Kaszel jest fizjologicznym odruchem naszego organizmu, umożliwiającym oczyszczenie dróg oddechowych z zalegającej wydzieliny lub ciała obcego. Ze względu na charakter, wyróżnia się kaszel suchy (nieproduktywny) oraz mokry (produktywny). Rozpoznanie rodzaju kaszlu jest kluczowe do wdrożenia odpowiedniej terapii, bowiem każdy z nich wymaga podjęcia odmiennych kroków i wdrożenia innych leków [1].

Czym wyróżnia się kaszel mokry?

Cechą charakterystyczną mokrego kaszlu jest odkrztuszanie zalegającego śluzu. Kaszel produktywny jest naszym sprzymierzeńcem w walce z wszelkimi infekcjami, gdyż odruch ten pomaga usunąć patogeny bytujące w wydzielinie oskrzelowej. Nie ma on charakteru napadowego, niemniej jego natężenie jest zazwyczaj większe, gdy przyjmujemy pozycję leżącą (np. w nocy). W przebiegu mokrego kaszlu pacjenci często uskarżają się również na uczucie śluzu w okolicach gardła. [2].

Co podać na mokry kaszel?

Gdy już wiemy, z jakim rodzajem kaszlu mamy do czynienia pozostaję wybór odpowiedniego leku. A zatem co podać na kaszel mokry? Kaszel produktywny leczy się lekami wykrztuśnymi i sekretolitycznymi. Te pierwsze mają coraz mniejsze znaczenie, a praktyka wyraźnie wskazuje na ich słabnącą popularność. 

REKLAMA
REKLAMA

Wśród leków wykrztuśnych wyróżnia się:

  • o działaniu odruchowym, takie jak korzeń wymiotnicy czy benzoesan sodu;
  • działające bezpośrednio na gruczoły oskrzelowe, w tym jodek potasowy, sulfogwajakol, olejki eteryczne;
  • zmieniające odczyn wydzieliny oskrzelowej: wodorowęglan sodowy, chlorek amonowy [3].

Znacznie szerzej stosowane są leki o działaniu sekretolitycznym. Wyróżnia się wśród nich detergenty, używane przede wszystkim w warunkach szpitalnych, oraz leki mukolityczne, które obecnie stanowią podstawę łagodzenia mokrego kaszlu i mają ugruntowaną pozycję w terapii tej dolegliwości. Przyjrzyjmy się im bliżej [3].

Co to są leki mukolityczne?

Działanie leków mukolitycznych opiera się na zmniejszaniu ilości mukoprotein zawartych w śluzie. Tak jak wspomniano powyżej, stanowią one obecnie fundament leczenia produktywnego kaszlu, a siła ich działania jest ściśle uzależniona od dawki leku i podaży wody. W trakcie ich stosowania należy bezwzględnie zadbać o właściwe nawodnienie, gdyż umożliwia to efektywne usuwanie wydzieliny z dróg oddechowych [3].

Leki mukolityczne dzielą się na trzy mniejsze podgrupy:

  1. pochodne cysteiny, w tym acetylocysteinę, karbocysteinę i erdosteinę;
  2. bromoheksynę;
  3. ambroksol — metabolit bromheksyny [3].

Preparaty z wymienionymi lekami mukolitycznymi są dostępne bez recepty lekarza.

Czytaj więcej: Kaszel mokry czy suchy — jak go odróżnić?

Jaki lek na kaszel mokry jest najczęściej wybierany przez pacjentów?

Leki mukolityczne z powyższymi substancjami czynnymi, stanowią najczęstszy wybór pacjentów cierpiących na uporczywy, mokry kaszel. Jest to podyktowane również tym, że można je zakupić bez recepty. Praktyka apteczna dodatkowo wskazuje, że znaczna część chorych dokonuje wyboru między lekami najbardziej popularnymi — ACC i Flegaminą. Przyjrzyjmy się im bliżej. 

ACC na mokry kaszel. Jak go stosować?

