Substancje czynne
Schorzenia
Poradniki
Zapytaj farmaceutę
Kalkulatory
InterakcjeIndeks substancji czynnych
na literę “L”
Substancje czynne mogą mieć różne pochodzenie – od związków syntetycznych, przez naturalne ekstrakty roślinne, po witaminy i minerały wspierające organizm. Jeśli chcesz szybko sprawdzić, jak działa dany składnik i w jakich sytuacjach znajduje zastosowanie, skorzystaj z naszego indeksu. Znajdziesz tu jasne opisy właściwości, działania i zastosowania poszczególnych substancji.
- syntetyczne i biologiczne
Lewofloksacyna to antybiotyk fluorochinolonowy o szerokim spektrum, stosowany w leczeniu zakażeń bakteryjnych dróg oddechowych, moczowych, skóry i oczu, dostępny w różnych formach podania.
- syntetyczne i biologiczne
Lewomepromazyna to neuroleptyk o silnym działaniu uspokajającym i przeciwpsychotycznym, stosowany głównie w leczeniu zaburzeń psychicznych z pobudzeniem oraz jako wsparcie w terapii bólu i innych schorzeń.
- syntetyczne i biologiczne
Lewotyroksyna to syntetyczny hormon tarczycy (T4) stosowany w niedoczynności tarczycy i wspomagająco w raku tarczycy. Przyjmowana raz dziennie na czczo, po przekształceniu do aktywnego T3 reguluje metabolizm, pracę serca i inne funkcje organizmu. Wymaga regularnego monitorowania TSH i ostrożności przy wielu lekach i suplementach.
- syntetyczne i biologiczne
Lewozymendan wzmacnia pracę serca u dorosłych z ostrą, ciężką niewydolnością, gdy standardowa terapia zawodzi. Stosowany wyłącznie w szpitalu, działa szybko i poprawia krążenie.
- syntetyczne i biologiczne
Lewulinian sodu to substancja pomocnicza w kosmetykach i preparatach dermatologicznych. Pełni funkcję konserwantu, środka kondycjonującego skórę i stabilizatora pH, stosowana zwykle w stężeniach 0,5–2%.
- surowce roślinne
Liczi dostarcza polifenoli (epikatehinę, procyjanidyny, oligonol), witaminy C, saponin i polisacharydów. Badania przedkliniczne wskazują na działanie przeciwutleniające, przeciwzapalne i hipoglikemiczne. Niedojrzały owoc zawiera toksynę MCPG – niebezpieczną dla dzieci. Wyciąg z liczi może obniżać glikemię i wchodzić w interakcje z lekami przeciwcukrzycowymi.
- syntetyczne i biologiczne
Lidokaina to szybko działający środek miejscowo znieczulający i przeciwarytmiczny, szeroko stosowany w medycynie, dostępny w różnych formach i wykorzystywany w wielu dziedzinach klinicznych.
- Liftonin-Xpress
Opis w przygotowaniu
- syntetyczne i biologiczne
Ligilactobacillus salivarius to probiotyk naturalnie obecny w jamie ustnej i jelitach. Produkuje kwas mlekowy i bakteriocyny hamujące szkodliwe drobnoustroje. Badania kliniczne wskazują na korzystny wpływ na zdrowie dziąseł, redukcję płytki nazębnej i nieświeżego oddechu. Dostępny bez recepty jako suplement diety.
- surowce roślinne
Lignany to fitochemikalia z siemienia lnianego i sezamu przekształcane przez bakterie jelitowe w aktywne enterolignany. Badania łączą ich wyższe spożycie z niższym ryzykiem chorób serca i cukrzycy typu 2. Suplementy SDG 300–600 mg/dobę są dobrze tolerowane, ale osoby z nowotworami hormonozależnymi i kobiety w ciąży powinny skonsultować stosowanie z lekarzem.
- surowce roślinne
Ligustr błyszczący (Ligustrum lucidum) to roślina stosowana w medycynie chińskiej jako tonik wątroby i odporności. Wyciąg z owoców zawiera triterpenoidy, irydoidy i flawonoidy. Badania przedkliniczne wskazują na działanie antyoksydacyjne i immunomodulujące, ale dowody kliniczne są ograniczone. Przed stosowaniem skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.
