Atropinum sulfuricum WZF 1%

Atropinum sulfuricum WZF 1% to lek dostępny wyłącznie na receptę, przeznaczony do stosowania w okulistyce. Produkt zawiera substancję czynną – atropiny siarczan w stężeniu 10 mg w każdym mililitrze roztworu. Jest to preparat o działaniu cholinolitycznym, co oznacza, że blokuje określone receptory w organizmie, wywołując pożądany efekt terapeutyczny w obrębie oka.

Lekarz przepisuje Atropinum sulfuricum WZF 1% w kilku sytuacjach związanych z diagnoztyką i leczeniem schorzeń oczu:

• Długotrwałe rozszerzenie źrenicy – gdy konieczne jest utrzymanie rozszerzonej źrenicy przez dłuższy czas.
• Badania diagnostyczne oka – preparat umożliwia lekarzowi dokładne zbadanie struktur wewnętrznych oka.
• Badania refrakcji u małych dzieci – pozwala na precyzyjne określenie wady wzroku u najmłodszych pacjentów, u których standardowe badanie byłoby trudne.
• Zapalenie tęczówki i ciała rzęskowego – w tych stanach zapalnych lek zapobiega powstawaniu niebezpiecznych zrostów między tęczówką a soczewką oka.

Atropina należy do grupy leków cholinolitycznych, które blokują działanie acetylocholiny – naturalnego przekaźnika nerwowego w organizmie. W oku atropina działa na dwa sposoby:

Rozszerza źrenicę – działa rozkurczająco na mięsień zwierający źrenicę, przez co źrenica się rozszerza. To rozszerzenie utrzymuje się przez długi czas, nawet do kilku dni.

Paraliżuje akomodację – powoduje rozluźnienie mięśnia ciała rzęskowego, który odpowiada za zdolność oka do dostosowywania ostrości widzenia na różne odległości. W efekcie oko traci na jakiś czas możliwość ostrego widzenia z bliska.

Te właściwości sprawiają, że atropina jest niezwykle przydatna zarówno w diagnostyce (umożliwia dokładne zbadanie dna oka), jak i w leczeniu niektórych stanów zapalnych.

Dawkowanie zawsze ustala lekarz, dostosowując je do konkretnej sytuacji klinicznej i wieku pacjenta. Poniżej przedstawiamy typowe schematy stosowania:

Badanie refrakcji u dzieci od 6 lat

Standardowo stosuje się 1 kroplę 2 razy dziennie przez 3 dni. Bezpośrednio przed badaniem okulistycznym można podać dodatkową dawkę. Ważne: u dzieci poniżej 6 roku życia należy stosować preparat z atropiną w niższym stężeniu – Atropinum sulfuricum WZF 1% nie jest przeznaczony dla najmłodszych pacjentów.

Leczenie stanów zapalnych

W leczeniu zapalenia tęczówki i ciała rzęskowego stosuje się 1 kroplę maksymalnie 2 razy na dobę.

Ważna technika podawania

Po zakropleniu leku do worka spojówkowego należy przez około jedną minutę delikatnie uciskać palcem wewnętrzny kąt oka (przy nasadzie nosa). Jest to szczególnie istotne u dzieci. Dlaczego? Uciskanie zapobiega spływaniu kropli przez przewód nosowo-łzowy do gardła i nosa, co mogłoby spowodować wchłonięcie atropiny do krążenia ogólnego i wywołanie niepożądanych efektów w całym organizmie.

Po użyciu kropli zawsze dokładnie umyj ręce, aby uniknąć przypadkowego przeniesienia leku do ust lub na inne błony śluzowe.

Istnieją sytuacje, w których stosowanie Atropinum sulfuricum WZF 1% jest bezwzględnie zabronione:

• Uczulenie na atropinę – jeśli kiedykolwiek miałeś reakcję alergiczną na atropinę, inne leki cholinolityczne lub którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w preparacie.
• Jaskra pierwotna z tendencją do zamykania kąta – atropina rozszerza źrenicę, co może spowodować niebezpieczne zablokowanie odpływu płynu wewnątrzocznego.
• Jaskra z wąskim kątem – podobnie jak wyżej, rozszerzenie źrenicy może wywołać nagły i groźny wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego.

