aleric

Aleric deslo USP

floradix

Floradix Żelazo i witaminy

nisita

Nisita

Biotilac Biotic

hascovir

Hascovir Control Max

kerabione

Kerabione

raphaholin C

Raphacholin C

ecomer

Ecomer Odporność + witamina E

chitosan

Olimp Chitosan+chrom

,

Z czym nie można łączyć potasu?

Interakcje produktów z potasem, które warto znać!

Interakcje lekowe mogą wystąpić podczas przyjmowania różnych preparatów. Warto zwrócić uwagę, że często pacjenci nie mówią lekarzom o przyjmowanych suplementach, co jeszcze bardziej zwiększa ryzyko interakcji. W tym artykule omówimy możliwe interakcje potasu z innymi lekami.
Z czym nie łączyć potasu? (fot. Canva)

Suplementacja potasu

Potas to ważny minerał dla organizmu człowieka. Stanowi jeden z głównych elektrolitów, których zaburzenia skutkują niebezpieczeństwem. Wskazania do natychmiastowej suplementacji, a lepiej napisać leczenia z użyciem potasu to jego niedobory, czyli hipokaliemia. Powodem hipokaliemii mogą być długotrwające wymioty i biegunka, zaburzenia we wchłanianiu składników pokarmowych lub przewlekłe żywienie pozajelitowe [1].

Uważa się, że potas powinno się przyjmować również, gdy cierpimy na choroby sercowo-naczyniowe lub wręcz, aby im przeciwdziałać. Rekomendacje wskazują, że suplementacja potasem jest wskazana w prewencji rozwoju nadciśnienia tętniczego krwi, jak i w trakcie choroby. Niedobory potasu mogą być źródłem arytmii i zaburzeń pracy serca [1].

Paradoksalnie to właśnie pacjenci cierpiący na choroby sercowo-naczyniowe, którzy leczą się farmakologicznie, powinni uważać na interakcje leków z potasem. Z czym nie łączyć potasu?

Z czym nie łączyć potasu?

Poniżej przedstawiamy najważniejsze grupy leków, z którymi nie powinno się łączyć potasu, bo może to doprowadzić do hiperkaliemii. Hiperkaliemia to stan zbyt dużej ilości potasu w surowicy krwi, co jest niebezpieczne dla zdrowia.

Z czym nie łączyć potasu? (fot. Canva)

Inhibitory konwertazy angiotensyny

Inhibitory konwertazy angiotensyny (IKA) to leki stosowane w leczeniu nadciśnienia tętniczego krwi. Blokują konwersję angiotensyny I w II. Oprócz zmniejszenia ilości angiotensyny II dochodzi też do spadku poziomu aldosteronu. Aldosteron powoduje reabsorpcję sodu i wody, przez co potas wydala się z moczem. Zmniejszenie jego ilości powoduje odwrotny proces i wzrost stężenia potasu, dlatego suplementów i leków z potasem nie łączymy z IKA [2,3].

Przykładowe IKA wraz z wybranymi lekami to:

  • Enalapril (Enarenal, Benalapril).
  • Perindopril (Prenessa, Vidotin, Prestarium).
  • Ramipril (Piramil, Ampril, Axtil, Vivace).
  • Lisinopril (Lisiprol, Prinivil, Ranopril).
  • Kaptopril (Captopril Jelfa, Captopril Polfarmex).

Blokery receptora angiotensyny II – sartany

Pozostając w temacie nadciśnienia i angiotensyny, należy wspomnieć o sartanach, czyli blokerach receptora angiotensyny II. Tutaj mechanizm jest inny. Substancja blokuje receptor dla angiotensyny II (a nie przemianę), przez co osiągamy podobny efekt. Mechanizm zwiększenia poziomu potasu w surowicy jest podobny, jak powyżej [4].

Przykładowe sartany to:

  • Walsartan (Valsacor, Valzek, Vanatex).
  • Telmisartan (Actelsar, Micardis, Polsart, Telmix, Telmizek, Tezeo).
  • Olmesartan (Revival).
  • Losartan (Lorista, Lozap, Xartan).

Czy z czymś jeszcze nie łączyć potasu?

Diuretyki oszczędzające potas

Istnieją również inne leki stosowane w terapii nadciśnienia. To leki moczopędne, które określamy jako diuretyki oszczędzające potas. Nie można ich łączyć z potasem, bo spowoduje to niebezpieczny wzrost poziomu potasu w surowicy krwi. Pod względem mechanizmu działaniu to antagoniści aldosteronu, czyli upraszczając substancje, które wywołują odwrotny efekt. Powoduje to spadek wydalania potasu i jego możliwy wzrost stężenia [5].