- witaminy i minerały
Likopen to karotenoidowy antyoksydant z pomidorów i arbuzów – organizm go nie syntezuje. Przewyższa zdolnością neutralizacji wolnych rodników witaminę E dziesięciokrotnie. Badania oceniały go w kontekście zdrowia prostaty, serca i skóry; typowe dawki suplementacyjne to 6–45 mg dziennie.
- syntetyczne i biologiczne
Liksysenatyd to innowacyjny lek wspomagający kontrolę glikemii u dorosłych z cukrzycą typu 2, skuteczny zwłaszcza po posiłkach i stosowany samodzielnie lub z innymi terapiami przeciwcukrzycowymi.
- surowce roślinne
Lilia biała (Lilium candidum) to roślina bogata w śluz, saponiny i flawonoidy. Tradycyjnie stosowana zewnętrznie na oparzenia i stany zapalne, dziś ceniona w kosmetyce za właściwości antyoksydacyjne i łagodzące. Dane kliniczne są wstępne, a stosowanie w ciąży wymaga konsultacji.
- surowce roślinne
Wyciąg z lilii piaskowej (*Pancratium maritimum*) zawiera flawonoidy i polisacharydy śluzowe o właściwościach antyoksydacyjnych i nawilżających. Stosowany w kosmetyce – badanie na 16 osobach wykazało redukcję przebarwień po 12 tygodniach stosowania.
- surowce roślinne
Lilia tygrysia (Lilium lancifolium) zawiera saponiny, flawonoidy i polisacharydy badane pod kątem działania przeciwzapalnego, antyoksydacyjnego i uspokajającego. Tradycyjnie stosowana w medycynie chińskiej przy kaszlu, bezsenności i dolegliwościach kobiecych. Cebula jest jadalna dla ludzi, ale toksyczna dla kotów.
- surowce roślinne
Lilia wodna (Nymphaea spp.) jest bogata w flawonoidy, garbniki i alkaloidy. Wstępne badania wskazują na właściwości przeciwutleniające, hepatoprotekcyjne i hipoglikemiczne, lecz brak badań klinicznych na ludziach. Wymaga ostrożności w ciąży i przy lekach neurologicznych.
- surowce roślinne
Liliowiec rdzawy (Hemerocallis fulva) to roślina o bogatej historii w medycynie azjatyckiej. Zawiera flawonoidy, karotenoidy i saponiny, które wykazują działanie antyoksydacyjne i przeciwzapalne w badaniach przedklinicznych. Wyciąg z liliowca rdzawego stosowany jest również w kosmetyce.
- surowce roślinne
Limeta kwaśna (Citrus aurantifolia) to cytrus bogaty w witaminę C, limonin i flawonoidy. Badania laboratoryjne i na zwierzętach sugerują właściwości przeciwutleniające, przeciwbakteryjne i przeciwzapalne. Olejek ze skórki działa fotouczulająco, a sok może wpływać na metabolizm niektórych leków.
- syntetyczne i biologiczne
Limonen to terpen cytrusowy o właściwościach przeciwzapalnych, antyoksydacyjnych i wstępnie udokumentowanym potencjale onkoprotekcyjnym. Dawka do 2 g/dobę jest uznawana za bezpieczną; hamuje enzymy CYP450, co może nasilać działanie wielu leków.
- surowce roślinne
Limonka to owoc cytrusowy zawierający witaminę C, kwas cytrynowy, flawonoidy i limonene. Kwas cytrynowy pomaga ograniczać tworzenie się kamieni nerkowych, a witamina C wspiera odporność i wchłanianie żelaza. Olejek limonkowy może wchodzić w interakcje z niektórymi lekami i nasilać fotowrażliwość.
- surowce roślinne
Kalamansi (Citrus × microcarpa) to filipiński owoc cytrusowy bogaty w witaminę C, D-limonene i flawonoidy. Badania laboratoryjne potwierdzają właściwości przeciwutleniające i przeciwdrobnoustrojowe; tradycyjnie stosowany przy kaszlu, przeziębieniu i pielęgnacji skóry.
- syntetyczne i biologiczne
Limosilactobacillus fermentum to probiotyk naturalnie obecny w jelitach, produkujący kwas mlekowy i bakteriocyny, które wspierają równowagę mikrobioty, odporność i zdrowie pochwy. Najlepiej zbadane szczepy to CECT5716 i ME-3. Jest bezpieczny dla większości dorosłych; osoby z poważnymi niedoborami odporności powinny skonsultować stosowanie z lekarzem.
