Reklama

Awatrombopag, eltrombopag i lusutrombopag to leki zwiększające liczbę płytek krwi, stosowane głównie u osób z małopłytkowością. Różnią się wskazaniami, stosowaniem u dzieci i profilami bezpieczeństwa.

Podobieństwa i różnice: Awatrombopag, eltrombopag i lusutrombopag

Awatrombopag, eltrombopag oraz lusutrombopag to leki stosowane w celu zwiększenia liczby płytek krwi u pacjentów z małopłytkowością, czyli stanem, w którym w organizmie jest zbyt mało płytek odpowiedzialnych za krzepnięcie krwi123. Wszystkie te substancje należą do grupy tzw. agonistów receptora trombopoetyny (TPO), a więc leków pobudzających organizm do wytwarzania większej liczby płytek krwi w szpiku kostnym456. Są to leki doustne, dostępne w formie tabletek, które znajdują zastosowanie u pacjentów dorosłych, a niektóre również u dzieci.

Pod względem mechanizmu działania są bardzo podobne – stymulują wytwarzanie płytek, ale różnią się między sobą zakresem wskazań, długością terapii, możliwością stosowania u dzieci oraz profilem bezpieczeństwa123.

Wskazania do stosowania – kiedy wybiera się poszczególne leki?

Wszystkie trzy leki są stosowane w leczeniu ciężkiej małopłytkowości, jednak różnią się zakresem wskazań.

  • Awatrombopag jest wskazany u dorosłych z przewlekłą chorobą wątroby, którzy mają być poddani zabiegom inwazyjnym oraz w leczeniu przewlekłej pierwotnej małopłytkowości immunologicznej (ITP) u dorosłych, którzy nie reagują na inne metody leczenia1.
  • Eltrombopag ma szerszy zakres wskazań – jest stosowany zarówno u dorosłych, jak i u dzieci od 1. roku życia z pierwotną małopłytkowością immunologiczną (ITP), a także u dorosłych z małopłytkowością związaną z przewlekłym wirusowym zapaleniem wątroby typu C oraz w nabytą ciężką niedokrwistością aplastyczną2.
  • Lusutrombopag jest przeznaczony wyłącznie dla dorosłych z przewlekłą chorobą wątroby poddawanych zabiegom inwazyjnym, u których występuje ciężka małopłytkowość3.

Warto zauważyć, że eltrombopag jako jedyny z tej trójki może być stosowany u dzieci i młodzieży w leczeniu ITP2. Awatrombopag i lusutrombopag nie mają wskazań pediatrycznych78.

Ważne: Każda z tych substancji czynnych może być stosowana w leczeniu różnych postaci małopłytkowości, ale ich dobór zależy od przyczyny choroby, wieku pacjenta oraz innych czynników, takich jak choroby współistniejące czy planowany zabieg. Dawkowanie i długość terapii są dostosowywane indywidualnie, a niektóre leki są zarezerwowane wyłącznie dla dorosłych lub dla określonych wskazań123.

Mechanizm działania i farmakokinetyka – jak działają na organizm?

Wszystkie trzy leki pobudzają szpik kostny do wytwarzania większej liczby płytek krwi poprzez aktywację receptora trombopoetyny. Awatrombopag, eltrombopag i lusutrombopag różnią się jednak nieco szczegółami tego mechanizmu oraz farmakokinetyką, czyli tym, jak są wchłaniane, rozprowadzane i wydalane przez organizm456.

  • Awatrombopag i lusutrombopag osiągają maksymalne stężenie we krwi po 6–8 godzinach od podania, a ich działanie jest przewidywalne. Nie wymagają specjalnej diety i mogą być przyjmowane z posiłkiem910.
  • Eltrombopag natomiast wchłania się najlepiej na czczo – produkty mleczne i suplementy mineralne mogą osłabiać jego działanie, dlatego zaleca się przyjmowanie go co najmniej 2 godziny przed lub 4 godziny po posiłku zawierającym wapń lub inne minerały11.

Różnice te mogą mieć znaczenie przy wyborze leku dla konkretnego pacjenta, zwłaszcza jeśli istnieje potrzeba stosowania innych leków lub pacjent ma trudności z przestrzeganiem określonych zaleceń dietetycznych.

Przeciwwskazania i środki ostrożności – kiedy nie stosować tych leków?

Wszystkie omawiane substancje są przeciwwskazane u osób z nadwrażliwością na dany lek lub jego składniki pomocnicze121314.

Ważne różnice pojawiają się przy schorzeniach wątroby:

  • Awatrombopag i lusutrombopag mogą być stosowane u osób z łagodnym i umiarkowanym uszkodzeniem wątroby bez konieczności zmiany dawki, jednak w przypadku ciężkiego uszkodzenia wątroby stosowanie wymaga bardzo dużej ostrożności i powinno być rozważone tylko wtedy, gdy korzyści przewyższają ryzyko158.
  • Eltrombopag nie powinien być stosowany u pacjentów z pierwotną małopłytkowością immunologiczną i zaburzeniami czynności wątroby (wynik ≥5 w skali Child-Pugh), chyba że oczekiwane korzyści przeważają nad ryzykiem zakrzepicy żyły wrotnej16.

