji dotchawiczej oraz ułatwienie prowadzenia kontrolowanej wentylacji u pacjentów wymagających intensywnej terapii12.

  • Stosowane są wyłącznie w warunkach szpitalnych przez wykwalifikowany personel medyczny34.
  • Podaje się je dożylnie – zarówno we wstrzyknięciach, jak i w infuzji ciągłej56.
  • Każda z tych substancji działa na mięśnie szkieletowe, nie wpływając na świadomość pacjenta34.
  • Są wykorzystywane w szerokim zakresie zabiegów chirurgicznych oraz podczas wentylacji mechanicznej na oddziałach intensywnej terapii12.

Wskazania do stosowania – kiedy wybiera się atrakurium, cisatrakurium lub miwakurium?

Wszystkie trzy leki stosuje się podczas znieczulenia ogólnego w celu ułatwienia intubacji dotchawiczej oraz podczas zabiegów chirurgicznych wymagających zwiotczenia mięśni12. Zarówno atrakurium, jak i cisatrakurium są również wykorzystywane w oddziałach intensywnej terapii do ułatwienia wentylacji mechanicznej12. Miwakurium – choć również należy do tej samej grupy leków – jest stosowany głównie w krótszych zabiegach, ponieważ jego działanie utrzymuje się krócej niż w przypadku atrakurium i cisatrakurium.

  • Atrakurium oraz cisatrakurium mogą być stosowane u dorosłych oraz dzieci powyżej 1 miesiąca życia56.
  • Miwakurium stosuje się także u dzieci powyżej 1 miesiąca życia, ale ze względu na szybki początek i krótki czas działania, wybiera się go przede wszystkim do krótkotrwałych procedur6.
  • W przypadku noworodków (poniżej 1 miesiąca życia) żaden z tych leków nie jest zalecany, ze względu na brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności56.
Ważne: Atrakurium i cisatrakurium mogą być stosowane u pacjentów z niewydolnością nerek lub wątroby bez konieczności zmiany dawkowania, co wynika z ich specyficznego metabolizmu. Miwakurium natomiast jest częściowo rozkładane przez enzymy w osoczu, co może mieć znaczenie u pacjentów z niektórymi zaburzeniami metabolicznymi78.

Mechanizm działania i farmakokinetyka – jak działają te substancje?

Wszystkie trzy leki działają na zasadzie blokowania przewodnictwa nerwowo-mięśniowego, czyli hamują przekazywanie impulsów z nerwów do mięśni, co prowadzi do ich zwiotczenia910. Atrakurium i cisatrakurium należą do tej samej podgrupy leków, określanych jako benzylizochinolinowe niedepolaryzujące środki zwiotczające mięśnie. Ich działanie można łatwo odwrócić za pomocą odpowiednich leków (inhibitorów acetylocholinoesterazy)1112.

  • Atrakurium i cisatrakurium są metabolizowane głównie w wyniku tzw. reakcji Hofmanna, która zachodzi spontanicznie w organizmie – niezależnie od pracy nerek i wątroby1314. Dzięki temu mogą być bezpiecznie stosowane nawet u pacjentów z ciężką niewydolnością tych narządów78.
  • Cisatrakurium wytwarza w organizmie mniej metabolitów mogących wpływać na układ nerwowy (np. laudanozyny) niż atrakurium15, co może mieć znaczenie zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu u pacjentów intensywnej terapii.
  • Miwakurium działa szybciej i krócej, ponieważ jest rozkładane przez enzymy znajdujące się w osoczu (esterazy cholinowe), co sprawia, że jego efekt szybciej ustępuje po zakończeniu podawania6.

Przeciwwskazania i środki ostrożności – co różni te leki?

Najważniejszym przeciwwskazaniem dla wszystkich trzech leków jest nadwrażliwość na daną substancję czynną lub którąkolwiek z substancji pomocniczych1617. U osób, które wcześniej miały reakcję alergiczną na inny lek z tej grupy, istnieje zwiększone ryzyko reakcji krzyżowej – dotyczy to zwłaszcza atrakurium i cisatrakurium, które są bardzo podobne chemicznie34.

  • Wszystkie leki powinny być stosowane ostrożnie u osób z chorobami mięśni, zwłaszcza miastenią, oraz u pacjentów z zaburzeniami elektrolitowymi1819.
  • Atrakurium częściej niż cisatrakurium wywołuje uwalnianie histaminy, co może prowadzić do spadku ciśnienia, zaczerwienienia skóry lub skurczu oskrzeli, zwłaszcza u osób z astmą lub alergią34.
  • Cisatrakurium praktycznie nie wywołuje tego efektu, dlatego może być bezpieczniejszy u pacjentów ze skłonnością do reakcji alergicznych10.
  • Miwakurium również może powodować reakcje alergiczne i uwalnianie histaminy, choć zazwyczaj w mniejszym stopniu niż atrakurium4.

