Euthyrox czy Letrox? Porównanie, zamienniki i skuteczność leku

Przyczyny niedoczynności tarczycy

Tak jak wspomniałam we wstępie, niedoczynność tarczycy jest w obecnych czasach bardzo powszechna. Zwłaszcza wśród kobiet, które chorują na nią 5 razy częściej niż mężczyźni [1]. Wśród przyczyn wymienia się niedostateczne spożywanie jodu oraz tyreoidektomię (zabieg częściowego lub całkowitego usunięcia tarczycy). Niedoczynność tarczycy mogą wywoływać niektóre leki (np. amiodaron, interferon alfa, sole litu). Co więcej, bezpośrednią przyczyną bywa również choroba autoimmunologiczna (Hashimoto), guz podwzgórza lub przysadki, a także urazowe uszkodzenie mózgu czy radioterapia [2].

Co to lewotyroksyna sodowa — lek pierwszego wyboru w terapii niedoczynności tarczycy

Lekiem pierwszego wyboru w terapii niedoczynności tarczycy jest lewotyroksyna sodowa, czyli syntetyczny odpowiednik hormonu T4 (tyroksyny). Substancja ta występuje głównie w formie tabletek (Euthyrox N, Letrox, Eltroxin), a od niedawna także w postaci roztworu doustnego (Tirosint SOL). W niektórych przypadkach lewotyroksyna sodowa jest stosowana łącznie z liotyroniną (Novothyral) stanowiącą syntetyczny odpowiednik hormonu T3, czyli trijodotyroniny [2,3].

Co to lewotyroksyna w praktyce? To syntetyczna forma naturalnego hormonu tyroksyny, która doskonale zastępuje hormon produkowany przez tarczycę. Lewotyroksyna sodowa dostępna jest w polskich aptekach pod różnymi nazwami handlowymi. Do najpopularniejszych preparatów należą Euthyrox N, Letrox oraz Eltroxin, które zawierają identyczną substancję czynną, ale mogą różnić się składem substancji pomocniczych. Pacjenci często pytają o różnice między tymi preparatami i zastanawiają się nad wyborem odpowiedniego leku. Każdy z tych preparatów charakteryzuje się wysoką skutecznością w leczeniu niedoczynności tarczycy, jednak indywidualna tolerancja może się różnić między pacjentami.

Nasuwa się więc pytanie: dlaczego w terapii niedoczynności tarczycy znacznie częściej stosuje się odpowiednik tyroksyny (T4), a nie trijodotyroniny (T3)? Odpowiedź jest prosta. Choć T3 jest bardziej aktywnym hormonem, aż 80% jego produkcji wynika z dejodynacji cząsteczki T4. Proces ten polega na usunięciu jednego atomu jodu. Gruczoł tarczowy wytwarza zaledwie 20% T3. Co więcej, lewotyroksyna sodowa jest lekiem bezpiecznym, który może być stosowany zarówno w czasie ciąży, jak i podczas karmienia piersią. Warto zaznaczyć, że odpowiednio dobrana dawka przynosi zauważalne efekty w stosunkowo krótkim czasie [2].

Euthyrox a Letrox — co lepsze w leczeniu niedoczynności tarczycy?

Porównując Euthyrox a Letrox, warto podkreślić, że oba preparaty zawierają identyczną substancję czynną – lewotyroksynę sodową. Co lepsze Euthyrox czy Letrox? Z medycznego punktu widzenia oba leki są równoważne pod względem skuteczności działania. Różnice mogą dotyczyć jedynie składu substancji pomocniczych, co w niektórych przypadkach może wpływać na indywidualną tolerancję leku. Euthyrox zawiera między innymi laktozę, celulozę mikrokrystaliczną i stearynian magnezu, podczas gdy Letrox ma nieco inny skład substancji pomocniczych. Te różnice mogą być istotne dla pacjentów z nietolerancjami pokarmowymi lub alergiami na określone składniki.

