Co to jest perystaltyka?

Perystaltyka to odruch mięśniowo-nerwowy, który polega na przesuwaniu trawionego pokarm poprzez przewód pokarmowy. Skurcze i rozkurcze mięśni gładkich nie tylko przepychają pokarm, który jest trawiony przez organizm, ale również go mieszają i rozdrabniają. Co ciekawe, perystaltyka zaczyna się w przełyku i jest regulowana przez układ autonomiczny (nie mamy na niego wpływu). Najważniejsza część perystaltyki odbywa się w jelitach. Jeżeli perystaltyka jest zbyt intensywna, zmniejsza się czas kontaktu pokarmu z powierzchnią jelita (wchłanianie zachodzi szczególnie w jelicie cienkim), co powoduje zaburzenia wchłaniania i może powodować nawet niedobory niektórych składników pokarmowych [1,2].

Jakie są objawy zaburzeń perystaltyki?

  • Długotrwałe zaparcia, nadmierne wydzielania gazów, bóle brzucha, uczucie ciężkości w brzuchu są najczęściej obserwowane podczas zmniejszonej perystaltyki jelit;
  • bóle brzucha i biegunki często towarzyszą wzmożonej perystaltyce jelit;
  • zatrucie pokarmowe wraz z wymiotami to wsteczna perystaltyka jelit;
  • silny stan zapalny np. w przebiegu pęknięcia jelita i wylania się treści kałowej do jamy brzusznej lub guz nowotworowy, który zamyka światło przewodu pokarmowego, jest stanem zagrożenia życia i jest związane z brakiem perystaltyki jelit [1,3].

Co może powodować zaburzenia perystaltyki jelit?

Jak poprawić pracę jelit — jakie są metody leczenia?

  • Należy zdiagnozować źródło problemów z perystaltyką przewodu pokarmowego, a następnie podjąć odpowiednie leczenie w zależności od przyczyny;
  • jeżeli za problemy z perystaltyką odpowiada stres, to stosuje się standardowe leki na poprawę perystaltyki;
  • jeżeli wynikają z innej choroby to najważniejsze, aby w pierwszej kolejności podjąć leczenie tej choroby, która jest przyczyną zaburzeń perystaltyki (na dłuższą metę nie pomoże leczenie tylko objawów);
  • w każdym przypadku warto zmienić dietę, rezygnując ze spożywania wysoko przetworzonych produktów, a zwiększyć ilość spożywanych produktów niskoprzetworzonych takich jak np. kasza, ryż czy surowe warzywa;
  • dodatkowo należy spożywać produkty z dużą ilością błonnika np. otręby pszenne, i pić co najmniej 2 litry dziennie płynów,  najlepiej zwykłej wody;
  • perystaltykę poprawia również znacząco aktywny tryb życia, w szczególności uprawianie sportów;
  • zdecydowanie najlepiej udać się jednak do lekarza, który zdiagnozuje problem i zaproponuję leczenie [1,3].

Leki na poprawę perystaltyki jelit bez recepty — co można kupić w aptece?

Butiner 500 mg 30 tabletek o przedłużonym uwalnianiu, żywność specjalnego przeznaczenia medycznego

  • 1 tabletka zawiera 500 mg  maślanu sodu, co odpowiada 400 mg kwasu masłowego;
  • dzieci od 7. roku życia i osoby dorosłe powinny przyjmować 1 tabletkę dziennie przez minimum 6 tygodni;
  • preparat jest stosowany w przypadku zaburzeń czynnościowych jelit, takich jak zespół jelita drażliwego, choroba Crohna, zaburzeń przewodu pokarmowego, biegunki podróżnej lub poantybiotykowej czy zaburzeń flory jelitowej [4].

Debutir 60 kapsułek, żywność specjalnego przeznaczenia medycznego

  • 1 kapsułka zawiera 300 mg granulowanego maślanu sodu z olejem palmowym, co odpowiada 150 mg maślanu sodu;
  • dzieci od 7. roku życia stosują 1 kapsułkę dziennie przez okres co najmniej 6 tygodni, a osoby dorosłe 1 kapsułkę dwa razy dziennie przez okres co najmniej 3 miesięcy;
  • preparat wspomaga proces odżywiania osób z zaburzeniami jelitowymi, takimi jak m.in. ból brzucha, wzdęcie, biegunki czy zaparcia [5].

