Letrox

Letrox to lek zawierający syntetyczną postać hormonu tarczycy – lewotyroksynę sodową. Każda tabletka zawiera 50 mikrogramów tej substancji czynnej. Lek dostępny jest w postaci białych do beżowych, okrągłych tabletek z linią podziału, która umożliwia łatwe podzielenie tabletki na dwie równe części. Lewotyroksyna zawarta w preparacie działa dokładnie tak samo, jak naturalny hormon wytwarzany przez tarczycę – organizm nie rozróżnia między hormonem naturalnym a tym pochodzącym z leku.

Letrox jest przepisywany w różnych sytuacjach związanych z zaburzeniami czynności tarczycy. Najczęściej stosuje się go w terapii zastępczej niedoczynności tarczycy – stanu, w którym tarczyca nie produkuje wystarczającej ilości hormonów. Lek stosuje się również po operacyjnym usunięciu tarczycy, aby zapobiec ponownemu powiększeniu się gruczołu.

Preparat znajduje zastosowanie w leczeniu łagodnego powiększenia tarczycy (wola) u osób, których tarczyca nadal działa prawidłowo. Letrox jest również ważnym elementem leczenia po operacji usunięcia tarczycy z powodu nowotworu złośliwego – w tym przypadku lek nie tylko uzupełnia niedobór hormonów, ale także pomaga w hamowaniu ewentualnego wzrostu komórek nowotworowych.

Dodatkowo lek może być stosowany wspomagająco w leczeniu nadczynności tarczycy, w połączeniu z lekami hamującymi nadmierną produkcję hormonów tarczycy. W diagnostyce nadczynności tarczycy Letrox służy do przeprowadzenia specjalnego testu supresyjnego.

Dawkowanie leku jest ściśle indywidualne i zależy od wskazania do leczenia, stanu zdrowia pacjenta oraz wyników badań laboratoryjnych. Lekarz ustala odpowiednią dawkę na podstawie regularnych kontroli poziomu hormonów tarczycy we krwi.

Dawkowanie u dorosłych

W leczeniu niedoczynności tarczycy zazwyczaj rozpoczyna się od niewielkiej dawki początkowej wynoszącej od 25 do 50 mikrogramów na dobę. Dawkę zwiększa się stopniowo, co 2 do 4 tygodni, o kolejne 25 do 50 mikrogramów, aż do osiągnięcia optymalnej dawki podtrzymującej, która zwykle wynosi od 100 do 200 mikrogramów na dobę.

W zapobieganiu nawrotowi wola oraz w leczeniu łagodnego powiększenia tarczycy stosuje się dawki od 75 do 200 mikrogramów dziennie. Po operacji usunięcia tarczycy z powodu nowotworu złośliwego dawki są wyższe i wynoszą od 150 do 300 mikrogramów na dobę.

Szczególne grupy pacjentów

U osób starszych oraz u pacjentów z chorobami serca dawkowanie wymaga szczególnej ostrożności. Leczenie rozpoczyna się od bardzo małych dawek, które zwiększa się bardzo powoli, pod ścisłą kontrolą lekarza. Podobnie postępuje się u osób z długotrwałą lub ciężką niedoczynnością tarczycy.

U dzieci dawkowanie jest dostosowane do powierzchni ciała lub masy ciała. U niemowląt z wrodzoną niedoczynnością tarczycy dawka początkowa wynosi od 10 do 15 mikrogramów na kilogram masy ciała dziennie przez pierwsze trzy miesiące życia, a następnie jest dostosowywana indywidualnie.

Sposób przyjmowania

Lek należy przyjmować rano, na czczo, co najmniej pół godziny przed śniadaniem, popijając odpowiednią ilością wody. Taki sposób przyjmowania zapewnia najlepsze wchłanianie leku. Całą dobową dawkę przyjmuje się jednorazowo.

Niemowlętom i małym dzieciom tabletkę można rozpuścić w niewielkiej ilości wody (10-15 mililitrów), tworząc zawiesinę, którą podaje się z dodatkową ilością płynu. Zawiesinę należy przygotowywać świeżo przed każdym podaniem.

Czas trwania terapii zależy od wskazania do leczenia. W przypadku niedoczynności tarczycy oraz po usunięciu tarczycy z powodu nowotworu złośliwego leczenie trwa zazwyczaj przez całe życie. Organizm potrzebuje stałego uzupełniania niedoboru hormonów tarczycy.

