aleric

Aleric deslo USP

floradix

Floradix Żelazo i witaminy

nisita

Nisita

Biotilac Biotic

hascovir

Hascovir Control Max

kerabione

Kerabione

raphaholin C

Raphacholin C

ecomer

Ecomer Odporność + witamina E

chitosan

Olimp Chitosan+chrom

,

Po jakich lekach nie można kierować autem?

Po tych lekach nie wsiadaj za kierownicę

Szybkość reakcji, skupienie i koncentracja to przymioty, które powinny charakteryzować każdego kierowcę. Niezależnie od stażu jazdy za kółkiem i przekonania o tym, jak świetnymi kierowcami jesteśmy, to zawsze pozostaje margines sytuacji niezależnych od nas. Co więcej, przyjmowane przez nas leki mogą wpływać na naszą sprawność psychomotoryczną i zaburzać zdolność prowadzenia pojazdów. Po jakich lekach nie powinniśmy więc kierować samochodem?

Zaburzona sprawność psychomotoryczna stanowi działanie niepożądane wielu leków. Dotyczy ona nie tylko leków na receptę, ale również tych, które możemy nabyć w aptece bez przepisu lekarza. Choć zdanie „zapoznaj się z treścią ulotki dołączonej do opakowania” jest rutynowo i nagminnie wypowiadane w każdej reklamie leków, to naprawdę ma ono sens. Często nie przywiązujemy do niego żadnej wagi, jest dla nas błahe i na tyle oczywiste, że je po prostu ignorujemy. To błąd — w ulotkach bowiem jest zawarta informacja o przeciwwskazaniach i działaniach niepożądanych, które mogą nas spotkać po zażyciu konkretnego leku. Zawsze znajduje się także informacja dotycząca prowadzenia samochodu. Należy się z nią bezwzględnie zapoznać, ponieważ wsiadając za kierownicę, stajemy się automatycznie potencjalnym zagrożeniem dla innych uczestników ruchu.

Leki nasenne

Duża część leków stosowanych w leczeniu zaburzeń snu może upośledzać sprawność psychomotoryczną, dlatego po ich przyjęciu nie powinno się prowadzić samochodu. Dotyczy to m.in. benzodiazepin, czyli leków dostępnych wyłącznie na receptę. Wyniki badań wskazują, że pacjenci stosujący benzodiazepiny są dwukrotnie częściej sprawcami wypadków drogowych.

Błędne koło bezsenności — jak się nie dać?

Nie należy prowadzić samochodu po lekach nasennych zawierających następujące benzodiazepiny:

  • lorazepam (Lorafen);
  • diazepam (Relanium, Diazepam Genoptim);
  • nitrazepam (Nitrazepam GSK);
  • alprazolam (Xanax, Afobam);
  • oksazepam (Oxazepam GSK, Oxazepam Espefa) [1-3].

Po zażyciu benzodiazepin nie należy prowadzić samochodu, ponieważ zaburzają one zdolności psychomotoryczne oraz powodują senność. Pozostałe leki nasenne również są przeciwwskazane u kierowców. Chociaż nie upośledzają zdolności motorycznych, to mogą powodować senność, która również uniemożliwia bezpieczną jazdę autem. Substancje aktywne powodujące senność to:

  • zolpidem (Apo-Zolpin, Hypnogen, Nasen, Noxizol, Onirex, Polsen, Sanval, Stilnox, Zolpic);
  • zopiklon (Imovane, Dobroson);
  • zaleplon (Morfeo) [4].

Niemniej należy pamiętać, że działaniem pożądanym leków nasennych jest wywołanie senności. Dlatego też każdy pacjent przyjmujący jakikolwiek lek nasenny, powinien w trakcie jego stosowania zrezygnować z prowadzenia samochodu.

Leki psychotropowe a wsiadanie za kierownicę

Leki psychotropowe są stosowane w terapii zaburzeń psychicznych. Przenikają one przez barierę krew-mózg, przez co mogą wpływać na funkcjonowanie układu nerwowego, zaburzając tym samym zdolności psychomotoryczne. Wśród nich należy wyróżnić trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne stosowane w leczeniu depresji, lęku i zaburzeń nastroju, a zwłaszcza:

  • amitryptylinę (Amitryptylinum VP);
  • opipramol (Pramolan);
  • doksepinę (Doxepin Teva);
  • klomipraminę (Anafranil) [5,6].

Leki przeciwpsychotyczne (neuroleptyczne) mogą powodować nadmierną senność, zaburzenia koncentracji, spowolnioną reakcję i zaburzenia widzenia. Takie działania niepożądane są szczególnie niebezpieczne dla kierowców, dlatego po następujących lekach również nie powinno się wsiadać za kierownicę:

  • chlorprotiksen (Chlorprothixen Zentiva);
  • olanzapina (Olanzin, Zalasta, Zolafren, Zolaxa);
  • klozapina (Klozapol);
  • risperidon (Rispolept);
  • haloperidol (Haloperidol WZF, Haloperidol Unia) [5].

