Indeks substancji czynnych
na literę “A”
Substancje czynne mogą mieć różne pochodzenie – od związków syntetycznych, przez naturalne ekstrakty roślinne, po witaminy i minerały wspierające organizm. Jeśli chcesz szybko sprawdzić, jak działa dany składnik i w jakich sytuacjach znajduje zastosowanie, skorzystaj z naszego indeksu. Znajdziesz tu jasne opisy właściwości, działania i zastosowania poszczególnych substancji.
- syntetyczne i biologiczne
Adenozyna wykorzystywana jest w leczeniu nagłych zaburzeń rytmu serca, szczególnie częstoskurczów nadkomorowych. Działa błyskawicznie i podawana jest wyłącznie w warunkach szpitalnych.
- syntetyczne i biologiczne
Adenozyno-5'-monofosforan (AMP) to naturalny nukleotyd powstający z rozkładu ATP w komórkach. Aktywuje enzym AMPK regulujący metabolizm energetyczny i służy jako prekursor adenozyny – substancji rozszerzającej naczynia i zwalniającej pracę serca. W badaniach klinicznych AMP w iniekcji był badany w półpaścu i owrzodzeniach żylnych, a adenozyna podawana dożylnie jest stosowana w kardiologii.
- syntetyczne i biologiczne
Adrenalina to kluczowy lek stosowany w nagłych stanach zagrożenia życia, takich jak wstrząs anafilaktyczny czy zatrzymanie krążenia, a także pomocniczo w znieczuleniach miejscowych.
- Adypinian dibutylu
Opis w przygotowaniu
- syntetyczne i biologiczne
Afatynib stosowany jest w leczeniu niedrobnokomórkowego raka płuca z określonymi mutacjami genetycznymi, hamując wzrost komórek nowotworowych poprzez blokowanie wybranych szlaków sygnałowych.
- syntetyczne i biologiczne
Aflibercept hamuje nieprawidłowy wzrost naczyń krwionośnych w oku, wspierając leczenie wysiękowej postaci AMD, obrzęku plamki i powikłań cukrzycowych, poprawiając szanse na zachowanie ostrości wzroku.
Afoksolaner to skuteczna substancja przeciwpasożytnicza, eliminująca pchły i kleszcze u psów i kotów. Działa selektywnie na układ nerwowy pasożytów, zapewniając szybkie i bezpieczne zwalczanie infestacji.
- syntetyczne i biologiczne
Agalzydaza alfa to enzym zastępczy podawany dożylnie (0,2 mg/kg co dwa tygodnie) w chorobie Fabry'ego. Trafia do lizosomów komórkowych, gdzie rozkłada gromadzący się glikolipid Gb3, spowalniając uszkodzenie nerek, serca i układu nerwowego. Zarejestrowana w UE od 2001 roku, stosowana u dorosłych i dzieci powyżej 7. roku życia.
- syntetyczne i biologiczne
Agalzydaza beta to enzym stosowany w terapii choroby Fabry’ego, umożliwiający zastąpienie niedoboru naturalnego enzymu i poprawę funkcjonowania organizmu. Podawana dożylnie pod kontrolą lekarza.
- syntetyczne i biologiczne
Agar to polisacharyd z wodorostów, używany w lekach jako zagęszczacz, środek żelujący i zawieszający. Doustnie stosowany wymaga wypicia dużej ilości wody – bez niej grozi niedrożnością przełyku lub jelit. Może obniżać wchłanianie leków przyjmowanych w tym samym czasie.
- surowce roślinne
Agaricus blazei to brazylijski grzyb leczniczy bogaty w beta-glukany i ergosterol. Wspiera układ odpornościowy, może poprawiać insulinooporność i wykazuje właściwości antyoksydacyjne. Przed stosowaniem skonsultuj się z lekarzem – możliwe interakcje z lekami przeciwcukrzycowymi i ryzyko uszkodzenia wątroby.
- surowce roślinne
Agawa dostarcza inulinę (48–60% suchej masy), steroidal saponiny i flawonoidy. Syrop z agawy ma niski indeks glikemiczny (GI 10–27) i działa prebiotycznie. Stosowanie w ciąży jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko pobudzenia skurczów macicy.
Aglepriston to weterynaryjny antyprogestagen stosowany u suk do przerywania ciąży i leczenia ropomacicza. Blokuje receptory progesteronowe, umożliwiając kontrolę cyklu rozrodczego bez interwencji chirurgicznej.
- syntetyczne i biologiczne
Agomelatyna to lek przeciwdepresyjny, który wyróżnia się wpływem na rytm dobowy i poprawę nastroju, stosowany u dorosłych z dużymi epizodami depresyjnymi.
- surowce roślinne
Agrest indyjski (amla) to owoc bogaty w witaminę C, garbniki i polifenole. Badania kliniczne potwierdzają jego wpływ na profil lipidowy i kontrolę glikemii. Może wchodzić w interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi i przeciwcukrzycowymi – przed suplementacją skonsultuj się z lekarzem.
- syntetyczne i biologiczne
Airlicium to ultralekki aerożel kosmetyczny pochłaniający sebum, stosowany w dermokosmetykach dla skóry tłustej. Producent deklaruje 8-godzinny efekt matujący potwierdzony w badaniach klinicznych na małych grupach. Dostępny wyłącznie jako składnik gotowych preparatów.
- surowce roślinne
Akacja arabska (babul) zawiera garbniki, flawonoidy i gumę arabską – błonnik o działaniu prebiotycznym. Wyciąg wykazuje silne właściwości antyoksydacyjne, a tradycyjnie stosuje się go przy dolegliwościach trawiennych, w pielęgnacji jamy ustnej i wspomaganiu gojenia ran. Ważna interakcja z amoksycyliną wymaga zachowania 4-godzinnego odstępu.