W leczeniu łagodnego powiększenia tarczycy oraz w zapobieganiu jego nawrotom terapia może trwać od kilku miesięcy do kilku lat, a czasem również przez całe życie. Jeśli po 6 miesiącach do 2 lat leczenia nie uzyskuje się pożądanego efektu, lekarz może zalecić inne metody leczenia.

Istnieją sytuacje, w których stosowanie leku jest bezwzględnie przeciwwskazane. Nie można przyjmować Letroxu w przypadku uczulenia na lewotyroksynę lub którykolwiek składnik preparatu.

Lek jest przeciwwskazany w nieleczonej nadczynności tarczycy – stanie, w którym tarczyca produkuje zbyt dużo hormonów. Przed rozpoczęciem terapii należy również wykluczyć lub odpowiednio leczyć nieleczoną niedoczynność nadnerczy oraz nieleczoną niedoczynność przysadki (w przypadkach wymagających leczenia niewydolności kory nadnerczy).

Letroxu nie wolno stosować u osób z ostrym zawałem mięśnia sercowego, ostrym zapaleniem mięśnia sercowego lub ostrym zapaleniem osierdzia – błony otaczającej serce.

Ważne dla kobiet w ciąży: jednoczesne przyjmowanie lewotyroksyny z lekami hamującymi czynność tarczycy (tyreostatykami) jest przeciwwskazane w okresie ciąży, ponieważ mogłoby to zaszkodzić rozwijającemu się dziecku.

Przed rozpoczęciem leczenia Letroxem lekarz powinien wykluczyć lub odpowiednio leczyć następujące schorzenia: chorobę wieńcową serca, dusznicę bolesną (ból w klatce piersiowej związany z chorobą serca), nadciśnienie tętnicze oraz zaburzenia czynności przysadki lub kory nadnerczy.

Choroby serca

U osób z chorobami serca – takimi jak choroba wieńcowa, niewydolność serca, zaburzenia rytmu serca z przyspieszonym biciem serca – należy bezwzględnie unikać nawet niewielkiego nadmiaru hormonów tarczycy w organizmie. U tych pacjentów konieczna jest częstsza kontrola poziomu hormonów tarczycy we krwi. Podobnie postępuje się u osób, które przeszły zawał serca.

Zaburzenia czynności nadnerczy

W przypadku wtórnej niedoczynności tarczycy (spowodowanej problemami z przysadką mózgową) należy ustalić, czy nie występuje jednocześnie niedoczynność kory nadnerczy. Jeśli tak, konieczne jest najpierw rozpoczęcie leczenia kortykosteroidami, a dopiero potem hormonami tarczycy. Pominięcie tego kroku mogłoby wywołać groźny dla życia przełom nadnerczowy.

Osteoporoza u kobiet

U kobiet po menopauzie, ze zwiększonym ryzykiem osteoporozy (zmniejszenia gęstości kości), należy dobrać najmniejszą skuteczną dawkę leku i częściej kontrolować czynność tarczycy, aby uniknąć nadmiernych poziomów hormonów, które mogłyby nasilić utratę masy kostnej.

Niemowlęta wcześniaki

U niemowląt urodzonych przedwcześnie z bardzo małą masą urodzeniową rozpoczynając leczenie należy monitorować parametry krążenia, ponieważ może wystąpić zapaść krążeniowa związana z niedojrzałością nadnerczy.

Cukrzyca

Osoby chorujące na cukrzycę powinny wiedzieć, że lewotyroksyna może osłabiać działanie leków obniżających poziom cukru we krwi. Dlatego konieczne jest regularne kontrolowanie poziomu glukozy, szczególnie na początku i po zakończeniu leczenia hormonami tarczycy. Może być potrzebne dostosowanie dawki leków przeciwcukrzycowych.

Letrox może wchodzić w interakcje z wieloma innymi lekami, co może wpływać na skuteczność leczenia lub wymagać dostosowania dawek.

