Substancje czynne
Schorzenia
Poradniki
Zapytaj farmaceutę
Kalkulatory
InterakcjeIndeks substancji czynnych
na literę “L”
Substancje czynne mogą mieć różne pochodzenie – od związków syntetycznych, przez naturalne ekstrakty roślinne, po witaminy i minerały wspierające organizm. Jeśli chcesz szybko sprawdzić, jak działa dany składnik i w jakich sytuacjach znajduje zastosowanie, skorzystaj z naszego indeksu. Znajdziesz tu jasne opisy właściwości, działania i zastosowania poszczególnych substancji.
- syntetyczne i biologiczne
Lactobacillus reuteri DSM 17648 to inaktywowany szczep bakterii (postbiotyk) stosowany przy zakażeniu Helicobacter pylori. Wiąże się z H. pylori, tworząc agregaty usuwane z żołądka. W badaniach klinicznych zwiększał skuteczność eradykacji H. pylori i łagodził dolegliwości żołądkowe przy dobrej tolerancji.
- syntetyczne i biologiczne
Lactobacillus rhamnosus to probiotyk o potwierdzonej klinicznie skuteczności w zapobieganiu biegunce poantybiotykowej i leczeniu ostrego zapalenia żołądka i jelit u dzieci. Różne szczepy mają różne właściwości – GG działa głównie w jelitach, GR-1 wspiera mikrobiotę pochwy, a HN001 wykazuje działanie immunomodulujące.
- syntetyczne i biologiczne
Lactobacillus rhamnosus ŁOCK 0908 (LGG) to dobrze przebadany szczep probiotyczny. W badaniach klinicznych skutecznie skracał płacz niemowląt z kolką i obniżał markery zapalenia jelit. Wyróżnia się odpornością na sok żołądkowy i żółć oraz silną zdolnością do przylegania do błony śluzowej jelit.
- syntetyczne i biologiczne
Lactobacillus sakei to probiotyk z fermentowanych produktów (kimchi, wędliny), naturalnie zasiedlający jelita i zatoki. Badania kliniczne dotyczą redukcji tkanki tłuszczowej, atopowego zapalenia skóry i przewlekłego zapalenia zatok. Suplement jest dobrze tolerowany; ostrożność wskazana przy obniżonej odporności.
- syntetyczne i biologiczne
Lactobacillus salivarius to probiotyk naturalnie obecny w jamie ustnej i jelitach. Produkuje kwas mlekowy i bakteriocyny hamujące szkodliwe drobnoustroje. Badania kliniczne wskazują na korzystny wpływ na zdrowie dziąseł, oddech i równowagę mikrobiomu. Osoby z osłabioną odpornością powinny skonsultować stosowanie z lekarzem.
- syntetyczne i biologiczne
Lactobacillus spp. to probiotyczne bakterie naturalnie obecne w jelitach, pochwie i jamie ustnej. Produkują kwas mlekowy, uszczelniają barierę jelitową i modulują odporność. Klinicznie stosowane przy biegunce poantybiotykowej, IBS i infekcjach intymnych. Ogólnie bezpieczne; ostrożność wskazana przy obniżonej odporności.
- syntetyczne i biologiczne
Lactobacterium mazuni „Karine" Str. 2 to wieloszczepowy probiotyk z 19 kulturami bakterii (≥12,5 mld CFU/kapsułkę), stosowany jako wsparcie mikroflory jelitowej po antybiotykoterapii i przy stresie. Dorośli przyjmują 3–4 kapsułki dziennie przez 5–6 tygodni. Kobiety w ciąży i karmiące wymagają konsultacji z lekarzem.
- syntetyczne i biologiczne
Lactococcus lactis to bakteria probiotyczna znana z produkcji serów i kiszonek. Badania na zwierzętach potwierdzają jej działanie przeciwzapalne i ochronne dla jelit; dane kliniczne u ludzi są obiecujące, lecz wymagają potwierdzenia w większych badaniach. Typowe dawki suplementacyjne to 1–10 mld CFU dziennie, a profil bezpieczeństwa jest korzystny.
- syntetyczne i biologiczne
Lacydypina, antagonista wapnia, obniża ciśnienie tętnicze i wspiera terapię nadciśnienia. Różnorodne dawki i formy ułatwiają indywidualne dopasowanie leczenia pacjentów.
- surowce roślinne
Lagersternia indyjska to roślina o bogatym składzie fitochemicznym (kwercetyna, katechiny, sitosterol, alkaloidy), stosowana tradycyjnie w medycynie azjatyckiej. Badania laboratoryjne potwierdzają działanie przeciwzapalne, przeciwdrobnoustrojowe i hipoglikemizujące, lecz brakuje przekonujących badań klinicznych u ludzi. Korzeń jest przeciwwskazany w ciąży.
