Substancje czynne
Schorzenia
Poradniki
Zapytaj farmaceutę
Kalkulatory
InterakcjeIndeks substancji czynnych
na litery “Tr”
Substancje czynne mogą mieć różne pochodzenie – od związków syntetycznych, przez naturalne ekstrakty roślinne, po witaminy i minerały wspierające organizm. Jeśli chcesz szybko sprawdzić, jak działa dany składnik i w jakich sytuacjach znajduje zastosowanie, skorzystaj z naszego indeksu. Znajdziesz tu jasne opisy właściwości, działania i zastosowania poszczególnych substancji.
- syntetyczne i biologiczne
Trabektedyna to substancja chemiczna stosowana w leczeniu niektórych nowotworów. Jest to związek organiczny o silnym działaniu antyproliferacyjnym.
- surowce roślinne
Traganek błoniasty to roślina lecznicza bogata w polisacharydy, astragalozyd IV i flawonoidy. Badania wstępne sugerują działanie immunomodulujące i ochronne dla serca oraz nerek, lecz brak wysokiej jakości dowodów klinicznych. Wymaga ostrożności przy wielu lekach i w określonych grupach pacjentów.
- surowce roślinne
Traganek chiński (Astragalus membranaceus) to zioło z tradycyjnej medycyny chińskiej zawierające polisacharydy, saponiny i flawonoidy. Wykazuje działanie immunomodulujące i adaptogenne, jednak wysokiej jakości dowody kliniczne na jego skuteczność u ludzi są nadal ograniczone. Przed zastosowaniem skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą, szczególnie jeśli przyjmujesz leki na receptę.
- surowce roślinne
Traganek gumodajny (Astragalus gummifer) to źródło gumy tragakantowej – naturalnego polisacharydu tworzącego ochronny żel na błonach śluzowych. Stosowany tradycyjnie przy kaszlu, podrażnieniu gardła i zaparciach; w farmacji jako środek zagęszczający i wiążący (E413). Nie mylić z Astragalus membranaceus.
- syntetyczne i biologiczne
Tralokinumab to nowoczesny lek biologiczny stosowany w terapii umiarkowanego i ciężkiego atopowego zapalenia skóry, skutecznie łagodzący świąd i zaczerwienienie u dorosłych i młodzieży od 12 lat.
- syntetyczne i biologiczne
Tramadol to opioidowy lek przeciwbólowy stosowany w terapii bólu umiarkowanego i silnego. Jego działanie, dostępność różnych form oraz potencjalne ryzyko wymagają indywidualnego podejścia.
- syntetyczne i biologiczne
Trametynib to inhibitor kinazy MEK stosowany w leczeniu nowotworów z określoną mutacją genetyczną, m.in. czerniaka. W terapii często łączony z innymi lekami dla zwiększenia skuteczności.
- syntetyczne i biologiczne
Trandolapryl, inhibitor ACE, obniża ciśnienie krwi i wspiera serce w leczeniu nadciśnienia, niewydolności serca oraz po zawale, poprawiając funkcjonowanie układu sercowo-naczyniowego.
- syntetyczne i biologiczne
Transflutryna to lotny insektycyd pyretroidowy stosowany w środkach na komary i muchy dostępnych w aptekach. Działa przez blokowanie kanałów sodowych w neuronach owadów. U ludzi może przenikać do mózgu i wpływać na enzymy wątrobowe – stosuj ostrożnie i zgodnie z instrukcją.
- syntetyczne i biologiczne
Trastuzumab to lek biologiczny stosowany w terapii nowotworów HER2-dodatnich, głównie raka piersi i żołądka. Wyróżnia się działaniem ukierunkowanym na komórki nowotworowe, zwiększając skuteczność leczenia.
- surowce roślinne
Trawa afrykańska (Pelargonium sidoides) to roślina lecznicza z Afryki Południowej stosowana przy infekcjach dróg oddechowych. Wyciąg z korzenia działa przeciwbakteryjnie, przeciwwirusowo i immunomodulująco. EMA zatwierdziła go jako tradycyjny lek ziołowy; jest dostępny w formie kropli i tabletek.