Zaburzenia widzenia

Musisz wiedzieć, że atropina czasowo pogarsza wzrok. Efekt ten może utrzymywać się nawet przez 5-7 dni po zakropleniu. W tym czasie nie wolno prowadzić samochodu ani obsługiwać maszyn wymagających dobrego widzenia.

Ochrona przed światłem

Gdy źrenice są rozszerzone, oczy stają się bardzo wrażliwe na światło. Noś okulary przeciwsłoneczne i unikaj jasnego oświetlenia, aby chronić oczy przed dyskomfortem i możliwym uszkodzeniem.

Szczególna ostrożność u dzieci

Oczy dzieci reagują silniej na atropinę niż oczy dorosłych. Dlatego szczególnie ważne jest przestrzeganie zaleceń dotyczących dawkowania i techniki podawania (uciskanie wewnętrznego kąta oka). U dzieci poniżej 6 lat należy stosować preparat o niższym stężeniu.

Osoby starsze

Pacjenci powyżej 60 roku życia są bardziej narażeni na działania niepożądane. Rozszerzenie źrenicy może u nich wywołać napad jaskry z powodu zamknięcia kąta, dlatego wymagają szczególnej obserwacji.

Wysoka temperatura

Atropina może zaburzać regulację temperatury ciała. Jeśli masz gorączkę lub przebywasz w bardzo ciepłym otoczeniu, stosowanie leku wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko wysokiej gorączki.

Problemy z sercem

Jeśli cierpisz na przyspieszone bicie serca (tachykardię) lub inne zaburzenia rytmu serca, poinformuj o tym lekarza przed rozpoczęciem stosowania atropiny.

Soczewki kontaktowe

Preparat zawiera benzalkoniowy chlorek, który może być wchłaniany przez miękkie soczewki kontaktowe i zmieniać ich zabarwienie. Zdejmij soczewki przed zakropleniem i załóż je ponownie dopiero po upływie co najmniej 15 minut. Benzalkoniowy chlorek może także podrażniać oczy, powodować objawy suchości lub wpływać na film łzowy. Jeśli nosisz soczewki i stosujesz ten lek długotrwale, lekarz powinien regularnie kontrolować stan Twoich oczu.

Ciemna tęczówka

Osoby z ciemno pigmentowaną tęczówką mogą wymagać większej dawki leku, ponieważ ich źrenice są bardziej oporne na rozszerzenie. Należy jednak unikać przedawkowania.

Nie przeprowadzono wystarczającej liczby badań dotyczących bezpieczeństwa stosowania atropiny u kobiet w ciąży. Lek może być stosowany w ciąży tylko wtedy, gdy lekarz uzna, że korzyść dla matki przewyża nad potencjalnym ryzykiem dla dziecka.

Nie wiadomo, czy atropina przenika do mleka kobiecego. Jeśli karmisz piersią, poinformuj o tym lekarza – stosowanie leku wymaga wówczas szczególnej ostrożności.

Atropina może wchodzić w interakcje z innymi lekami:

Leki nasilające działanie atropiny

Działanie atropiny może być wzmocnione przez inne leki o działaniu cholinolitycznym, takie jak:

• Amitryptylina (lek przeciwdepresyjny).
• Hydroksyzyna (lek przeciwalergiczny i uspokajający).
• Haloperydol i chloropromazyna (leki przeciwpsychotyczne).
• Leki przeciwhistaminowe pierwszej generacji.
• Niektóre leki stosowane w chorobie Parkinsona.

Jednoczesne stosowanie tych leków z atropiną może nasilić działania niepożądane.

Leki osłabiające działanie atropiny

Leki cholinomimetyczne (np. fizostygmina, neostygmina, pilokarpina) działają odwrotnie do atropiny. Gdy stosuje się je jednocześnie, wzajemnie znoszą swoje działanie.

Jak każdy lek, Atropinum sulfuricum WZF 1% może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią. Częstość ich występowania nie jest dokładnie znana.

Działania niepożądane ze strony oczu

• Zaburzenia widzenia i akomodacji – nieostre widzenie, trudności z widzeniem z bliska (to normalne działanie leku).
• Zwiększenie ciśnienia wewnątrzgałkowego – szczególnie u osób z jaskrą z wąskim kątem.
• Nadwrażliwość na światło – rozszerzone źrenice przepuszczają więcej światła, co może być nieprzyjemne.
• Miejscowe podrażnienie – przemijające kłucie, pieczenie, przekrwienie oczu.
• Zapalenie spojówek, obrzęk powiek, łzawienie, świąd.