- surowce roślinne
Banaba (Lagerstroemia speciosa) to roślina z Azji Południowo-Wschodniej, której wyciąg z liści zawiera kwas korosolowy, ellagitaniny i galotaniny. Związki te wspierają regulację glukozy we krwi i wrażliwość na insulinę. Suplementy dostępne są w kapsułkach standaryzowanych na 1–2% kwasu korosolowego.
- surowce roślinne
Lakownica lśniąca (reishi, Ganoderma lucidum) to grzyb leczniczy bogaty w beta-glukany i kwasy ganodyczne, które modulują odporność, działają przeciwzapalnie i antyoksydacyjnie. Badania kliniczne potwierdzają korzyści m.in. w objawach BPH i jako wsparcie onkologiczne. Wymaga ostrożności przy lekach przeciwzakrzepowych i przeciwcukrzycowych.
- syntetyczne i biologiczne
Lakozamid to lek przeciwpadaczkowy nowej generacji, stosowany w terapii różnych typów napadów u dzieci i dorosłych. Ułatwia kontrolę padaczki dzięki stabilizacji aktywności neuronów.
- syntetyczne i biologiczne
Laktaza to enzym rozkładający laktozę na glukozę i galaktozę. Suplementy z laktazą przyjmuje się z pierwszym kęsem posiłku mlecznego, w dawce minimum 4500 FCC. Nie wykazują znanych działań niepożądanych ani interakcji z lekami przy stosowaniu w zalecanych dawkach.
- Laktaza neutralna
Opis w przygotowaniu
- syntetyczne i biologiczne
Laktitol to osmotyczny środek przeczyszczający, który nie wchłania się w jelicie cienkim. Działa w okrężnicy – przyciąga wodę, zmiękcza stolec i przyspiesza perystaltykę. Standardowa dawka to 20 g dziennie. Stosowany również w encefalopatii wątrobowej do obniżania poziomu amoniaku we krwi.
- Lakto-N-tetraoza
Opis w przygotowaniu
- syntetyczne i biologiczne
Laktoferyna to białko z mleka ssaków, które wiąże żelazo i wspiera układ odpornościowy. Działa przeciwbakteryjnie, przeciwwirusowo i przeciwzapalnie. Najlepiej udokumentowane zastosowanie to wsparcie gospodarki żelazem – badania pokazują lepszą tolerancję niż tradycyjne preparaty żelaza.
- Laktoperoksydaza
Opis w przygotowaniu
- syntetyczne i biologiczne
Laktoza to substancja pomocnicza obecna w 60–70% doustnych leków stałych. Typowa tabletka zawiera 100–200 mg – wielokrotnie mniej niż szklanka mleka. Pełni rolę wypełniacza, lepiszcza i nośnika substancji czynnej. Przy ciężkiej nietolerancji laktozy lub alergii na białka mleka warto skonsultować wybór leku z farmaceutą.
- syntetyczne i biologiczne
Laktuloza to osmotyczny środek przeczyszczający, który wspiera regulację wypróżnień i jest stosowany w leczeniu przewlekłych zaparć oraz encefalopatii wątrobowej u dorosłych i dzieci.
- surowce roślinne
Laminaria digitata to brunatnica morska o wyjątkowo bogatym składzie – zawiera jod, alginiany, polisacharydy, aminokwasy i witaminy. Stosowana jest jako suplement diety, składnik kosmetyków oraz surowiec farmaceutyczny. Jej wysoka zawartość jodu wspiera pracę tarczycy, ale wymaga ostrożności u osób z jej chorobami.
- surowce roślinne
Wyciąg z algi Laminaria Ochroleuca nawilża skórę, wzmacnia jej barierę lipidową i dostarcza antyoksydantów (zeaksantyna, β-karoten, chlorofil). Jest bezpieczny w kosmetykach w stężeniach do 0,63% i szczególnie polecany osobom z wrażliwą skórą.
- syntetyczne i biologiczne
Lamiwudyna stosowana jest w terapii HIV i przewlekłego WZW typu B, dostępna w różnych formach i dawkach, odpowiednia dla dorosłych, dzieci oraz pacjentów z chorobami współistniejącymi.
- syntetyczne i biologiczne
Lanadelumab to innowacyjny lek podawany podskórnie, zapobiegający napadom dziedzicznego obrzęku naczynioruchowego i poprawiający jakość życia młodzieży oraz dorosłych od 12. roku życia.
