, , , ,

Jak leczyć ranę zakażoną?

Jak wygląda rana zakażona? Jak ją leczyć?

Jak dochodzi do zakażenia rany? Jak wygląda takie zakażenie? Jak pielęgnować ranę aby nie doszło do zakażenia? Czy zawsze potrzebny jest antybiotyk? Jaki antybiotyk najlepiej wybrać?

Czym jest rana?

Rana to najbardziej podstawowe pojęcie stosowane w chirurgii oznaczające przerwanie anatomicznej ciągłości tkanki, któremu może ulec skóra lub błona śluzowa. Uszkodzenie to może być powierzchniowe lub głębokie (rany penetrujące do jam ciała, narządów wewnętrznych). Czynnikami uszkadzającymi mogą być: uraz mechaniczny, uraz termiczny (oparzenia lub odmrożenia), uraz chemiczny, energia promienista. W wyniku działania tych czynników zewnętrznych dochodzi do powstania rany ostrej, która goi się raczej szybko, zwykle bez komplikacji i nie stanowi poważnego zagrożenia.

Czym jest natomiast rana przewlekła? To rana, która goi się przez okres dłuższy niż kilka tygodni, pomimo zastosowania odpowiednich procedur leczniczych. Ten typ rany tworzy się stopniowo, na przykład na skutek trwałego ucisku spowodowanego unieruchomieniem pacjenta w powikłaniu niewydolności żylnej lub w przebiegu cukrzycy – stopa cukrzycowa. Częstość występowania ran przewlekłych stale wzrasta, co związane jest między innymi z postępującym procesem starzenia się społeczeństwa oraz duża zachorowalność na schorzenia predysponujące do rozwoju ran przewlekłych: cukrzyca, miażdżyca naczyń obwodowych, otyłość [1].

Czym jest zakażona rana?

Bardzo istotnym czynnikiem w kontekście ran i ich leczenia jest obecność drobnoustrojów (bakterie to najważniejszy czynnik etiologiczny zakażenia ran), które mogą prowadzić do rozwoju zakażenia, a tym samym do zaburzenia procesu gojenia rany. Dlatego tak bardzo ważne jest kompleksowe leczenie miejscowe, które polega na stosowaniu specjalistycznych opatrunków i preparatów o działaniu antyseptycznym, a w przypadku podejrzenia zakażenia – szybka reakcja polegająca na wykonaniu wymazu z rany w celu określenia rodzaju bakterii (najczęściej) wywołującej zakażenie [2].

Jakie są objawy zakażenia rany?

Do objawów zakażenia miejscowego ran ostrych należą [2]:

  • pojawienie się bólu lub narastanie natężenia bólu już istniejącego;
  • zaczerwienienie;
  • miejscowy wzrost ciepłoty ciała;
  • obrzęk połączony z ropną wydzieliną, ropniem i nieprzyjemnym zapachem.

Do objawów zakażenia miejscowego ran przewlekłych należą [2]:

  • pojawienie się bólu lub narastanie natężenia bólu już istniejącego;
  • obrzęk pojawiający się wokół rany;
  • opóźnienie lub zatrzymanie procesu gojenia się rany;
  • krwawienie lub krucha ziarnina;
  • nieprzyjemny zapach z rany;
  • zmiana zabarwienia łożyska rany;
  • stwardnienie tkanek.

Objawy rany zakażonej.

Jak wygląda leczenie zakażonej rany?

Leczenie ran przewlekłych opiera się na stosowaniu strategii TIME:

  • T (tissue management), czyli opracowanie tkanek;
  • I (inflammation and infection control), czyli systematyczna kontrola i ocean rany pod kątem zapalenia i miejscowej infekcji;
  • M (moisture balance), czyli zapewnienie równowagi wilgotności poprzez dobranie odpowiednich opatrunków np. zawierających srebro (Atrauman Ag, Aquacel Extra Ag, Aquacel Extra Ag+);
  • E (edge), czyli tworzenie dobrych warunków do wytworzenia nowego naskórka.

Jaki antybiotyk jest dobry na zakażoną ranę?

Wdrożenie antybiotykoterapii konieczne jest po wykonaniu odpowiednich badań mikrobiologicznych (ponieważ konieczne jest stosowanie antybiotykoterapii celowanej podawanej drogą dożylną) oraz po odpowiednim opracowaniu rany przez chirurga. Antybiotykami stosowanymi w leczeniu łagodnych zakażeń skóry i tkanek miękkich są: amoksycylina z kwasem klawulanowym, klindamycyna, lewofloksacyna. W sytuacji ciężkich zakażeń, w tym zagrażających życiu, zastosowanie znajdują: piperacylina z tazobaktamem, ceftazydym oraz wankomycynai linezolid (szczególnie w przypadku zakażeń wywołanych przez bakterie, które rozwinęły oporność na inne antybiotyki). Antybiotyki do stosowania miejscowego powinny być używane w leczeniu ran tylko w szczególnych okolicznościach, na przykład gentamycyna w postaci gąbki — w zakażeniach stopy cukrzycowej w przypadku cech zapalenia kości i szpiku kostnego [4].