Leki na nadciśnienie tętnicze a prowadzenie pojazdu

Pacjenci, którzy rozpoczynają terapię lekami obniżającymi ciśnienie, na początku leczenia mogą odczuwać zawroty głowy i nadmierne zmęczenie. Nie powinni oni wówczas prowadzić samochodu ani wykonywać innych czynności, wymagających szczególnej sprawności psychofizycznej. Szczególną uwagę należy zwrócić na:

  • leki złożone, składające się z klopamidu, dihydroergokrystyny i rezerpiny (Normatens);
  • hydrochlorotiazyd (Hydrochlorothiazidum Polpharma, leki złożone: Ampril HL, Tritace Comb, Nebilet HCT, Carzap HCT, Karbicombi, Co-Bespres, Co-Valsacor);
  • acetazolamid — poza sennością i zmęczeniem, może wywołać także dezorientację i zaburzenia koordynacji ruchowej (Diuramid) [7,8]. (Czytaj także: 6 mitów dotyczących nadciśnienia)

Leki na cukrzycę — czy można wsiadać za kierownicę?

Szczególną ostrożnością powinni wykazać się także pacjenci chorujący na cukrzycę. W ich przypadku należy być wyczulonym na wszelkie objawy hipoglikemii, gdyż w jej wyniku może dojść do zwolnienia czasu reakcji i osłabienia koncentracji. Może to okazać się szczególnie niebezpieczne w trakcie prowadzenia samochodu. Pacjenci cierpiący na cukrzycę powinni być odpowiednio edukowani, aby potrafili samodzielnie zapobiegać hipoglikemii, a w razie jej wystąpienia — szybko ją zwalczyć.

Chociaż sama cukrzyca nie jest przeciwwskazaniem do prowadzenia samochodu, to wspomniana powyżej hipoglikemia już tak. Może się ona pojawić w wyniku zbyt długiej przerwy między posiłkami lub przyjętej zbyt dużej dawki insuliny. Objawia się ona uczuciem głodu, drażliwości i nerwowości, zaburzeniami świadomości, a nawet utratą przytomności [9].

Leki przeciwhistaminowe

Kolejną grupą leków, na którą muszą zwrócić uwagę kierowcy, są leki przeciwhistaminowe, łagodzące objawy alergii. Prowadzenie samochodu może być szczególnie niebezpieczne po lekach I generacji, takich jak:

  • klemastyna (Clemastinum Hasco, Clemastinum WZF);
  • ketotifen (Ketotifen Hasco);
  • prometazyna (Diphergan);
  • hydroksyzyna (Hydroxyzinum);
  • antazolina (Phenazolinum);
  • difenhydramina (Nodisen, Apap Noc);
  • dimenhydrynat (Aviomarin).

Powyższe leki mogą powodować senność, otępienie, zaburzenia widzenia i pogorszoną koncentrację. Warto zwrócić uwagę, że w tej grupie znajdują się także leki, które nie są stosowane jako produkty przeciwalergiczne — np. Apap Noc (lek przeciwbólowy ułatwiający zasypianie) czy Aviomarin (lek na chorobę lokomocyjną) [11].

Alergia — gdzie należy szukać jej źródła?

Leki na kaszel

Kodeina jest składnikiem aktywnym leków na kaszel dostępnych bez recepty. Chociaż w hamowaniu kaszlu jest niezwykle skuteczna, to jej stosowanie jest obarczone ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych — jednym z nich jest uczucie senności i zawroty głowy. W wyniku tego może dojść do pogorszenia sprawności psychofizycznej, dlatego pacjenci stosujący poniższe leki, nie powinni wsiadać za kierownicę i prowadzić samochodu:

  • Thiocodin;
  • HerbaPini;
  • NeoAzarina [12].

Leki przeciwbólowe

Wspomniana w powyższym akapicie kodeina wykazuje również działanie przeciwbólowe. Znajduje się ona w lekach, takich jak:

  • Solpadeine;
  • Antidol;
  • Nurofen Plus;
  • Efferalgan Codeine.

Innym lekiem opioidowym o działaniu przeciwbólowym, który może wpływać na zdolność prowadzenia maszyn, jest tramadol. Występuje on pod następującymi nazwami handlowymi:

  • Tramal;
  • Tramal Retard;
  • Poltram;
  • Doreta;
  • Padolten;
  • Zaldiar;
  • Skudexa.

Powyższe leki mogą zaburzać sprawność psychofizyczną, dlatego podczas ich stosowanie nie należy wsiadać za kierownicę i prowadzić samochodu [13].