W Polsce dostępne są 3 substancje należące do tej grupy:

  • Spironolakton (Spironol, Verospiron, Finospir).
  • Eplerenon (Eplenocard, Espiro, Inspra, Nonpres).
  • Amilorid (Tialorid, Tialorid mite).

Bezpośrednie inhibitory reniny

W leczeniu nadciśnienia wykorzystuje się również leki z grupy bezpośrednich inhibitorów reniny. Inhibitor reniny powoduje zablokowanie przemiany angiotensynogenu do angiotensyny I. To pociąga za sobą zmniejszenie ilości angiotensyny II, co podobnie jak w IKA powoduje spadek poziomu aldosteronu i w efekcie zwiększone stężenie potasu [6].

Inhibitorem reniny jest aliskiren. Występuje w preparatach, takich jak Rasilez i Rasilez HCT. Niestety nie są aktualnie dostępne.

Beta blokery

Wzrostu poziomu potasu w surowicy krwi obserwuje się także w trakcie terapii beta blokerami, czyli lekami beta adrenolitycznymi. Co prawda większe ryzyko zachodzi w przypadku beta blokerów nieselektywnych, np. propranolol (Propranolol Accord, Propranolol WZF), sotalol (np. Biosotal), ale istnieją podobne przypadki kliniczne, np. po metoprololu (Beto ZK, Betaloc ZOK, Metocard ZK). W tym przypadku również należy być ostrożnym w trakcie suplementacji potasu i badać poziom surowicy we krwi [2,7,8].

Inhibitory pompy protonowej

Inhibitory pompy protonowej (IPP) to kolejna grupa leków, które mogą wywołać wzrost stężenia potasu w surowicy krwi. Z tego powodu lepiej nie łączyć z nimi potasu. Wynika to z tego, że IPP mogą zmniejszyć syntezę hormonów kory nadnerczy – w tym aldosteronu. Bywa to obserwowane szczególnie przy długotrwałej terapii dużymi dawkami. Należy wtedy ostrożnie podchodzić do suplementacji potasem [9].

Przykładowe leki z grupy IPP to:

  • Pantoprazol (Anesteloc, Contix, Controloc, Nolpaza, Ozzion, Panzol).
  • Omeprazol (Bioprazol, Helicid, Polprazol).
  • Esomeprazol (Helides, Emanera, Texibax, Mesopral).
  • Lanzoprazol (Lanzul S, Zalanzo).
  • Rabeprazol (Zulbex).

Digoksyna

Z czym nie łączyć potasu? Glikozydy naparstnicy, do których należy digoksyna, działa poprzez blokowanie pompy sodowo-potasowej w komórkach. Normalnie sód opuszcza komórkę, a potas do niej trafia. Blokada zatrzymuje ten proces. Efektem jest zwiększone stężenie potasu w surowicy, dlatego należy kontrolować poziom. Digoksyna występuje w formie preparatu Digoxin Teva [10].

Heparyna

W trakcie leczenia heparyną i heparyną drobnocząsteczkową (np. enoksaparyną – Clexane, Neoparin) powinno zwrócić się uwagę na poziom potasu w surowicy i kontrolować jego poziom. Istnieją co prawda niezbyt mocne dowody na dużą istotność kliniczną tej interakcji, ale czasami obserwuje się to zjawisko. Wynika to z tego, że heparyna może hamować działanie aldosteronu [11].

Cyklosporyna

Suplementacja potasem powinna być zaniechana podczas leczenia cyklosporyną (Euoral, Cyclaid), która może zwiększyć nadmierną retencję potasu [2].

Potas – z czym nie łączyć oprócz leków?

Kiedy jeszcze rozważyć zaprzestanie suplementacji potasem? Dotyczy to diety bogatej w produkty obfite w potas. Należą do nich banany, pomidory, sok pomarańczowy, ale również rośliny, np. liście i korzenie mniszka lekarskiego. Ten ostatni często występuje w innych suplementach, dlatego należy zwrócić na to uwagę [2].

Przed rozpoczęciem suplementacji potasem zawsze warto zrobić kontrolne badania krwi (głównie elektrolitów) i skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.