Wszystkie leki mogą zwiększać ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych (np. zakrzepica żyły wrotnej), zwłaszcza u pacjentów z innymi czynnikami ryzyka lub z chorobą wątroby171819. U osób po splenektomii lub z wrodzonymi zaburzeniami krzepnięcia zachowuje się szczególną ostrożność, monitorując liczbę płytek i objawy zakrzepicy.

Bezpieczeństwo u szczególnych grup pacjentów

Stosowanie awatrombopagu, eltrombopagu i lusutrombopagu u dzieci, kobiet w ciąży, karmiących piersią, osób starszych, kierowców oraz osób z zaburzeniami czynności nerek i wątroby wymaga szczególnej uwagi.

  • Dzieci i młodzież: Eltrombopag jako jedyny jest dopuszczony do stosowania u dzieci od 1. roku życia z ITP2. Awatrombopag i lusutrombopag nie są wskazane w tej grupie wiekowej78.
  • Kobiety w ciąży i karmiące piersią: Wszystkie trzy leki nie są zalecane do stosowania w ciąży i podczas karmienia piersią ze względu na brak odpowiednich badań i ryzyko dla dziecka202122.
  • Kierowcy i obsługa maszyn: Nie wykazano istotnego wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów dla żadnego z tych leków232425.
  • Osoby starsze: Dla wszystkich leków nie jest wymagane dostosowanie dawki u osób powyżej 65. roku życia, ale u osób starszych zaleca się ostrożność ze względu na możliwość występowania innych chorób i większą wrażliwość na działania niepożądane26278.
  • Zaburzenia czynności nerek: Awatrombopag i lusutrombopag nie wymagają zmiany dawki przy łagodnych i umiarkowanych zaburzeniach czynności nerek, ale w ciężkich przypadkach brakuje danych268. Eltrombopag może być stosowany z ostrożnością i pod kontrolą badań laboratoryjnych28.
Najważniejsze dla pacjenta:

  • Eltrombopag jako jedyny może być stosowany u dzieci w określonych wskazaniach.
  • Wszystkie leki są przeciwwskazane w ciąży i w okresie karmienia piersią.
  • W przypadku chorób wątroby lub nerek konieczna jest indywidualna ocena ryzyka i korzyści.
  • Nie wykazano wpływu na prowadzenie pojazdów, ale warto obserwować samopoczucie po przyjęciu leku.
  • Każdy z leków wymaga ścisłego monitorowania liczby płytek krwi podczas leczenia.

Podsumowanie: Agoniści receptora trombopoetyny w leczeniu małopłytkowości

Poniższa tabela przedstawia porównanie najważniejszych cech awatrombopagu, eltrombopagu i lusutrombopagu w kontekście wskazań, stosowania u dzieci, w ciąży oraz u kierowców:

Substancja czynna Najważniejsze wskazania Stosowanie u dzieci Stosowanie w ciąży Stosowanie u kierowców
Awatrombopag Ciężka małopłytkowość w przewlekłej chorobie wątroby (przed zabiegami); przewlekła pierwotna małopłytkowość immunologiczna (ITP) u dorosłych opornych na inne leczenie Brak danych, nie zaleca się stosowania Nie zaleca się Brak przeciwwskazań
Eltrombopag Pierwotna małopłytkowość immunologiczna (ITP) u dorosłych i dzieci od 1 r.ż.; małopłytkowość w przewlekłym WZW C; nabytą ciężka niedokrwistość aplastyczna u dorosłych Od 1 roku życia (ITP) Nie zaleca się Zachować ostrożność
Lusutrombopag Ciężka małopłytkowość w przewlekłej chorobie wątroby u dorosłych poddawanych zabiegom inwazyjnym Brak danych, nie zaleca się stosowania Nie zaleca się Brak przeciwwskazań

Pytania i odpowiedzi

Który z leków można stosować u dzieci z małopłytkowością?

Eltrombopag jest dopuszczony do stosowania u dzieci od 1. roku życia w leczeniu przewlekłej pierwotnej małopłytkowości immunologicznej (ITP)2.

Czy awatrombopag można stosować w ciąży?

Awatrombopag nie jest zalecany do stosowania w ciąży z powodu braku wystarczających danych o bezpieczeństwie21.

Czy leki te wpływają na prowadzenie pojazdów?

Nie wykazano istotnego wpływu awatrombopagu, eltrombopagu ani lusutrombopagu na zdolność prowadzenia pojazdów242526.

Czy leki te są bezpieczne dla osób z chorobami wątroby?

Mogą być stosowane u osób z łagodnymi i umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby, ale w ciężkich przypadkach wymagają ostrożności i indywidualnej oceny151716.

Reklama
Reklama