Leki wpływające na wchłanianie

Niektóre substancje mogą zmniejszać wchłanianie lewotyroksyny z przewodu pokarmowego. Do takich substancji należą: żywice jonowymienne (cholestyramina, kolestypol), leki zobojętniające sok żołądkowy zawierające glin, preparaty żelaza, preparaty wapnia, kolesewelam oraz sewelamer. Dlatego Letrox należy przyjmować co najmniej 2 do 5 godzin przed przyjęciem tych leków (w zależności od preparatu).

Inhibitory pompy protonowej (leki zmniejszające wydzielanie kwasu żołądkowego) mogą również zmniejszać wchłanianie hormonu tarczycy. Podczas jednoczesnego stosowania konieczne jest regularne kontrolowanie czynności tarczycy.

Leki przeciwzakrzepowe

Lewotyroksyna może nasilać działanie leków przeciwzakrzepowych z grupy pochodnych kumaryny. U osób przyjmujących takie leki konieczne jest regularne kontrolowanie parametrów krzepnięcia krwi i ewentualne dostosowanie (zmniejszenie) dawki leku przeciwzakrzepowego.

Kawa i produkty sojowe

Kawa może zmniejszać wchłanianie lewotyroksyny. Zaleca się zachowanie odstępu od pół godziny do godziny między przyjęciem leku a wypiciem kawy. Pacjenci, którzy regularnie piją kawę, nie powinni zmieniać swoich nawyków bez konsultacji z lekarzem i kontroli poziomu hormonów.

Produkty sojowe również mogą zmniejszać wchłanianie leku w jelitach. U dzieci z wrodzoną niedoczynnością tarczycy na diecie bogatej w soję może być konieczne stosowanie większych dawek lewotyroksyny.

Inne ważne interakcje

Leki indukujące enzymy wątrobowe (ryfampicyna, karbamazepina, fenytoina, barbiturany, preparaty ziela dziurawca) mogą przyspieszać rozkład lewotyroksyny w wątrobie, co wymaga zwiększenia dawki hormonu tarczycy.

Amiodaron (lek stosowany w zaburzeniach rytmu serca) oraz środki kontrastujące zawierające jod mogą wywoływać zarówno niedoczynność, jak i nadczynność tarczycy, dlatego podczas ich stosowania konieczna jest szczególnie uważna kontrola pacjenta.

Leczenie hormonami tarczycy należy kontynuować bez przerwy, szczególnie w okresie ciąży i karmienia piersią. Utrzymanie prawidłowego poziomu hormonów tarczycy jest niezbędne dla zdrowia matki i prawidłowego rozwoju dziecka.

W czasie ciąży

W okresie ciąży zapotrzebowanie na lewotyroksynę może się zwiększyć z powodu krążących we krwi estrogenów. Zwiększone stężenie hormonu stymulującego tarczycę (TSH) może wystąpić już w czwartym tygodniu ciąży. Dlatego kobiety w ciąży przyjmujące lewotyroksynę powinny kontrolować poziom TSH w każdym trymestrze ciąży.

Po porodzie należy bezzwłocznie wrócić do dawkowania sprzed ciąży. Kontrolę poziomu TSH wykonuje się 6 do 8 tygodni po porodzie.

W okresie karmienia piersią

Podczas karmienia piersią lewotyroksyna przenika do mleka kobiecego, ale w tak niewielkich ilościach (przy stosowaniu zalecanych dawek terapeutycznych), że nie może wywołać nadczynności tarczycy ani zahamować wydzielania TSH u dziecka. Karmienie piersią w czasie przyjmowania leku jest bezpieczne.

Jak każdy lek, Letrox może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią. Większość działań niepożądanych pojawia się, gdy dawka leku jest zbyt duża lub została zwiększona zbyt szybko na początku leczenia.

Objawy nadmiaru hormonów tarczycy

Jeśli dawka jest za duża, mogą wystąpić objawy charakterystyczne dla nadczynności tarczycy. Należą do nich:

• Kołatanie serca i przyspieszone bicie serca – bardzo częste objawy.
• Bezsenność, nerwowość i niepokój – pacjent może czuć się pobudzony, mieć trudności z zasypianiem.
• Bóle głowy – występują bardzo często.
• Drżenie – szczególnie drżenie rąk.
• Zmniejszenie masy ciała, mimo normalnego apetytu.
• Nadmierna potliwość i nietolerancja wysokiej temperatury.
• Biegunka.