Wybierając między tymi preparatami, pacjenci powinni kierować się przede wszystkim zaleceniami lekarza oraz własną tolerancją leku. Niektórzy pacjenci mogą lepiej reagować na jeden z preparatów ze względu na różnice w składzie substancji pomocniczych. Ważne jest również, aby po rozpoczęciu terapii nie zmieniać preparatu bez konsultacji z lekarzem, ponieważ może to wpłynąć na stabilność leczenia. Regularne kontrole poziomu TSH pozwalają ocenić skuteczność wybranego preparatu i ewentualnie dostosować dawkowanie.

Czy istnieją zamienniki Euthyrox?

Zamiennik Euthyrox może być potrzebny w różnych sytuacjach klinicznych. Oprócz wspomnianego już Letrox, na polskim rynku dostępne są również inne preparaty zawierające lewotyroksynę sodową, takie jak Eltroxin czy L-Thyroxin Henning. Wszystkie te leki są bioekwiwalentne, co oznacza, że działają w organizmie w podobny sposób. Jednak zamiana preparatu powinna zawsze odbywać się pod kontrolą lekarza, który może zalecić kontrolę poziomu hormonów tarczycy po zmianie leku.

Warto pamiętać, że każdy zamiennik Euthyrox powinien być stosowany zgodnie z zaleceniami lekarza. Różnice w składzie substancji pomocniczych mogą wpływać na szybkość wchłaniania leku, dlatego po zmianie preparatu może być konieczne dostosowanie dawkowania. Pacjenci nie powinni samodzielnie zmieniać preparatów zawierających lewotyroksynę sodową, ponieważ nawet niewielkie różnice w biodostępności mogą wpływać na skuteczność terapii i wymagać modyfikacji dawki. Każdy zamiennik Euthyrox zawiera tę samą substancję czynną, ale może różnić się profilem uwalniana i wchłaniania.

Lewotyroksyna sodowa w tabletkach i w roztworze — która forma leku jest lepiej przyswajalna?

Leki gotowe, oprócz substancji czynnej (lewotyroksyny sodowej), zawierają również środki pomocnicze. Wpływają one na stabilność preparatu, a także jego biodostępność rozumianą m.in. jako szybkość wchłaniania związku aktywnego. W przypadku postaci tabletkowej stosuje się np. celulozę, stearynian magnezu, laktozę, talk czy skrobię pszenną. Forma płynna składa się z lewotyroksyny sodowej oraz 85-procentowego roztworu glicerolu [4]. Ta ostatnia postać farmaceutyczna została zatwierdzona przez amerykańską Agencję Żywności i Leków (FDA) w 2017 r., przez co dopiero zyskuje ogólnoświatową popularność [2].

Porównując przyswajalność postaci tabletkowej i płynnej, weźmy pod uwagę badania przeprowadzone na grupie 200 osób chorujących na niedoczynność tarczycy. U 92% badanych zauważono zwiększoną skuteczność terapii przy stosowaniu płynnej formy lewotyroksyny sodowej. Co więcej, podczas kuracji zaobserwowano mniejsze wahania stężenia TSH we krwi osób badanych [2]. Jednak istnieje również eksperyment (przeprowadzony na grupie 59 osób), który nie wykazuje znaczącej różnic pomiędzy stosowaniem tabletek a roztworu doustnego [5]. Płynna forma lewotyroksyny sodowej może być szczególnie korzystna dla pacjentów z problemami z przełykaniem tabletek lub zaburzeniami wchłaniania w przewodzie pokarmowym.

Podsumowanie

Lewotyroksyna sodowa stanowi podstawę leczenia niedoczynności tarczycy – jest dostępna w formie tabletek i roztworu doustnego. Wybór między preparatami takimi jak Euthyrox a Letrox powinien być konsultowany z lekarzem, który uwzględni indywidualne potrzeby pacjenta. Co lepsze Euthyrox czy Letrox – oba preparaty są równie skuteczne, różnice dotyczą głównie składu substancji pomocniczych. Zamiennik Euthyrox może być konieczny w przypadku nietolerancji określonych składników, ale zmiana powinna odbywać się pod kontrolą medyczną. Co to lewotyroksyna w praktyce – to bezpieczny i skuteczny lek, który przy odpowiednim doborze dawki przywraca prawidłową funkcję tarczycy.