- surowce roślinne
Akacja katechu to roślina bogata w katechiny, garbniki i flawonoidy. Badania laboratoryjne i przedkliniczne wskazują na właściwości przeciwzapalne, antyoksydacyjne i przeciwdrobnoustrojowe, choć brakuje dużych badań klinicznych u ludzi. Przed stosowaniem skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą, szczególnie jeśli przyjmujesz leki na nadciśnienie lub teofilinę.
- syntetyczne i biologiczne
Akalabrutynib to nowoczesny inhibitor kinazy Brutona, wykorzystywany w leczeniu przewlekłej białaczki limfocytowej, zapewniający skuteczną kontrolę choroby dzięki selektywnemu działaniu na limfocyty B.
- syntetyczne i biologiczne
Akamprozat wspiera utrzymanie abstynencji u osób uzależnionych od alkoholu, wpływając na układ nerwowy i redukując potrzebę sięgania po alkohol. Stosowany jest jako element kompleksowej terapii.
- syntetyczne i biologiczne
Akarboza to doustny lek stosowany w cukrzycy typu 2, spowalniający wchłanianie węglowodanów i pomagający kontrolować poposiłkowy wzrost poziomu cukru we krwi.
- syntetyczne i biologiczne
Aklidyna to wziewny lek rozszerzający oskrzela, stosowany u dorosłych z POChP. Ułatwia oddychanie i łagodzi objawy choroby, dostępny solo lub w preparatach złożonych do inhalacji.
- Akrylaty
Opis w przygotowaniu
- surowce roślinne
Aksamitka wzniesiona (Tagetes erecta) to roślina bogata w luteinę, zeaksantynę i flawonoidy. Wyciąg z jej kwiatów wykazuje w badaniach laboratoryjnych właściwości przeciwutleniające i przeciwzapalne. Stosowana w suplementach, dermokosmetykach i produktach spożywczych – przed użyciem w większych dawkach skonsultuj się z farmaceutą.
- syntetyczne i biologiczne
Aksykabtagen cyloleucel to nowatorska terapia CAR-T, wykorzystująca zmodyfikowane limfocyty T do zwalczania opornych chłoniaków z komórek B u dorosłych, dostępna w wyspecjalizowanych ośrodkach.
- syntetyczne i biologiczne
Aksytynib to nowoczesny lek hamujący wzrost naczyń krwionośnych guza, stosowany u dorosłych z zaawansowanym rakiem nerkowokomórkowym po niepowodzeniu wcześniejszej terapii.
- syntetyczne i biologiczne
Aktinokinol to substancja lecznicza o właściwościach przeciwbakteryjnych i przeciwgrzybiczych, stosowana w leczeniu chorób skóry i błon śluzowych. Jest to organiczny związek chemiczny, który działa poprzez hamowanie syntezy białek w komórkach patogennych.
- Aktywator epidermalnego kwasu hialuronowego
Opis w przygotowaniu
- syntetyczne i biologiczne
Alantoina wspomaga regenerację skóry, przyspiesza gojenie ran oraz łagodzi podrażnienia. Znajduje zastosowanie w leczeniu blizn, oparzeń i suchości skóry, poprawiając jej kondycję.
- syntetyczne i biologiczne
Alanyloglutamina to stabilna, dobrze wchłaniana forma glutaminy stosowana głównie w żywieniu klinicznym. Biodostępność oralna przekracza 80%, a w szpitalach podawana jest dożylnie pacjentom w stanach krytycznych w dawce 0,2–0,5 g/kg/dobę.
- surowce roślinne
Albicja jedwabista (Albizia julibrissin) to roślina lecznicza z bogatym składem fitochemicznym – saponiny triterpenoidowe, flawonoidy i lignany odpowiadają za jej badane właściwości uspokajające, przeciwlękowe i antyoksydacyjne. Wyciąg z kory jest też cennym składnikiem kosmetyków przeciwstarzeniowych.
- syntetyczne i biologiczne
Albumina ludzka to białko osocza odpowiedzialne za utrzymanie objętości krwi i transport substancji. Wykorzystywana jest w leczeniu niedoborów płynów oraz zaburzeń równowagi osmotycznej.
- syntetyczne i biologiczne
Albutrepenonakog alfa to innowacyjna substancja do leczenia hemofilii B, charakteryzująca się wydłużonym działaniem i rzadszym podawaniem, co zwiększa komfort terapii u dzieci i dorosłych.
- syntetyczne i biologiczne
Aldehyd glutarowy to substancja pomocnicza stosowana w farmacji jako środek dezynfekujący narzędzia medyczne, czynnik sieciujący białka w materiałach protetycznych i dentystycznych oraz keratolityk w leczeniu brodawek podeszwowych (roztwór 10%). Wykazuje szerokie działanie przeciwdrobnoustrojowe – bakteriobójcze, grzybobójcze, wirusobójcze i sporobójcze.
- syntetyczne i biologiczne
Alemtuzumab to innowacyjny lek immunosupresyjny stosowany w leczeniu wysoce aktywnej postaci stwardnienia rozsianego, skutecznie wpływający na komórki odpornościowe i przebieg choroby.
- syntetyczne i biologiczne
Alergeny mogą być wykorzystywane w celach leczniczych. Substancje alergenne mogą mieć zastosowanie w terapii chorób alergicznych.
- syntetyczne i biologiczne
Alergoidy pyłków roślin to chemicznie zmodyfikowane ekstrakty alergenów do immunoterapii swoistej. Redukują objawy alergii na pyłki traw i drzew, zmniejszają zużycie leków ratunkowych i mogą przynosić efekty trwające do 12 lat po zakończeniu leczenia.
