aleric

Aleric deslo USP

floradix

Floradix Żelazo i witaminy

nisita

Nisita

Biotilac Biotic

hascovir

Hascovir Control Max

kerabione

Kerabione

raphaholin C

Raphacholin C

ecomer

Ecomer Odporność + witamina E

chitosan

Olimp Chitosan+chrom

,

Poznaj bliżej przeciwbakteryjne chinolony

Jak działają chinolony?

Chinolony są grupą substancji chemicznych o działaniu przeciwbakteryjnym. Obecnie są powszechnie stosowane w różnego typu zakażeniach. Dzielimy je na 3 grupy różniące się zakresem działania przeciwbakteryjnego. W poniższym artykule dowiesz się, na czym polega mechanizm ich działania oraz czy chinolony to antybiotyki?
Chinolony - walka z bakteriami

Jaki jest mechanizm działania chinolonów?

Wspólny dla wszystkich chinolonów jest mechanizm działania polegający na hamowaniu enzymu gyraza i topoizomerazy typu IV. Enzymy te bakterie wykorzystują w procesie replikacji DNA. Gyraza kontroluje odpowiednie napięcie DNA oraz likwiduje błędne struktury powstające w procesie replikacji, a topoizomeraza IV rozdziela powstające DNA do organizmów potomnych. Zaburzenie czynności powyższych enzymów prowadzi do działania bakteriobójczego, które utrzymuje się, nawet kiedy stężenie leku spadnie w organizmie. Taki efekt nazywamy postantybiotykowym [1]. 

Czy chinolony to antybiotyki? 

Pojęcie antybiotyki chinolonowe nie jest poprawne, chociaż podział na chemioterapeutyki i antybiotyki dotyczy jedynie ich pogodzenia, a nie samego działania. O antybiotykach mówimy, kiedy substancje czynne mają naturalne pochodzenie, pozostałe syntetyzowane w laboratoriach nazywamy chemioterapeutykami. Chinolony nie mają swojego odpowiednika w przyrodzie, w związku z tym należą do chemioterapeutyków.

Jak działają chinolony?

Stare chinolony i nowe chinolony, czyli podział na grupy 

Wyróżniamy stare chinolony (I Grupa), które posiadają dość wąski zakres działania przeciwbakteryjnego, głównie na bakterie GRAM-ujemne, należą do nich:

  • Kwas Nalidyksowy;
  • Kwas pipemidowy;
  • Enoksacyna;
  • Norfloksacyna (Nolicin): ma najszerszy zakres działania, często w związku z tym jest klasyfikowana do drugiej grupy chinolonów.

Leki z tej grupy są stosowane w niepowikłanych zakażeniach układu moczowego oraz gruczołu prostaty [1]. 

Chinolony nowszej generacji dzielimy na dwie grupy:

Grupa II, do której należą:

  • Cyprofloksacyna (Cetraxal, Cipronex, Ciphin, Ciprinol, Proxacin);
  • Pefloksacyna;
  • Ofloksacyna (Floxal, Ofloxamed).

Substancje z tej grupy mają szerszy zakres działania przeciwbakteryjnego, obejmuje bakterie GRAM-ujemne, cześć GRAM-dodatnich. Sprctrum działania obejmuje Enterobacteriaceae, Haemophillus, Salmonella. Cyprofloksacyna jako jedyna działa na Pseudomonas aeruginosa [1,2].

Grupa III, do której należą:

  • Lewofloksacyna (Levaloxm Lovofloxacin, Levomer, Levoxa, Oftaquix);
  • Moksyfloksacyna (Moloxin, Moxinea, Vigamox);
  • Lomefloksacyna;
  • Gemifloksacyna;
  • Benzyfloksacyna.

Grupa III charakteryzuje się jeszcze większą aktywnością przeciwbakteryjną, szczególnie przeciwko gronkowcom, paciorkowcom i Legionella [1,2].

Jeśli chodzi o chinolony, preparaty z ich zawartością są zawsze dostępne z przepisu lekarza. 

Kiedy stosujemy chinolony?