Bibliografia

  1. M. Sur i S. S. Mohiuddin, „Potassium”, w StatPearls, Treasure Island (FL): StatPearls Publishing, 2023. Dostęp: 31 grudzień 2023. [Online]. Dostępne na: http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK539791/
  2. Kaldyum – Charakterystyka Produktu Leczniczego.
  3. A. Goyal, A. S. Cusick, i B. Thielemier, „ACE Inhibitors”, w StatPearls, Treasure Island (FL): StatPearls Publishing, 2023. Dostęp: 31 grudzień 2023. [Online]. Dostępne na: http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK430896/
  4. R. D. Hill i P. N. Vaidya, „Angiotensin II Receptor Blockers (ARB)”, w StatPearls, Treasure Island (FL): StatPearls Publishing, 2023. Dostęp: 31 grudzień 2023. [Online]. Dostępne na: http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK537027/
  5. V. B. Arumugham i M. H. Shahin, „Therapeutic Uses of Diuretic Agents”, w StatPearls, Treasure Island (FL): StatPearls Publishing, 2023. Dostęp: 31 grudzień 2023. [Online]. Dostępne na: http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK557838/
  6. T. F. Jacobs, B. H. Salisbury, i J. M. Terrell, „Aliskiren”, w StatPearls, Treasure Island (FL): StatPearls Publishing, 2023. Dostęp: 31 grudzień 2023. [Online]. Dostępne na: http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK507868/
  7. K. B. Rawal i in., „Metoprolol-induced hyperkalemia – A case report”, Indian J. Med. Sci., t. 73, nr 2, s. 253–255, wrz. 2021, doi: 10.25259/IJMS_134_2020.
  8. D. A. Sica, „Antihypertensive Therapy and Its Effects on Potassium Homeostasis”, J. Clin. Hypertens., t. 8, nr 1, s. 67–73, 2006, doi: 10.1111/j.1524-6175.2006.05139.x.
  9. J.-T. Gau, V. Heh, U. Acharya, Y.-X. Yang, i T.-C. Kao, „Uses of proton pump inhibitors and serum potassium levels”, Pharmacoepidemiol. Drug Saf., t. 18, nr 9, s. 865–871, wrz. 2009, doi: 10.1002/pds.1795.
  10. Digoxin Teva – Charakterystyka Produktu Leczniczego.
  11. G. M. Bengalorkar, N. Sarala, P. N. Venkatrathnamma, i T. N. Kumar, „Effect of heparin and low-molecular weight heparin on serum potassium and sodium levels”, J. Pharmacol. Pharmacother., t. 2, nr 4, s. 266–269, 2011, doi: 10.4103/0976-500X.85956.

Omawiane substancje

  • Amiloryd

    Amiloryd to substancja lecznicza stosowana w leczeniu nadciśnienia tętniczego oraz obrzęków spowodowanych niewydolnością serca lub nerek. Działa poprzez hamowanie wchłaniania sodu i wody w kanalikach nerkowych, co prowadzi do zmniejszenia objętości krwi i zmniejszenia ciśnienia tętniczego.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Cyklosporyna

    Cyklosporyna jest lekiem immunosupresyjnym stosowanym w transplantologii. Substancja ta hamuje reakcje odpornościowe organizmu, co zapobiega odrzuceniu przeszczepu.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Digoksyna

    Digoksyna jest lekiem stosowanym w leczeniu niewydolności serca. Jest to substancja o działaniu kardiologicznym.
    substancje syntetyczne
  • Enalapril

    Enalapril jest lekiem stosowanym w leczeniu nadciśnienia tętniczego oraz niewydolności serca. Substancja ta działa poprzez hamowanie enzymu konwertującego angiotensynę, co prowadzi do rozszerzenia naczyń krwionośnych i zmniejszenia oporu naczyniowego.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Eplerenon

    Eplerenon jest lekiem stosowanym w leczeniu nadciśnienia tętniczego oraz niewydolności serca. Substancja ta działa poprzez blokowanie receptorów aldosteronowych, co prowadzi do zmniejszenia retencji sodu i wody w organizmie.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Esomeprazol

    Esomeprazol jest lekiem stosowanym w leczeniu chorób żołądka i przełyku. Substancja ta działa poprzez zmniejszenie ilości kwasu solnego w żołądku.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Heparyna

    Heparyna jest substancją stosowaną w medycynie do zapobiegania zakrzepicy. Heparyna działa poprzez hamowanie krzepnięcia krwi.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Kaptopril

    Kaptopril to lek stosowany w leczeniu nadciśnienia tętniczego. Substancja ta działa poprzez blokowanie enzymu konwertującego angiotensynę, co prowadzi do rozszerzenia naczyń krwionośnych i obniżenia ciśnienia krwi.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Lansoprazol