Reakcje alergiczne

W rzadkich przypadkach mogą wystąpić reakcje nadwrażliwości na lewotyroksynę lub substancje pomocnicze leku. Objawy mogą obejmować: obrzęk naczynioruchowy (obrzęk twarzy, warg, języka), wysypkę skórną, pokrzywkę lub reakcje związane z układem oddechowym. W pojedynczych przypadkach zgłaszano wystąpienie wstrząsu anafilaktycznego – ciężkiej, zagrażającej życiu reakcji alergicznej.

Jeśli wystąpią objawy reakcji alergicznej, należy natychmiast przerwać przyjmowanie leku i skontaktować się z lekarzem.

Inne działania niepożądane

Mogą również wystąpić: zaburzenia rytmu serca, dusznica bolesna (ból w klatce piersiowej), osłabienie i skurcze mięśni, zaburzenia miesiączkowania u kobiet, nudności i wymioty.

U dzieci rzadko może wystąpić rzekomy guz mózgu. U kobiet w okresie pomenopauzalnym długotrwałe stosowanie dawek supresyjnych (hamujących wydzielanie TSH) może zwiększać ryzyko osteoporozy.

Co zrobić w przypadku działań niepożądanych?

Jeśli wystąpią objawy nadczynności tarczycy lub inne niepokojące objawy, należy skontaktować się z lekarzem. Lekarz może zmniejszyć dawkę lub przerwać podawanie leku na kilka dni, a po ustąpieniu objawów wznowić leczenie, ostrożnie ustalając odpowiednie dawkowanie.

W przypadku przedawkowania lewotyroksyny mogą wystąpić objawy charakterystyczne dla nadczynności tarczycy, opisane w poprzedniej sekcji. Objawy mogą pojawić się z opóźnieniem, nawet do 6 dni po zażyciu zbyt dużej dawki, ze względu na stopniowe przekształcanie lewotyroksyny do aktywniejszej postaci hormonu – liotyroniny.

W razie zażycia bardzo dużej dawki leku należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem lub zgłosić się do szpitala. Leczenie przedawkowania jest zwykle objawowe i podtrzymujące. W przypadku silnego pobudzenia i przyspieszenia akcji serca lekarz może zastosować leki beta-adrenolityczne.

Dawki lewotyroksyny do 10 miligramów były tolerowane bez poważnych powikłań u osób bez chorób serca. U osób z chorobą wieńcową serca przedawkowanie może być bardziej niebezpieczne.

Lek należy przechowywać w miejscu niedostępnym i niewidocznym dla dzieci. Nie należy przechowywać w temperaturze powyżej 30 stopni Celsjusza. Tabletki należy przechowywać w oryginalnym blistrze w celu ochrony przed światłem.

Nie należy stosować leku po upływie terminu ważności zamieszczonego na opakowaniu. Termin ważności oznacza ostatni dzień danego miesiąca. Okres ważności leku wynosi 3 lata.

Substancją czynną leku jest lewotyroksyna sodowa. Każda tabletka Letrox 50 zawiera od 53,2 do 56,8 mikrogramów lewotyroksyny sodowej jednowodnej, co odpowiada 50 mikrogramom lewotyroksyny sodowej.

Substancje pomocnicze to: cysteiny chlorowodorek jednowodny (częściowo obecny w tabletce jako cystyna), celuloza mikrokrystaliczna, skrobia kukurydziana, skrobia żelowana, tlenek magnezu lekki oraz talk.

Lek zawiera mniej niż 1 milimol (23 miligramy) sodu na tabletkę, co oznacza, że jest praktycznie wolny od sodu.

Letrox jest lekiem na receptę i może być stosowany wyłącznie pod kontrolą lekarza. Nie należy samodzielnie zmieniać dawkowania ani przerywać leczenia bez konsultacji z lekarzem. Regularne badania kontrolne poziomu hormonów tarczycy są niezbędne dla bezpiecznego i skutecznego leczenia.

Hormonów tarczycy nie wolno stosować w celu redukcji masy ciała. U osób z prawidłową czynnością tarczycy stosowanie większych dawek może powodować poważne, a nawet zagrażające życiu działania niepożądane.

Jeśli planowana jest zmiana na inny preparat zawierający lewotyroksynę, konieczne jest ścisłe monitorowanie kliniczne i laboratoryjne, ponieważ może być potrzebne dostosowanie dawki.