Działania ogólnoustrojowe

Chociaż lek stosuje się miejscowo do oczu, może on zostać wchłonięty do krążenia ogólnego i wywołać działania w całym organizmie:

Ze strony układu nerwowego i psychiki

• Niepokój, pobudzenie, omamy (szczególnie u niemowląt i osób starszych).
• Stan splątania (sporadycznie u osób starszych).
• Ciężka ataksja (zaburzenia koordynacji ruchów).
• Zawroty głowy.

Ze strony serca

• Przemijające spowolnienie akcji serca przechodzące w przyspieszenie.
• Kołatanie serca i zaburzenia rytmu.

Ze strony układu pokarmowego

• Suchość w ustach (może powodować trudności z przełykaniem i mówieniem).
• Nudności, wymioty (sporadycznie).
• Zaparcia.

Ze strony układu oddechowego

• Zmniejszenie ilości wydzieliny oskrzelowej.

Ze strony skóry

• Zaczerwienienie i suchość skóry.

Ze strony układu moczowego

• Parcie na mocz i zatrzymanie moczu.

Reakcje alergiczne

• Nadwrażliwość objawiająca się wysypką skórną lub zapaleniem spojówek.

Jeśli zauważysz którekolwiek z powyższych objawów lub inne niepokojące objawy, skontaktuj się z lekarzem. Zgłaszanie działań niepożądanych jest ważne – pomaga w monitorowaniu bezpieczeństwa leku.

Przedawkowanie atropiny może wystąpić, jeśli zbyt duża ilość leku zostanie wchłonięta do krążenia ogólnego lub jeśli ktoś (szczególnie dziecko) przypadkowo wypije zawartość butelki.

Objawy przedawkowania

• Zaburzenia równowagi i zachowania.
• Zawroty głowy.
• Przyspieszenie i niemiarowość rytmu serca.
• Gorączka.
• Omamy wzrokowe i słuchowe.
• Wysypki skórne.
• Wzdęcia (u niemowląt).
• Nasilone pragnienie, suchość w ustach.
• Senność, zmęczenie, osłabienie.
• Suchość skóry.
• Zatrzymanie moczu.

W ciężkich przypadkach mogą wystąpić: zapalenie skóry, obniżenie ciśnienia tętniczego oraz nasilające się zaburzenia oddychania.

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Jeśli doszło do przypadkowego wypicia leku, a od tego momentu nie upłynęła godzina, można wykonać płukanie żołądka. Niezwłocznie skontaktuj się z lekarzem lub zgłoś się do najbliższego szpitala. Leczenie przedawkowania polega głównie na łagodzeniu objawów.

• Przechowuj lek w miejscu niedostępnym i niewidocznym dla dzieci.
• Butelkę trzymaj szczelnie zamkniętą w oryginalnym opakowaniu kartonowym, aby chronić zawartość przed światłem.
• Przechowuj w temperaturze poniżej 25°C.
• Nie stosuj leku po upływie terminu ważności podanego na opakowaniu (zazwyczaj 2 lata od daty produkcji).
• Po pierwszym otwarciu butelki nie używaj kropli dłużej niż 4 tygodnie – po tym czasie preparat może być zanieczyszczony bakteriami.

• Nie dotykaj końcówki kroplomierza – może to spowodować zanieczyszczenie zawartości butelki bakteriami.
• Produkt jest przeznaczony wyłącznie do użytku zewnętrznego – do zakraplania do worka spojówkowego.
• Podczas zakraplania bardzo uważaj, aby krople nie dostały się do ust.
• Po użyciu zawsze dokładnie umyj ręce.
• Nie stosuj leku, jeśli zauważysz, że roztwór zmienił kolor lub zawiera osad.

Substancja czynna: atropiny siarczan 10 mg w 1 ml roztworu (stężenie 1%).

Substancje pomocnicze: hydroksyetyloceluloza (nadaje odpowiednią lepkość i wydłuża czas działania), kwas borowy, disodu edetynian, benzalkoniowy chlorek (środek konserwujący), kwas solny (do ustalenia pH), woda oczyszczona.

Lek jest dostępny w butelce polietylenowej z kroplomierzem i zakrętką, umieszczonej w tekturowym pudełku. Pojemność butelki: 5 ml.