- surowce roślinne
Trawa cytrynowa zawiera cytral (44–92% olejku eterycznego), geraniol, linalol i polifenole. Badania przedkliniczne potwierdzają działanie przeciwdrobnoustrojowe, przeciwzapalne i przeciwutleniające. W ciąży i przy chorobach wątroby lub nerek wymagana jest szczególna ostrożność.
- syntetyczne i biologiczne
Trazodon to przeciwdepresyjny lek o właściwościach uspokajających, wykorzystywany w terapii depresji, zaburzeń lękowych i snu, działający poprzez modulację układu serotoninowego.
- surowce roślinne
Trędownik bulwiasty to roślina zielarska bogata w iridoidy, flawonoidy i glikozydy nasercowe. Stosowany tradycyjnie przy chorobach skóry i dolegliwościach układu limfatycznego – zewnętrznie i wewnętrznie. Dowody kliniczne są ograniczone; przeciwwskazany przy chorobach serca i w ciąży.
- syntetyczne i biologiczne
Trehaloza to naturalny dwucukier (dwie cząsteczki glukozy) obecny m.in. w grzybach. Stabilizuje białka i błony komórkowe oraz pobudza autofagię. Najlepiej zbadane zastosowanie kliniczne to krople do oczu w zespole suchego oka; trwają badania nad jej rolą w chorobach neurodegeneracyjnych i metabolicznych.
- syntetyczne i biologiczne
Tremelimumab to przeciwciało monoklonalne aktywujące układ odpornościowy, stosowane w terapii nowotworów takich jak rak wątrobowokomórkowy i płuca, często w połączeniu z innymi lekami.
- surowce roślinne
Tremella fuciformis (śnieżny grzyb) to grzyb leczniczy bogaty w polisacharydy o właściwościach nawilżających, immunomodulujących i antyoksydacyjnych. Stosowany tradycyjnie w medycynie chińskiej, dziś dostępny jako suplement diety. Typowa dawka to 1–3 g ekstraktu polisacharydowego dziennie. Ostrożność zalecana przy lekach przeciwkrzepliwych.
- syntetyczne i biologiczne
Treosulfan to lek przeciwnowotworowy stosowany u dorosłych i dzieci, m.in. w leczeniu raka jajnika oraz przygotowaniu do przeszczepu komórek macierzystych, ważny w terapii poważnych schorzeń.
- syntetyczne i biologiczne
Treprostynil skutecznie rozszerza naczynia płucne, poprawiając wydolność fizyczną i komfort życia u osób z zaawansowanym nadciśnieniem płucnym oraz CTEPH. Dostępny w wielu formach podania.
- syntetyczne i biologiczne
Tretynoina to retynoid stosowany w leczeniu trądziku i ostrej białaczki promielocytowej. Wspomaga złuszczanie skóry, usuwa zaskórniki i redukuje stany zapalne, dostępna w formie miejscowej i doustnej.
- syntetyczne i biologiczne
Triacetyna to substancja pomocnicza stosowana w lekach jako plastyfikator powłok tabletek i kapsułek (10–35% w/w), rozpuszczalnik substancji czynnych oraz humektant. Posiada status GRAS (FDA) i spełnia normy Ph. Eur. oraz USP.
- TriAsorB
Opis w przygotowaniu
- syntetyczne i biologiczne
Tribenozyd łagodzi objawy hemoroidów i schorzeń żył, redukując ból, świąd i obrzęki. Wspomaga regenerację naczyń, dostępny w różnych formach do miejscowego stosowania.
- syntetyczne i biologiczne
Trichogen™ VEG to zewnętrznie stosowany kompleks składników aktywnych (aminokwasy, witaminy B, cynk, ekstrakty roślinne), który w badaniu klinicznym zwiększył liczbę włosów o 11,9% i poprawił stosunek anagen/telogen o 38% u mężczyzn z łysieniem androgenetycznym. Wyniki są wstępne – brakuje dużych randomizowanych badań.