Duspatalin Gastro, 15 tabletek drażowanych, produkt leczniczy

  • 1 tabletka zawiera 135 mg chlorowodorku mebeweryny;
  • dzieci powyżej 10 lat i osoby dorosłe stosują 1 tabletkę 3 razy dziennie 20 minut przed posiłkiem (nie powinno się stosować leku dłużej niż przez 5 dni);
  • lek rozkurcza mięśnie jelit i normalizuje motorykę jelit, działa spazmolitycznie oraz rozluźnia mięśnie jelit, których zbyt mocny skurcz powoduje ból [6].

Tribux Bio 10 tabletek, produkt leczniczy

  • 1 tabletka zawiera 100 mg trimebutyny maleinianu;
  • osoby dorosłe stosują 1 tabletkę 2 lub 3 razy dziennie;
  • lek jest stosowany w zaburzeniach trawienia i zaburzeniach czynności układu pokarmowego takim jak biegunka, zaparcia czy bóle brzucha [7].

Zioła na poprawę perystaltyki jelit — co kupisz w aptece?

Koper włoski fix Herbapol Lublin 30 saszetek, produkt leczniczy roślinny

  • 1 saszetka zawiera 1 g owocu kopru włoskiego odmiany gorzkiej (Foeniculum fructus);
  • młodzież od 12 lat i osoby dorosłe powinny pić 3 razy na dobę po 1 szklance naparu;
  • jest stosowany m.in. w leczeniu zaburzeń żołądkowo-jelitowych, takich jak uczucie pełności czy wzdęcia oraz dolegliwości skurczowe o łagodnym przebiegu [8].

Fix Mięta Herbapol Lublin 30 saszetek, produkt leczniczy roślinny

  • 1 saszetka zawiera 2 g liści mięty pieprzowej (Menthae piperitae folium);
  • w zależności od wieku preparat stosuje się zgodnie z ulotką;
  • stosuje się do łagodzenia zaburzeń trawienia, takich jak niestrawność czy wzdęcia [9].

ZIELNIK DOZ Szałwia 30 saszetek, zioła w torebkach do zaparzania

  • 1 saszetka zawiera 1,2 g wysuszonych i rozdrobnionych liści szałwii (Salvia officinalis);
  • zaleca się pić 2 razy dziennie po 1 filiżance naparu;
  • preparat może być stosowany do płukania jamy ustnej i gardła w stanach zapalnych, doustnie przy nadmiernej potliwości i w umiarkowanych zaburzeniach trawiennych takich jak m.in. zgaga czy wzdęcia [10].

Leki na poprawę pracy jelit — preparaty na receptę

  • Metoclopramidum 50 tabletek zawiera po 10 mg chlorowodorku metoklopramidu, jest stosowany m.in. w zaburzeniach czynności ruchowej przewodu pokarmowego, refluksie żołądkowo-przełykowym, zapaleniu błony śluzowej żołądka, zaparciach wynikających ze słabej perystaltyki jelita grubego, zaburzeniach perystaltyki jelit po operacjach jamy brzusznej [11];
  • Prokit 40 tabletek powlekanych zawiera po 50 mg chlorowodorku itoprydu, jest stosowany w leczeniu uczucie pełności w żołądku, bólu w górnej części brzucha, utracie apetytu, zgadze, nudności i wymiotach,  w zaburzeniach żołądkowo-jelitowych lub chorobach wpływających na szybkość przejścia treści pokarmowej przez przewód pokarmowy [12].

Zaburzona perystaltyka jelit

Problemy z perystaltyką są częstymi dolegliwościami, z którymi praktycznie każdy miał do czynienia. Mogą mieć one różne przyczyny i właśnie w zależności od przyczyny powinny być leczone. Bez wyeliminowania przyczyny ciężko mówić o pełnym leczeniu. Pewnym wyjątkiem jest stres, który często powoduje właśnie problemy z perystaltyką. Jeżeli to stres jest przyczyną, to warto zastosować leki na pobudzenie pracy jelit. Najczęściej są to kapsułki lub tabletki dostępne bez recepty, zawierające np. maślan sodu czy mebewerynę.

REKLAMA
REKLAMA

Alternatywą mogą być preparaty ziołowe do zaparzania m.in. z kopru włoskiego, mięty czy szałwii. W cięższych dolegliwościach może się okazać, że konieczne będzie zastosowanie leków dostępnych na receptę. Lekarz może przepisać m.in. preparaty zawierające chlorowodorek metoklopramidu czy chlorowodorek itoprydu. Należy pamiętać, że problemy z perystaltyką w niektórych przypadkach mogą świadczyć o groźnych chorobach i nie powinno się ich lekceważyć. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości należy udać się do lekarza.