- syntetyczne i biologiczne
Landiolol to beta-adrenolityk o krótkim czasie działania, wykorzystywany do szybkiej kontroli rytmu serca w nagłych zaburzeniach, zapewnia precyzyjne dostosowanie leczenia dzięki wysokiej selektywności wobec serca.
- syntetyczne i biologiczne
Lanolina to naturalny emolient pozyskiwany z wełny owiec. Tworzy ochronną barierę na skórze, zatrzymuje wilgoć i łagodzi podrażnienia. Stosowana przy suchej skórze, spierzchniętych ustach i bólu brodawek sutkowych. Może wywoływać reakcje alergiczne – szczególnie u osób z egzemą i owrzodzeniami żylnymi.
- surowce roślinne
Lanolina roślinna to roślinny zamiennik lanoliny owczej – mieszanina składników takich jak masło shea, olej jojoba czy estry glicerolu. Nawilża skórę, tworzy barierę ochronną i jest uznawana za hipoalergiczną alternatywę dla osób wrażliwych i wegan.
- syntetyczne i biologiczne
Lanreotyd to nowoczesny lek wykorzystywany w terapii akromegalii i guzów neuroendokrynnych, działający podobnie do somatostatyny i regulujący wydzielanie hormonów.
- syntetyczne i biologiczne
Lanzoprazol to inhibitor pompy protonowej blokujący wydzielanie kwasu solnego w żołądku. Stosuje się go w refluksie, wrzodach, nadżerkowym zapaleniu przełyku i eradykacji H. pylori. Standardowa dawka u dorosłych to 15–30 mg raz dziennie przed posiłkiem. Przy długotrwałym stosowaniu wymagane jest monitorowanie poziomu magnezu, witaminy B12 i gęstości kości.
- syntetyczne i biologiczne
Lapatynib blokuje sygnały wzrostu komórek nowotworowych w raku piersi z nadekspresją HER2, zwiększając skuteczność terapii u dorosłych pacjentek, także po niepowodzeniu innych metod leczenia.
- syntetyczne i biologiczne
Laronidaza to enzym wykorzystywany w leczeniu mukopolisacharydozy typu I, wspomagający organizm w rozkładaniu nagromadzonych substancji i łagodzący przebieg tej rzadkiej choroby genetycznej.
- syntetyczne i biologiczne
Larotrektynib to nowoczesny lek celowany przeznaczony do terapii nowotworów z fuzją genu NTRK, wykazujący skuteczność u dorosłych i dzieci z tym rzadkim zaburzeniem genetycznym.
- surowce roślinne
Larrea divaricata (chaparral) to roślina zawierająca NDGA – antyoksydant o aktywności przeciwzapalnej i przeciwdrobnoustrojowej wykazanej w badaniach laboratoryjnych. Doustne stosowanie wiąże się z ryzykiem ciężkiego uszkodzenia wątroby i nerek; FDA i Health Canada odradzają wewnętrzne użycie.
- syntetyczne i biologiczne
Lasmidytan (klasa ditanów) to lek na ostrą migrenę działający na receptor 5-HT₁F w układzie nerwowym – bez zwężania naczyń. W badaniach III fazy ok. 30% pacjentów było wolnych od bólu po 2 godzinach. Lek nie jest dostępny w Polsce, ale zarejestrowany w USA przez FDA. Główne działania niepożądane to zawroty głowy i senność; po dawce nie prowadź auta przez 8 godzin.
- syntetyczne i biologiczne
Latanoprost skutecznie obniża ciśnienie wewnątrzgałkowe, wspomagając leczenie jaskry i ochronę wzroku. Stosowany u dorosłych i dzieci, oferuje różnorodne formy i możliwości terapii.
- syntetyczne i biologiczne
Latilactobacillus curvatus to szczep probiotyczny z listy rekomendowanej przez EFSA. Wytwarza bakteriocyny chroniące przed patogenami, a badanie kliniczne wykazało korzystny wpływ na masę ciała i skład mikrobioty u osób z nadwagą.
- syntetyczne i biologiczne
Lauramidopropylobetaina to łagodny surfaktant amfoteryczny z oleju kokosowego, stosowany w szamponach, żelach i kosmetykach dla niemowląt. Oczyszcza, stabilizuje pianę, zagęszcza i kondycjonuje włosy. CIR uznał ją za bezpieczną do 13% w produktach kosmetycznych.
- syntetyczne i biologiczne
Lauroilosarkozynian sodu to łagodny surfaktant aminokwasowy w pastach do zębów, szamponach i preparatach farmaceutycznych. Działa pianotwórczo i myjąco, nie drażni skóry ani błon śluzowych; bezpieczny do 15% w produktach spłukiwanych i do 5% w pozostawianych na skórze.