W tym miejscu warto również wspomnieć o tizanidynie — związku, który jest często stosowany łącznie z lekami przeciwbólowymi w terapii chorób neurologicznych. Substancja ta jest znana szerzej pod nazwą Sirdalud albo Tizanor. Dzięki obniżaniu napięcia mięśniowego, pomaga złagodzić ból. Jednocześnie lek ten może powodować uczucie senności, a nawet zawroty głowy i inne objawy niedociśnienia tętniczego. W związku z tym, pacjenci wykonujący czynności wymagające dużej koncentracji (prowadzenie pojazdów, obsługa maszyn) nie powinni stosować tizanidyny.

Leki okulistyczne. Nie wsiadaj po nich za kierownicę!

Wśród leków ocznych, kierowcy powinny zwrócić uwagę na:

  • wszelkie maści do oczu — z powodu gęstej i lepkiej konsystencji, mogą przejściowo pogarszać ostrość widzenia. Pacjenci stosujący tego rodzaju leki muszą uwzględnić taki skutek działania leku, zanim wsiądą za kierownicę;
  • krople do oczu zawierające siarczan atropiny, wykorzystywany w badaniach diagnostycznych oka. Rozszerzają one źrenicę i powodują długo utrzymujące się zaburzenia widzenia. Wszelkie wizyty u okulisty warto zatem zaplanować z osobą towarzyszącą, która w razie potrzeby będzie mogła poprowadzić auto;
  • krople do oczu z tropikamidem mogą wywołać światłowstręt oraz silne zaburzenia widzenia. Zazwyczaj objawy te ustępują samoistnie po upływie około 6 godzin od aplikacji, niemniej należy zachować szczególną ostrożność decydując się na prowadzenie samochodu. Tropikamid występuje w pod nazwą handlową Tropicamidum WZF.

Bibliografia

  1. https://www.mp.pl/pacjent/psychiatria/lista/85872,leki-nasenne-a-prowadzenie-samochodu (dostęp z dnia 07.07.2021)
  2. https://www.mp.pl/pacjent/psychiatria/choroby/123877,dzialania-niepozadane-pochodnych-benzodiazepiny (dostęp z dnia 07.07.2021)
  3. https://podyplomie.pl/medycyna/10611,leczenie-bezsennosci?page=2 (dostęp z dnia 07.07.2021)
  4. https://www.mp.pl/poz/psychiatria/zaburzenia_snu/85852,leki-z-w-terapii-chorych-z-bezsennoscia (dostęp z dnia 07.07.2021)
  5. https://www.mp.pl/pacjent/psychiatria/lista/62294,czy-biorac-leki-przeciwdepresyjne-mozna-prowadzic-samochod-i-pic-alkohol (dostęp z dnia 07.07.2021)
  6. https://www.mp.pl/poz/psychiatria/leki/89037,interakcje-trojpierscieniowych-lekow-przeciwdepresyjnych (dostęp z dnia 07.07.2021)
  7. https://neurologia-praktyczna.pl/a3775/Kierowca-i-leki.html (dostęp z dnia 07.07.2021)
  8. Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydrochlorothiazidum Polpharma
  9. Charakterystyka Produktu Leczniczego NovoRapid Penfill
  10. B. Tarchalska-Kryńska, Leki przeciwhistaminowe H1 stosowane w terapii chorób alergicznych, Nowa Medycyna, 1999,1:14-18.
  11. Kostkowski, W.; Hermana, Z.S. (2010), Farmakologia: Podstawy farmakoterapii, cz. 1, wydanie 3, Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL
  12. Charakterystyka Produktu Leczniczego Thiocodin
  13. Charakterystyka Produktu Leczniczego Efferalgan Codeine

Omawiane substancje

  • Alprazolam

    Alprazolam jest lekiem przeciwlękowym stosowanym w terapii zaburzeń lękowych. Substancja ta działa na układ nerwowy, zmniejszając uczucie niepokoju i napięcia.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Chlorprotiksen

    Chlorprotiksen to substancja chemiczna stosowana w leczeniu chorób psychicznych. Chlorprotiksen może powodować działania niepożądane, takie jak senność i zaburzenia ruchowe.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Diazepam

    Diazepam jest lekiem przeciwlękowym i uspokajającym. Działanie diazepamu polega na zmniejszeniu aktywności układu nerwowego.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Doksepina

    Doksepina to lek przeciwdepresyjny stosowany w terapii zaburzeń nastroju. Substancja ta działa na układ nerwowy, wpływając na poziom neuroprzekaźników, takich jak serotonina i noradrenalina.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Ketotifen

    Schorzenie to jest związane z zaburzeniami funkcjonowania organizmu, które mogą prowadzić do różnych objawów i chorób. W leczeniu schorzeń stosuje się różne metody, w tym farmakologiczne, chirurgiczne, terapię fizyczną oraz zmiany stylu życia i diety.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Klemastyna