Bezpieczeństwo stosowania u dzieci, kobiet w ciąży, kierowców oraz osób z chorobami nerek i wątroby

Atrakurium i cisatrakurium można stosować u dzieci powyżej 1 miesiąca życia – dawkowanie jest wtedy podobne jak u dorosłych56. U noworodków nie zaleca się ich stosowania z powodu braku odpowiednich badań. Miwakurium jest również dopuszczony do stosowania u dzieci powyżej 1 miesiąca życia, jednak podobnie jak pozostałe leki z tej grupy, nie powinien być podawany noworodkom6.

  • U kobiet w ciąży atrakurium może być zastosowany, jeśli korzyści dla matki przeważają nad potencjalnym ryzykiem dla płodu, a lek ten można wykorzystać nawet podczas cesarskiego cięcia, bo nie przenika istotnie przez łożysko20. Cisatrakurium i miwakurium nie są zalecane w ciąży ze względu na brak wystarczających danych o bezpieczeństwie21.
  • Nie wiadomo, czy leki te przenikają do mleka kobiecego, dlatego podczas leczenia należy wstrzymać karmienie piersią przez kilka godzin po zakończeniu działania leku2021.
  • Wszystkie trzy leki są bezpieczne dla osób z niewydolnością nerek lub wątroby – szczególnie atrakurium i cisatrakurium, których wydalanie nie zależy od sprawności tych narządów78.
  • Po zastosowaniu tych leków pacjent nie powinien prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn przez określony czas, ponieważ zawsze są podawane razem ze środkami znieczulającymi, które mogą wpływać na sprawność psychofizyczną2223.
Ważne: Cisatrakurium jest szczególnie polecany u pacjentów, u których ryzyko działań niepożądanych związanych z uwalnianiem histaminy powinno być ograniczone do minimum. Jego profil bezpieczeństwa sprawia, że jest preferowany w przypadkach długotrwałego stosowania, np. u pacjentów na oddziałach intensywnej terapii, ponieważ powoduje mniej działań niepożądanych w porównaniu do atrakurium1510.

Porównanie atrakurium, cisatrakurium i miwakurium – podsumowanie w tabeli

Substancja czynna Najważniejsze wskazania Stosowanie u dzieci Stosowanie w ciąży Stosowanie u kierowców
Atrakurium Zabiegi chirurgiczne, intubacja, wentylacja mechaniczna, intensywna terapia Powyżej 1 miesiąca życia Można rozważyć, także przy cięciu cesarskim Nie dotyczy (zawsze razem ze znieczuleniem ogólnym)
Cisatrakurium Zabiegi chirurgiczne, intubacja, wentylacja mechaniczna, intensywna terapia Powyżej 1 miesiąca życia Nie zaleca się (brak danych) Nie dotyczy (zawsze razem ze znieczuleniem ogólnym)
Miwakurium Zabiegi chirurgiczne, intubacja, krótkie procedury Powyżej 1 miesiąca życia Nie zaleca się (brak danych) Nie dotyczy (zawsze razem ze znieczuleniem ogólnym)

Atrakurium i cisatrakurium – podobieństwa i różnice w praktyce klinicznej

Atrakurium i cisatrakurium to leki o bardzo podobnym mechanizmie działania i zakresie wskazań. Oba można stosować u dzieci i dorosłych, w tym u pacjentów z niewydolnością nerek i wątroby, co jest ich dużą zaletą. Cisatrakurium charakteryzuje się jednak mniejszym ryzykiem uwalniania histaminy, przez co jest bezpieczniejszy dla osób z alergiami czy chorobami układu oddechowego. Miwakurium, choć również skutecznie zwiotcza mięśnie, jest wybierany głównie do krótszych zabiegów ze względu na szybki początek i krótki czas działania. Wybór odpowiedniego leku zawsze zależy od indywidualnych potrzeb pacjenta, długości zabiegu i stanu zdrowia.

Pytania i odpowiedzi

Czym różni się atrakurium od cisatrakurium?

Cisatrakurium rzadziej powoduje uwalnianie histaminy i jest bezpieczniejsze dla alergików. Oba mają podobny mechanizm działania i czas działania310.

Czy atrakurium i cisatrakurium można stosować u dzieci?

Tak, oba leki są stosowane u dzieci powyżej 1 miesiąca życia w tych samych dawkach co u dorosłych56.

Który lek jest bezpieczniejszy dla osób z niewydolnością nerek?

Atrakurium i cisatrakurium są bezpieczne u osób z niewydolnością nerek, ponieważ ich metabolizm nie zależy od pracy tych narządów1314.

Czy atrakurium można stosować w ciąży?

Można go rozważyć, zwłaszcza podczas cesarskiego cięcia, ponieważ nie przenika istotnie przez łożysko20.

Reklama
Reklama