ACC to lek zawierający acetylocysteinę. Występuje w formie tabletek musujących, roztworu doustnego i proszku doustnego:

  • ACC, tabletki musujące: 1 tabletka zawiera 200 mg acetylocysteiny;
  • ACC Optima, tabletki musujące: 1 tabletka zawiera 600 mg acetylocysteiny;
  • ACC Classic, roztwór doustny: 1 ml roztworu zawiera 20 mg acetylocysteiny;
  • ACC Optima Active, proszek doustny: 1 saszetka zawiera 600 mg acetylocysteiny.

Jest wskazany jako lek rozrzedzający wydzielinę dróg oddechowych, ułatwiający jej odkrztuszanie, zwłaszcza u pacjentów z zapaleniem oskrzeli związanym z przeziębieniem.

Nie powinna być stosowana przez dzieci poniżej 6. roku życia, kobiety ciężarne i karmiące piersią oraz osoby z czynną chorobą wrzodową żołądka lub dwunastnicy albo z ostrym stanem astmatycznym. Co niezwykle istotne, kaszel mokry może niekiedy przebiegać jednocześnie z infekcją bakteryjną. Leku ACC nie należy wówczas stosować jednocześnie z doustnymi antybiotykami, w tym tetracyklinami, cefalosporynami i aminoglikozydami.

Lek ACC na kaszel mokry należy przyjmować po posiłku. Nie stosować wieczorem, przed snem. Bez kontroli lekarza, nie wolno przyjmować leku dłużej niż 5 dni.

Dawkowanie leku ACC zależy od wieku pacjenta. Dzieci od 6. do 14. roku życia powinny przyjmować 400 mg acetylocysteiny na dobę w dwóch dawkach podzielonych. Z kolei młodzież powyżej 14. roku życia oraz dorośli powinny stosować 400-600 mg acetylocysteiny na dobę w 2-3 dawkach podzielonych [4].

Flegamina — na jaki kaszel? Jak ją stosować?

W skład Flegaminy wchodzi chlorowodorek bromoheksyny. Lek ten występuje w formie tabletek doustnych, kropli bądź syropu:

  • 1 tabletka zawiera 8 mg chlorowodorku bromoheksyny;
  • 5 ml syropu zawiera 4 mg chlorowodorku bromoheksyny;
  • 1 ml kropli zawiera 2 mg chlorowodorku bromoheksyny.

Na jaki kaszel stosować Flegaminę? Wskazaniami do stosowania Flegaminy są ostre i przewlekłe choroby dróg oddechowych, przebiegające z zaburzeniami odkrztuszania i usuwania śluzu. A zatem zaleca się stosowanie Flegaminy na kaszel potocznie nazywany kaszlem mokrym. Preparatów z serii Flegamina nie podaję się w leczeniu kaszlu suchego.

Bromoheksyna nie powinna być stosowana u dzieci poniżej 2. roku życia. W formie syropu jest przeznaczona dla dzieci dopiero powyżej 7. roku życia. Należy stosować ją ostrożnie u pacjentów z czynną chorobą wrzodową żołądka i dwunastnicy, gdyż może nasilać jej objawy.

Dawkowanie Flegaminy zależy od wieku pacjenta. Dzieci od 2. do 6. roku życia powinny przyjmować 4 mg bromoheksyny dwa razy na dobę. Dzieci między 6. a 12. rokiem życia — 4 mg 3 razy dziennie. Dorośli zaś powinni stosować 8 mg 3 razy dziennie.

Flegaminę należy podawać w równych odstępach czasu, po posiłku. Nie podawać leku bezpośrednio przed snem [5,6].

Podsumowanie

Do leczenia mokrego kaszlu wykorzystuje się przede wszystkim leki o działaniu mukolitycznym, z bromoheksyną i acetylocysteiną na czele.  Flegamina i ACC — jedne z częściej używanych preparatów — mają zbliżone wskazania do stosowania i mechanizm działania. Oba leki przynoszą porównywalny efekt terapeutyczny.