Ta grupa leków znajduje zastosowanie w leczeniu zakażeń bakteryjnych:

  • Układu moczowego;
  • Gruczołu prostaty;
  • Otrzewnej i trzustki;
  • Oskrzeli;
  • Płuc;
  • Zatok przynosowych;
  • Skory i tkanki podskórnej;
  • Kości i stawów;
  • Spojówek.

Dodatkowo stosujemy je w terapii duru brzusznego, rzeżączki, salmonellozy i wąglika.

Niestety coraz częstsze stosowanie chinolonów doprowadziło do wytwarzania oporności bakterii na leki z tej grupy. Głównie polega ona na mutacjach enzymów, na które działają leki. Oporność dotyczy szczególnie groźnej Pseudomonas aeruginosa. W związku z tym zawsze przed podaniem leku powinny być wykonane testy na wrażliwość bakterii [1,2].

Chinolony — jakie mają skutki uboczne?

Chinolony należą do preparatów o dobrej tolerancji przez pacjentów. Najczęściej może dojść do pojawienia się dolegliwości z przewodu pokarmowego, takich jak bóle brzucha czy nudności. Czasami w wyniku oddziaływania na układ GABA w układzie nerwowym, pacjenci mogą odczuwać zawroty głowy. Fluorochinolony działają uczulająco na słońce, więc po ich zażyciu konieczne jest stosowanie kremu z filtrem. 

Niektóre z nich mogą powodować zaburzenia rytmu serca [1,2]. 

Jakie są przeciwwskazania do stosowania chinolonów?

Warto pamiętać, że chinolony mogą uszkadzać chrząstki wzrostowe, więc pacjentom poniżej 18 roku życia podajemy leki z tej grupy, tylko jeśli jest to konieczne.

Leków nie można podawać kobietom w ciąży [1,2].

Bibliografia

  1. Korbut R.: Farmakologia po prostu, 2009; s.267-269
  2. Fluorochinolony. Bezpieczeństwo terapii. A. Dziedzic, S. Leks-Sadowska, J. Chronowska, A. Madej. Państwo i Społeczeństwo. 2017 (XVII) nr 4, e-ISSN 2451-0858, ISSN 1643-8299

Omawiane substancje

  • Ciprofloksacyna

    Ciprofloksacyna jest antybiotykiem stosowanym w leczeniu zakażeń bakteryjnych. Substancja ta działa poprzez hamowanie replikacji DNA bakterii.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Lewofloksacyna

    Lewofloksacyna to antybiotyk stosowany w leczeniu zakażeń bakteryjnych. Substancja ta działa na wiele rodzajów bakterii, hamując ich wzrost i rozwój.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Moksyfloksacyna

    Moksyfloksacyna to antybiotyk stosowany w leczeniu zakażeń bakteryjnych. Substancja ta działa na wiele rodzajów bakterii, w tym na te oporne na inne antybiotyki.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Norfloksacyna

    Norfloksacyna jest antybiotykiem z grupy fluorochinolonów. Jest stosowana w leczeniu zakażeń bakteryjnych układu moczowego i przewodu pokarmowego.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Ofloksacyna

    Ofloksacyna jest antybiotykiem z grupy fluorochinolonów, stosowanym w leczeniu zakażeń bakteryjnych. Substancja ta działa na wiele rodzajów bakterii, hamując ich wzrost i rozwój.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Pefloksacyna

    Pefloksacyna to antybiotyk stosowany w leczeniu zakażeń bakteryjnych. Substancja ta działa na wiele rodzajów bakterii, hamując ich wzrost i rozwój.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne

Omawiane schorzenia

  • Zakażenia bakteryjne

    Zakażenia bakteryjne to choroby wywołane przez bakterie, które mogą atakować różne narządy i układy w organizmie człowieka. Objawy zakażeń bakteryjnych mogą być różnorodne i zależą od rodzaju bakterii oraz miejsca ich występowania.

Więcej poradników

Wyświetlane poradniki pochodzą z kategorii czytanego artykułu: , .