- syntetyczne i biologiczne
Limosilactobacillus reuteri to probiotyczna bakteria jelitowa produkująca reuterynę i kwas mlekowy, która wspiera równowagę mikrobioty. Najlepiej udokumentowane zastosowania to kolka niemowlęca, biegunki, wspomaganie eradykacji H. pylori i obniżanie LDL-cholesterolu. Działanie zależy od konkretnego szczepu; suplementy dostępne są bez recepty.
- syntetyczne i biologiczne
Limosilactobacillus reuteri ATCC PTA 5289 to szczep probiotyczny naturalnie obecny w jelitach człowieka. Badania kliniczne wskazują na jego potencjał jako wsparcia przy infekcjach dróg oddechowych u dzieci oraz w profilaktyce przebarwień zębów. Działa przez produkcję substancji przeciwdrobnoustrojowych i modulację układu odpornościowego.
- syntetyczne i biologiczne
Limosilactobacillus reuteri ATCC PTA 6475 to szczep probiotyczny o wielokierunkowym działaniu: wspiera barierę jelitową, moduluje odpowiedź immunologiczną i może pomagać w utrzymaniu prawidłowej gęstości kości. Przebadany w co najmniej 9 badaniach klinicznych, bezpieczny w ciąży i podczas karmienia piersią.
- syntetyczne i biologiczne
Limosilactobacillus reuteri DSM 17938 to intensywnie badany szczep probiotyczny z udokumentowanym działaniem w kolce niemowlęcej, zaparciach, biegunce poantybiotykowej i czynnościowych bólach brzucha. Przeżywa kwaśne środowisko żołądka i tymczasowo kolonizuje jelita, gdzie produkuje reuterynę i moduluje skład mikrobioty.
- syntetyczne i biologiczne
Linaklotyd łagodzi objawy zespołu jelita drażliwego z zaparciami, poprawia regularność wypróżnień i redukuje ból brzucha, działając miejscowo w przewodzie pokarmowym u dorosłych.
- syntetyczne i biologiczne
Linalol to naturalny terpen z lawendy działający na receptory GABA-A. Badania wskazują na właściwości uspokajające, przeciwlękowe, przeciwbólowe i przeciwzapalne, choć większość danych pochodzi z modeli zwierzęcych. Octan linalilu jest pochodną o wolniejszym działaniu.
- syntetyczne i biologiczne
Linezolid to innowacyjny antybiotyk skuteczny przeciwko bakteriom Gram-dodatnim, stosowany w leczeniu ciężkich zakażeń. Charakteryzuje się unikalnym mechanizmem działania i szerokimi możliwościami terapeutycznymi.
- syntetyczne i biologiczne
Linkomycyna to antybiotyk używany w leczeniu ciężkich zakażeń bakteryjnych, zwłaszcza gdy inne terapie zawodzą. Działa bakteriostatycznie lub bakteriobójczo, wymaga ostrożności ze względu na możliwe działania niepożądane.
- syntetyczne i biologiczne
Linolan etylu to ester etylowy kwasu linolowego – substancja pomocnicza w lekach i kosmetykach. Ułatwia wchłanianie substancji czynnych, poprawia przenikanie przez skórę i działa jako emolient. Ma korzystny profil bezpieczeństwa i jest dopuszczony do stosowania w kosmetykach w UE.
- syntetyczne i biologiczne
Linolan proliny to połączenie kwasu linolowego i aminokwasu proliny, stosowane w aptecznych preparatach do pielęgnacji skóry. Działa dwutorowo – odbudowuje barierę lipidową naskórka i wspomaga syntezę kolagenu, poprawiając nawilżenie, elastyczność oraz jędrność skóry. Szczególnie przydatny przy skórze suchej, atopowej i dojrzałej.
- syntetyczne i biologiczne
Linzagoliks blokuje receptory GnRH w przysadce, obniżając poziom estrogenów i kurczy mięśniaki macicy. Zatwierdzony w UE w 2022 r. na umiarkowane i ciężkie objawy mięśniaków; badany także w endometriozie. Dostępny w dawkach 100 mg i 200 mg, z możliwością stosowania z hormonalną terapią uzupełniającą lub bez niej.