    Klemastyna to lek przeciwhistaminowy stosowany w leczeniu alergii. Substancja ta działa blokując receptory histaminowe, co zmniejsza objawy alergii, takie jak swędzenie, katar i wysypka.
    substancje syntetyczne
  • Kodeina

    Kodeina jest lekiem przeciwbólowym stosowanym w łagodzeniu bólu. Jest to substancja opioidowa, która działa na receptory mózgowe.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Lorazepam

    Lorazepam jest lekiem przeciwlękowym i uspokajającym. Jest stosowany w leczeniu zaburzeń lękowych i bezsenności.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Opipramol

    Opipramol jest lekiem przeciwdepresyjnym stosowanym w terapii zaburzeń lękowych. Substancja ta działa na układ nerwowy, zmniejszając uczucie niepokoju i poprawiając nastrój.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Tramadol

    Tramadol jest lekiem przeciwbólowym stosowanym w leczeniu umiarkowanego i silnego bólu. Substancja ta działa na receptory opioidowe w mózgu, zmniejszając odczuwanie bólu.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Zolpidem

    Zolpidem jest lekiem stosowanym w leczeniu bezsenności. Substancja ta działa na receptory GABA w mózgu, co powoduje uspokojenie i ułatwia zasypianie.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Zopiklon

    Zopiklon jest lekiem przeciwlękowym i nasennym. Może powodować uzależnienie i senność w ciągu dnia.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne

Omawiane schorzenia

  • Alergia

    Alergia jest chorobą układu odpornościowego, która powoduje nadwrażliwość na określone substancje zwane alergenami. Objawy alergii mogą obejmować kichanie, swędzenie, łzawienie oczu, wysypki skórne, trudności w oddychaniu i w skrajnych przypadkach wstrząs anafilaktyczny.
  • Bezsenność

    Bezsenność to zaburzenie snu, które objawia się trudnościami w zasypianiu, utrzymaniu snu lub wczesnym budzeniem się. Może prowadzić do zmęczenia, drażliwości i zaburzeń funkcjonowania w ciągu dnia.
  • Ból

    Schorzenie to stan, który charakteryzuje się odczuwaniem bólu w określonych częściach ciała. Może on mieć różne przyczyny i objawy, a jego leczenie zależy od diagnozy i indywidualnych potrzeb pacjenta.
  • Cukrzyca

    Cukrzyca to choroba metaboliczna charakteryzująca się podwyższonym poziomem glukozy we krwi. Nieleczona cukrzyca może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak uszkodzenie nerek, nerwów, oczu oraz serca.
  • Cukrzyca typu 1

    Cukrzyca typu 1 jest chorobą metaboliczną, która charakteryzuje się brakiem insuliny w organizmie. Objawy cukrzycy typu 1 to m.in. nadmierne pragnienie, częste oddawanie moczu oraz utrata masy ciała.
  • Cukrzyca typu 2

    Cukrzyca typu 2 jest chorobą metaboliczną, która charakteryzuje się zaburzeniem gospodarki węglowodanowej organizmu. Jest to choroba przewlekła, która wymaga stałej kontroli poziomu cukru we krwi oraz zmiany stylu życia.
  • Depresja

    Depresja to choroba psychiczna, która charakteryzuje się obniżonym nastrojem, utratą zainteresowania życiem oraz trudnościami w codziennych czynnościach. Może mieć różne przyczyny, takie jak czynniki genetyczne, stres czy traumy emocjonalne.
  • Kaszel

    Kaszel jest objawem wielu różnych schorzeń, takich jak infekcje dróg oddechowych, astma, alergie, choroby serca czy choroby płuc. Może występować w różnych formach, takich jak suchy, mokry, uporczywy, napadowy, a jego intensywność i częstotliwość zależą od przyczyny.
  • Nadciśnienie

    Nadciśnienie to choroba, która charakteryzuje się zwiększonym ciśnieniem krwi w naczyniach tętniczych. Jest to jedno z najczęstszych schorzeń układu krążenia. Nieleczona może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak choroby serca, udar mózgu czy niewydolność nerek.
  • Schizofrenia

    Schorzenie to charakteryzuje się zaburzeniami myślenia, emocji i zachowania, które wpływają na funkcjonowanie osoby w codziennym życiu. Schizofrenia jest chorobą przewlekłą, która wymaga długotrwałego leczenia farmakologicznego i terapii psychologicznej.
  • Zaburzenia snu

    Zaburzenia snu to stan, w którym osoba ma trudności z zasypianiem, utrzymaniem snu lub budzi się wcześnie rano. Mogą one prowadzić do zmęczenia, drażliwości i zaburzeń nastroju.

Więcej poradników

Wyświetlane poradniki pochodzą z kategorii czytanego artykułu: , .