Bibliografia

  1. Potempa M, Jonczyk P, Janerka M i wsp.: Rany przewlekłe – epidemiologia i czynniki wpływające na proces gojenia. Leczenie Ran. 2014: 11.
  2. Han G, Ceilley R. Chronic wound healing: a review of current management and treatments. Adv. Ther. 2017: 34: 599 – 610.
  3. Sopata M, Jawień A, Mrozikiewicz-Rakowska B i wsp.: Wytyczne postępowania miejscowego w ranach niezakażonych, zagrożonych infekcją oraz zakażonych – przegląd dostępnych substancji przeciwdrobnoustrojowych stosowanych w leczeniu ran. Zalecenia Polskiego Towarzystwa Leczenia Ran. Leczenie Ran. 2020: 17(1): 1-21.
  4. Hryniewicz W, Kulig J, Ozorowski T, Mól A, Kulig P, Wąchol D.: Stosowanie antybiotyków w wybranych zakażeniach skóry i tkanek miękkich. Narodowy Program Ochrony Antybiotyków.

Omawiane substancje

  • Amoksycylina

    Amoksycylina jest antybiotykiem stosowanym w leczeniu infekcji bakteryjnych. Jest skuteczna w zwalczaniu wielu rodzajów bakterii, w tym tych wywołujących zapalenie gardła, oskrzeli, ucha, zatok i dróg moczowych.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Benzylopenicylina benzatynowa

    Benzylopenicylina benzatynowa jest antybiotykiem stosowanym w leczeniu zakażeń bakteryjnych. Substancja ta działa na wiele rodzajów bakterii, hamując ich wzrost i rozwój.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Betaina

    Betaina to organiczny związek chemiczny, który wykazuje działanie lecznicze w przypadku chorób układu sercowo-naczyniowego oraz chorób wątroby.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Ceftazydym

    Ceftazydym jest antybiotykiem stosowanym w leczeniu zakażeń bakteryjnych. Substancja ta działa na wiele rodzajów bakterii, w tym na te oporne na inne antybiotyki.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Chlorowodorek poliheksanidu

    Chlorowodorek poliheksanidu to substancja lecznicza stosowana w leczeniu zakażeń skóry i błon śluzowych. Działa bakteriobójczo i bakteriostatycznie, hamując rozwój chorobotwórczych mikroorganizmów.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Fenoksyetanol

    Fenoksyetanol to organiczny związek chemiczny stosowany jako konserwant w kosmetykach i produktach do pielęgnacji skóry. Jest bezbarwną cieczą o słodkim zapachu.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Gentamycyna

    Gentamycyna jest antybiotykiem stosowanym w leczeniu zakażeń bakteryjnych. Jest skuteczna w zwalczaniu wielu rodzajów bakterii.
    substancje syntetyczne
  • Hydroksyetyloceluloza

    Hydroksyetyloceluloza to substancja lecznicza stosowana w przemyśle farmaceutycznym jako środek zagęszczający, stabilizujący i emulgujący. Jest również stosowana w kosmetyce i przemyśle spożywczym.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Linezolid

    Linezolid is an antibiotic used to treat bacterial infections. It works by stopping the growth of bacteria.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Oktenidyna

    Oktenidyna to organiczny związek chemiczny o właściwościach antybakteryjnych. Jest stosowana w przemyśle kosmetycznym i farmaceutycznym.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Piperacylina

    Piperacylina jest antybiotykiem z grupy penicylin. Substancja ta działa przeciwko bakteriom gram-ujemnym i jest stosowana w leczeniu zakażeń układu moczowego i oddechowego.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Płyn Ringera

    Płyn Ringera to roztwór soli mineralnych stosowany w medycynie do uzupełniania płynów i elektrolitów organizmu. Jest często wykorzystywany w terapii wstrząsu oraz w trakcie operacji chirurgicznych.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Podchloryn sodu

    Podchloryn sodu to substancja lecznicza stosowana m.in. do dezynfekcji ran i błon śluzowych.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Poliheksanid

    Poliheksanid to substancja lecznicza stosowana w celu zwalczania bakterii i zapobiegania infekcjom. Jest często wykorzystywana w opatrunkach i płynach do przemywania ran.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Srebro

    Srebro jest substancją leczniczą stosowaną w medycynie od wieków ze względu na swoje właściwości antybakteryjne i przeciwzapalne. Jednakże, ze względu na potencjalne skutki uboczne, stosowanie srebra jako leku jest obecnie ograniczone.
    Witaminy i mikro- i makroelementy

Omawiane schorzenia

  • Ból

    Schorzenie to stan, który charakteryzuje się odczuwaniem bólu w określonych częściach ciała. Może on mieć różne przyczyny i objawy, a jego leczenie zależy od diagnozy i indywidualnych potrzeb pacjenta.
  • Odleżyny

    Odleżyny to uszkodzenia skóry i tkanek miękkich, które powstają w wyniku długotrwałego ucisku na jednym miejscu. Mogą wystąpić u osób leżących w łóżku, na wózku inwalidzkim lub u osób z ograniczoną mobilnością.
  • Otwarta rana

    Schorzenie to stan, w którym organizm jest dotknięty chorobą lub urazem, który wpływa na jego funkcjonowanie. Schorzenia mogą mieć różne przyczyny i objawy, a ich leczenie zależy od indywidualnych potrzeb pacjenta.
  • Stopa cukrzycowa

    Stopa cukrzycowa to poważne schorzenie, które dotyka osoby z cukrzycą i może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak owrzodzenia i amputacje kończyn. Właściwa opieka medyczna i dbałość o higienę stóp są kluczowe w zapobieganiu i leczeniu tej choroby.
  • Zakażona rana

    Zakażona rana to stan, w którym bakterie lub wirusy zainfekowały otwartą ranę, co może prowadzić do poważnych powikłań. W leczeniu zakażonej rany ważne jest szybkie i skuteczne działanie, aby zapobiec rozprzestrzenianiu się infekcji.

Więcej poradników

Wyświetlane poradniki pochodzą z kategorii czytanego artykułu: , , , , .