Skąd się bierze swędzenie odbytu?

Jest to dolegliwość, która może pojawić się w wyniku bardzo wielu czynników. Pośród nich niestety jest też najczęściej występujący świąd idiopatyczny, którego przyczyny są nieznane. Kluczem do doboru skutecznej terapii jest poznanie dokładnych źródeł występującego schorzenia. W momencie, kiedy lekarze nie są w stanie zdiagnozować problemu, jesteśmy ograniczeni do wprowadzenia terapii preparatami łagodzącymi objawy. Co prawda przyniesie to ulgę pacjentowi, jednak nie zapewni rozwiązania problemu.

Do przyczyn występowania świądu należą:

  • hemoroidy
  • wypadający odbyt
  • szczelina odbytu
  • przetoka i ropień w obrębie odbytu
  • nowotwory jelita grubego
  • przebyta radio-, lub chemioterapia
  • niewłaściwa higiena, lub całkowity jej brak
  • zakażenia bakteryjne, grzybicze i pasożytnicze (głównie owsica, kłykciny kończyste)
  • nadwrażliwość na detergenty, papier toaletowy
  • otyłość
  • specyficzna budowa odbytu z głębokimi rowkami, nadmiernym owłosieniem
  • choroby metaboliczne: cukrzyca, nadczynność tarczycy
  • choroby skóry takie jak atopia, łuszczyca
  • analne stosunki płciowe
  • obcisła bielizna (stringi) [1,2]

Jak leczyć świąd odbytu?

Poza eliminacją przyczyny występowania świądu odbytu stosujemy preparaty do użytku zewnętrznego dostępne bez recepty, które będą łagodzić dolegliwości. Skuteczna maść na swędzenie odbytu będzie nawilżała błonę śluzową, prowadząc do regeneracji uszkodzonej powierzchni, a także znieczulać miejscowo, dając natychmiastową ulgę.

REKLAMA
REKLAMA

Poza maściami można stosować preparaty do podmywania, nasiadówek oraz preparaty doustne. Dobór preparatu także zależy od przyczyny występowania dolegliwości, co kolejny raz podkreśla, jak ważna jest dokładna diagnostyka lekarska [1,2].

Maści na świąd odbytu

Preparaty przeciwdrobnoustrojowe

Jednymi z przyczyn występowania dolegliwości są zakażenia grzybicze, bakteryjne, wirusowe i pasożytnicze. W związku z tym jednym z polecanych preparatów jest clotrimazol na swędzenie odbytu. Jest to substancja przeciwgrzybicza, do kupienia bez recepty w aptekach. Przed samodzielnym wyborem preparatu warto udać się do lekarza, być może potrzebna będzie maść trójskładnikowa, zawierająca antybiotyk, substancję przeciwgrzybiczą i steryd. Przykładem takiego preparatu jest dostępny z przepisu lekarza Triderm, na swędzenie odbytu sprawdza się jak najbardziej, jeśli źródłem są zakażenia drobnoustrojami [3].

Preparaty uszczelniające naczynia krwionośne

Rany w okolicach odbytu oraz hemoroidy mogą powodować odczuwanie świądu. W tym celu stosujemy maści zawierające substancje uszczelniające takie jak tribenozyd (Procto-Hemolan, Procto-Glyvenol), ekstrakty z kasztanowca (Aesculan). Stosowanie preparatów ma na celu przyspieszenie gojenia się pęknięć skóry, uszczelnienie naczyń krwionośnych oraz zmniejszenie ich przepuszczalności. Konsekwencją tego jest wypłaszczanie hemoroidów i łagodzenie uczucia świądu. Dodatkowo można przyjmować preparaty doustne z diosminą, hesperydyną czy rutozydem (Diohespan, Detramax, Rutinoscorbin). Będą one potęgować działanie maści [4,5].

Preparaty regenerujące błony śluzowe

Świąd odbytu często wiąże się z uszkodzeniami błony śluzowej, które są najczęściej wywołane drapaniem swędzących okolic, czy też nadmiernym uciskiem zbyt ciasnej bielizny. W tym celu stosujemy dostępne bez recepty preparaty regenerujące:

  • Posterisan maść.

Preparat zawiera uśmierconą fenolem kulturę bakterii Escherichia coli, która po wchłonięciu przez błonę śluzową odbytu pobudza do działania układ immunologiczny. Komórki odpornościowe przyspieszają regenerację tkanek i wspomagają gojenie się ran.

  • Proktis-M, Anusir

Preparaty zawierają między innymi kwas hialuronowy, który przyspiesza regenerację błony śluzowej poprzez zapewnienie nawilżenia.

  • Tormentiol na swędzenie odbytu

Wieloskładnikowy tradycyjny preparat o właściwościach przeciwzapalnych, ściągających i przeciwbakteryjnych. Dzięki takiemu połączeniu odbudowa uszkodzeń w obrębie odbytu zachodzi szybciej [6,7,8].

Preparaty do podmywania i nasiadówek

Dodatkowo oprócz maści i preparatów doustnych można podmywać odbyt za pomocą Tantum-Rosa o działaniu przeciwzapalnym, czy specjalistycznych płynów do higieny intymnej (Procto-Glyvenol soft żel). Dobrze sprawdzą się nasiadówki z kory dębu, która działa ściągająco.

Jak zapobiec dolegliwościom?

Poza farmakoterapią kluczowe jest zadbanie o prawidłową higienę okolic intymnych oraz odpowiednią dietę. Aby zapobiec i łagodzić występujące już dolegliwości warto pamiętać o następujących zasadach:

  1. Zrezygnuj z detergentów mogących powodować alergię i podrażnienia.
  2. Wybieraj bieliznę z naturalnych materiałów (bawełna) o kroju nieuciskającym odbytu.
  3. Zbadaj nietolerancje pokarmowe. Na przykład celiakia, czyli nietolerancja glutenu może dawać objawy w postaci świądu odbytu.
  4. Unikaj w diecie: kawy, herbaty, alkoholu, ostrych przypraw, produktów mlecznych, pomidorów i czekolady.
  5. Idź do lekarza. Świąd odbytu jest wstydliwym problemem, który w niektórych przypadkach po prawidłowej diagnozie jest bardzo szybki do rozwiązania. Nie bój się dać się zbadać [1,2].