Reklama

Dlaczego stosowanie leków w ciąży i podczas karmienia piersią wymaga ostrożności?

Okres ciąży i karmienia piersią to czas, w którym należy wyjątkowo uważać na przyjmowanie jakichkolwiek leków. Wiele substancji leczniczych może przenikać przez łożysko do organizmu dziecka lub do mleka matki, co może wpływać na rozwijający się płód lub noworodka. Dlatego każda kobieta będąca w ciąży lub karmiąca piersią powinna skonsultować się z lekarzem przed zastosowaniem leku, zwłaszcza tak silnego jak trastuzumab czy jego połączenia z innymi substancjami123456789.

Bezpieczeństwo stosowania trastuzumabu i jego połączeń w ciąży

Trastuzumab oraz leki złożone, takie jak trastuzumab emtanzyna (połączenie trastuzumabu z DM1) czy połączenie trastuzumabu z pertuzumabem (np. Phesgo), są przeciwwskazane lub niezalecane w czasie ciąży, chyba że korzyści z leczenia przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu1389.

  • Badania na zwierzętach (małpy Cynomolgus) nie wykazały niekorzystnego wpływu na płód po zastosowaniu bardzo wysokich dawek trastuzumabu, jednak nie można tego bezpośrednio przełożyć na ludzi12457.
  • Stwierdzono, że trastuzumab przenika przez łożysko zarówno we wczesnym, jak i późnym okresie rozwoju płodowego12457.
  • U kobiet w ciąży leczonych trastuzumabem lub jego połączeniami odnotowano przypadki poważnych zaburzeń u płodu, zwłaszcza związanych z funkcją nerek (małowodzie) oraz, w niektórych przypadkach, śmiertelnego niedorozwoju płuc10111213141589.
  • W przypadku trastuzumab emtanzyny dodatkowo istnieje podejrzenie działania teratogennego i embriotoksycznego (uszkadzającego zarodek) ze względu na składnik DM1316.

Podsumowując, w czasie ciąży trastuzumab oraz leki złożone na jego bazie powinny być stosowane tylko wtedy, gdy jest to absolutnie konieczne, a matka została szczegółowo poinformowana o ryzyku. Jeśli kobieta zajdzie w ciążę podczas leczenia lub w ciągu 7 miesięcy od jego zakończenia, powinna pozostawać pod opieką wielospecjalistycznego zespołu medycznego10111213151718.

Ważne: U kobiet w ciąży leczonych trastuzumabem lub jego połączeniami mogą wystąpić poważne działania niepożądane u płodu, takie jak zaburzenia rozwoju nerek i małowodzie, które w niektórych przypadkach prowadziły do śmiertelnego niedorozwoju płuc. Wszelkie decyzje o leczeniu powinny być podejmowane po dokładnej ocenie ryzyka i korzyści, a każda ciężarna pacjentka powinna być pod stałą opieką specjalistów różnych dziedzin10111213151718.

Bezpieczeństwo stosowania trastuzumabu i jego połączeń podczas karmienia piersią

Nie wiadomo, czy trastuzumab oraz jego połączenia przenikają do mleka ludzkiego, jednak wiadomo, że ludzka immunoglobulina IgG, do której należy trastuzumab, pojawia się w mleku kobiecym1920212223241718.

  • Badania na zwierzętach wykazały, że trastuzumab przenika do mleka matki po porodzie, ale nie wykazano szkodliwego wpływu na wzrost i rozwój noworodków małp w pierwszym miesiącu życia1920212224.
  • Nie wiadomo, czy trastuzumab oraz jego połączenia są wydzielane do mleka kobiecego u ludzi i jaki mogą mieć wpływ na dziecko192021222324.
  • Ze względu na nieznane ryzyko oraz możliwość wystąpienia poważnych działań niepożądanych u noworodka, nie należy karmić piersią podczas stosowania tych leków oraz przez 7 miesięcy po zakończeniu terapii19202526212223241718.
Informacja dla matek karmiących:

  • Podczas leczenia trastuzumabem lub jego połączeniami oraz przez 7 miesięcy po ostatniej dawce nie należy karmić piersią.
  • Dotyczy to wszystkich postaci leku: dożylnych, podskórnych oraz preparatów złożonych z innymi substancjami czynnymi.
  • Nie ma pewności, czy substancja czynna przechodzi do mleka matki, ale ze względu na ryzyko, zaleca się bezwzględne zaprzestanie karmienia w tym okresie.
  • W razie wątpliwości lub nieplanowanej ekspozycji dziecka na lek, należy skontaktować się z lekarzem.

Wpływ na płodność

Aktualnie nie ma danych potwierdzających wpływ trastuzumabu, jego połączeń z pertuzumabem czy DM1 na płodność u ludzi1345672728. Badania na zwierzętach nie wykazały negatywnego wpływu na płodność, ale nie można wykluczyć ryzyka u ludzi. Zaleca się stosowanie skutecznej antykoncepcji przez cały okres leczenia i przez 7 miesięcy po zakończeniu terapii, zarówno dla kobiet, jak i mężczyzn (w przypadku niektórych połączeń, np. trastuzumab emtanzyna)316.

Podsumowanie: Trastuzumab i jego połączenia – ciąża, karmienie piersią, płodność

Okres Możliwość stosowania Uwagi
Ciąża Nie Tylko w sytuacjach wyjątkowych, jeśli korzyść dla matki przewyższa ryzyko dla płodu. Wysokie ryzyko poważnych działań niepożądanych u dziecka (małowodzie, uszkodzenie nerek, śmiertelna hipoplazja płuc)
Karmienie piersią Nie Nie należy karmić piersią podczas leczenia i przez 7 miesięcy po zakończeniu terapii
Płodność Brak danych Zaleca się skuteczną antykoncepcję w trakcie leczenia i przez 7 miesięcy po zakończeniu

Pytania i odpowiedzi

Czy można stosować trastuzumab w ciąży?

Nie zaleca się stosowania trastuzumabu ani jego połączeń w ciąży, chyba że korzyść dla matki przewyższa ryzyko dla płodu. Stwierdzono ryzyko poważnych powikłań u dziecka, jak małowodzie i niedorozwój płuc123456789.

Czy można karmić piersią podczas leczenia trastuzumabem?

Nie. Karmienie piersią jest przeciwwskazane podczas leczenia trastuzumabem oraz przez 7 miesięcy po jego zakończeniu19202526212223241718.

Czy trastuzumab wpływa na płodność?

Nie ma danych potwierdzających negatywny wpływ trastuzumabu i jego połączeń na płodność, ale zaleca się stosowanie skutecznej antykoncepcji w trakcie leczenia i przez 7 miesięcy po jego zakończeniu1345672728.

Czy po zakończeniu leczenia trastuzumabem można od razu zajść w ciążę?

Nie. Zaleca się odczekać co najmniej 7 miesięcy po ostatniej dawce leku przed planowaniem ciąży123456789.

Reklama
Reklama