- syntetyczne i biologiczne
Trientyna wspomaga usuwanie nadmiaru miedzi z organizmu, zwłaszcza w leczeniu choroby Wilsona, będąc alternatywą dla pacjentów nietolerujących innych terapii. Stosowana u dorosłych i dzieci.
- syntetyczne i biologiczne
Trietanoloamina (TEA) to substancja pomocnicza w preparatach farmaceutycznych i dermokosmetykach. Reguluje pH, emulguje składniki olejowe z wodnymi i stabilizuje konsystencję kremów, żeli i maści. Stosowana w stężeniach do 2,5–5%, spełnia normy Farmakopei Europejskiej.
- syntetyczne i biologiczne
Trietoksykaprylosilan to syntetyczny silikan (C₁₄H₃₂O₄Si) używany w kosmetykach jako środek wiążący, stabilizator emulsji i modyfikator powierzchni pigmentów. Poprawia rozprowadzalność i trwałość produktów. Bezpieczeństwo potwierdziły SCCS i panel CIR przy stężeniach do ok. 2,6%.
- syntetyczne i biologiczne
Trifaroten to nowoczesny retinoid miejscowy, skuteczny w leczeniu trądziku pospolitego. Wyróżnia się selektywnym działaniem na zmiany skórne i korzystnym profilem bezpieczeństwa u młodzieży oraz dorosłych.
- Trifluoroacetylo-tripeptyd-2
Opis w przygotowaniu
- surowce roślinne
Trikenol Plus to standaryzowany kompleks roślinny łączący terpinen-4-ol z olejku manuka i ekstrakt z kory wierzby białej z kwasem salicylowym. Działa przeciwbakteryjnie, przeciwgrzybiczo, seboregulująco i keratolitycznie. Stosowany w kosmetykach do pielęgnacji skóry tłustej, trądzikowej i skóry głowy z łupieżem. Nie zawiera parabenów, jest wegański i dobrze tolerowany przez skórę wrażliwą.
- syntetyczne i biologiczne
Triklabendazol to jedyny lek rekomendowany przez WHO w fascjolozie (zakażeniu przyrwami wątrobowymi). Stosuje się go w dawce 10 mg/kg dwa razy w odstępie 12 godzin, z posiłkiem. Skuteczność wynosi 75–95%. Przeznaczony dla dorosłych i dzieci powyżej 6. roku życia.
- syntetyczne i biologiczne
Triklosan to syntetyczny środek przeciwbakteryjny hamujący enzym enoilo-ACP reduktazę w bakteriach. Stosowany w pastach do zębów (zapobieganie zapaleniu dziąseł) i szwach chirurgicznych. Wzbudza obawy jako substancja zaburzająca gospodarkę hormonalną i sprzyjająca oporności na antybiotyki.
- syntetyczne i biologiczne
Trilostan blokuje enzym 3β-HSD w nadnerczach, obniżając nadmierną produkcję kortyzolu u psów z chorobą Cushinga. Lek działa do 10–18 godzin, dlatego często podaje się go dwa razy dziennie. Regularne kontrole weterynaryjne i badania hormonalne są niezbędne przez cały czas leczenia.
- syntetyczne i biologiczne
Trimebutyna reguluje motorykę przewodu pokarmowego, łagodząc bóle brzucha, wzdęcia i biegunki, szczególnie przy zespole jelita drażliwego. Charakteryzuje się dobrą tolerancją i szerokimi wskazaniami terapeutycznymi.
- syntetyczne i biologiczne
Trimetikon fenylowy to silikonowy ekscypient stosowany w kremach, balsamach, filtrach UV i kosmetykach do włosów. Tworzy oddychający film ochronny, poprawia rozsmarowywalność i nadaje połysk. CIR uznał go za bezpieczny w stężeniach do 36%; osoby z cerą trądzikową powinny sprawdzić skład preparatu.