    Lansoprazol to lek stosowany w leczeniu chorób żołądka i dwunastnicy. Substancja ta hamuje wydzielanie kwasu solnego w żołądku, co przyczynia się do zmniejszenia objawów chorób układu pokarmowego.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Lizynopryl

    Lizynopryl to lek stosowany w leczeniu nadciśnienia tętniczego oraz niewydolności serca. Substancja ta działa poprzez blokowanie enzymu konwertującego angiotensynę, co prowadzi do rozszerzenia naczyń krwionośnych i obniżenia ciśnienia krwi.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Losartan

    Losartan jest lekiem stosowanym w leczeniu nadciśnienia tętniczego oraz niewydolności serca. Substancja ta działa poprzez blokowanie receptorów angiotensyny II, co prowadzi do rozszerzenia naczyń krwionośnych i zmniejszenia ciśnienia krwi.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Olmesartan

    Olmesartan jest lekiem stosowanym w leczeniu nadciśnienia tętniczego. Substancja ta działa poprzez blokowanie receptorów angiotensyny II, co prowadzi do rozszerzenia naczyń krwionośnych i obniżenia ciśnienia krwi.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Omeprazol

    Omeprazol jest lekiem stosowanym w leczeniu chorób żołądka i dwunastnicy. Substancja ta hamuje wydzielanie kwasu solnego w żołądku.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Pantoprazol

    Pantoprazol jest lekiem stosowanym w leczeniu chorób żołądka i dwunastnicy. Substancja ta hamuje wydzielanie kwasu solnego w żołądku, co przyczynia się do zmniejszenia objawów chorób układu pokarmowego.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Perindopril

    Perindopril to substancja lecznicza z grupy inhibitorów konwertazy angiotensyny, stosowana w leczeniu nadciśnienia tętniczego oraz niewydolności serca. Działa poprzez rozszerzenie naczyń krwionośnych i zmniejszenie oporu obwodowego, co prowadzi do obniżenia ciśnienia krwi.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne

Omawiane schorzenia

  • Choroba wrzodowa dwunastnicy

    Choroba wrzodowa dwunastnicy to schorzenie przewodu pokarmowego, charakteryzujące się powstawaniem owrzodzeń na błonie śluzowej dwunastnicy. Objawy choroby mogą obejmować bóle brzucha, zgagę, nudności oraz wymioty.
  • Choroba wrzodowa żołądka

    Choroba wrzodowa żołądka to schorzenie, które charakteryzuje się powstawaniem owrzodzeń na błonie śluzowej żołądka. Jest to choroba przewlekła, która może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak krwawienia czy perforacje żołądka.
  • Hiperkaliemia

    Hiperkaliemia to stan, w którym poziom potasu we krwi jest zbyt wysoki. Może to prowadzić do poważnych zaburzeń w funkcjonowaniu organizmu.
  • Nadciśnienie

    Nadciśnienie to choroba, która charakteryzuje się zwiększonym ciśnieniem krwi w naczyniach tętniczych. Jest to jedno z najczęstszych schorzeń układu krążenia. Nieleczona może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak choroby serca, udar mózgu czy niewydolność nerek.
  • Nadciśnienie wtórne

    Nadciśnienie wtórne to stan, w którym podwyższone ciśnienie krwi jest wynikiem innej choroby lub stanu zdrowia. Może to być spowodowane np. chorobami nerek, tarczycy, nadnerczy lub stosowaniem niektórych leków.
  • Nadżerki dwunastnicy

    Nadżerki dwunastnicy to choroba przewodu pokarmowego, charakteryzująca się uszkodzeniem błony śluzowej dwunastnicy. Objawy mogą obejmować ból brzucha, zgagę, nudności i wymioty.
  • Nadżerki żołądka

    Nadżerki żołądka to choroba, która charakteryzuje się uszkodzeniem błony śluzowej żołądka. Objawy mogą obejmować ból brzucha, zgagę, nudności i wymioty.
  • Zapalenie żołądka i dwunastnicy

    Zapalenie żołądka i dwunastnicy to choroba przewodu pokarmowego, która charakteryzuje się stanem zapalnym błony śluzowej tych narządów. Objawy choroby to bóle brzucha, nudności, wymioty, zgaga oraz zaburzenia trawienia.

Więcej poradników

Wyświetlane poradniki pochodzą z kategorii czytanego artykułu: , .