Substancje czynne
Schorzenia
Poradniki
Zapytaj farmaceutę
Kalkulatory
InterakcjeIndeks substancji czynnych
na literę “R”
Substancje czynne mogą mieć różne pochodzenie – od związków syntetycznych, przez naturalne ekstrakty roślinne, po witaminy i minerały wspierające organizm. Jeśli chcesz szybko sprawdzić, jak działa dany składnik i w jakich sytuacjach znajduje zastosowanie, skorzystaj z naszego indeksu. Znajdziesz tu jasne opisy właściwości, działania i zastosowania poszczególnych substancji.
- surowce roślinne
Róża japońska (Rosa rugosa) to roślina lecznicza bogata w polifenole, witaminę C, elagotaniny i triterpenoidy. Badania laboratoryjne potwierdzają jej aktywność antyoksydacyjną i przeciwzapalną. Wyciąg stosowany jest w suplementach i dermokosmetykach. Kobiety w ciąży i karmiące powinny unikać jej stosowania.
- surowce roślinne
Róża piżmowa (Rosa moschata) dostarcza oleju bogatego w kwasy tłuszczowe omega-6 i omega-3, witaminy A, C, E oraz karotenoidy. Owoce są źródłem witaminy C i flawonoidów. Olej stosuje się zewnętrznie w pielęgnacji skóry dojrzałej, suchej i z bliznami; przed użyciem zaleca się test uczuleniowy.
- surowce roślinne
Róża rdzawa (Rosa rubiginosa) to dziki krzew, którego owoce są bogatym źródłem witamin A, C i E oraz flawonoidów. Olej tłoczony z nasion stosuje się zewnętrznie na blizny, oparzenia i zmarszczki. Liście i łodygi zawierają garbniki o działaniu ściągającym.
- surowce roślinne
Róża stulistna (Rosa centifolia) zawiera flawonoidy, garbniki, olejek eteryczny i witaminę C. Wyciągi wykazują aktywność przeciwutleniającą i przeciwzapalną głównie w badaniach laboratoryjnych. Stosowana tradycyjnie w dolegliwościach żołądkowych, stanach zapalnych skóry i bólu gardła.
- syntetyczne i biologiczne
Rozanoliksyzumab to przeciwciało monoklonalne stosowane w leczeniu uogólnionej miastenii. Działa na układ immunologiczny, zmniejszając objawy choroby i podawany jest w cyklach podskórnych.
- surowce roślinne
Rozbiał (Tussilago farfara) zawiera śluzowce, tusylagone i flawonoidy działające wykrztuśnie i przeciwzapalnie. Obecność hepatotoksycznych alkaloidów pirolizydynowych ogranicza bezpieczne stosowanie – roślina jest zakazana wewnętrznie w Niemczech i przeciwwskazana w ciąży, laktacji oraz u dzieci.
- surowce roślinne
Rozchodnik ostry (Sedum acre) to roślina lecznicza stosowana tradycyjnie zewnętrznie na brodawki, odciski i rany oraz wewnętrznie przy kaszlu i nadciśnieniu. Zawiera alkaloids, rutynę i garbniki. Brak dowodów klinicznych na skuteczność; duże dawki mogą powodować wymioty i biegunkę. Nie stosować w ciąży i podczas karmienia piersią.
- surowce roślinne
Różeniec górski to adaptogenna roślina lecznicza zawierająca rozawiny i salidrozyd. Wyciągi z korzenia stosuje się przy zmęczeniu, stresie i obniżonym nastroju w dawkach 200–600 mg dziennie. Może wchodzić w interakcje z lekami przeciwdepresyjnymi i obniżającymi ciśnienie.
- surowce roślinne
Rozmaryn lekarski to śródziemnomorskie zioło bogate w kwas karnozynowy, karnosol i kwas rozmarynowy. Komisja E zatwierdziła liść na niestrawność, a olejek zewnętrznie na bóle stawów. Nie stosować doustnie olejku ani w ciąży w dawkach leczniczych.
- syntetyczne i biologiczne
18F-PSMA-1007 to diagnostyczny radiofarmaceutyk PET/CT wiążący się z białkiem PSMA na komórkach raka prostaty. Umożliwia precyzyjne wykrywanie nawrotu i ocenę zaawansowania choroby. W badaniu III fazy osiągnął 82% skuteczności wykrycia nawrotu, znacząco przewyższając starsze środki obrazowe.
- syntetyczne i biologiczne
Rozuwastatyna skutecznie obniża cholesterol LDL i ryzyko chorób serca, stosowana u dorosłych i dzieci od 6 lat, dostępna w różnych dawkach dla indywidualnych potrzeb pacjentów.
- surowce roślinne
Rubia cordifolia (Manjistha) to ajurwedyjska roślina lecznicza, której korzeń zawiera antrachinony o udokumentowanym działaniu przeciwzapalnym i antyoksydacyjnym w badaniach laboratoryjnych. Doustne stosowanie budzi jednak poważne zastrzeżenia bezpieczeństwa związane z potencjałem genotoksycznym niektórych składników. Preparat jest przeciwwskazany w ciąży i laktacji.
- syntetyczne i biologiczne
Rufinamid to innowacyjny lek przeciwpadaczkowy stosowany głównie w leczeniu zespołu Lennoxa-Gastauta, dostępny w różnych formach, skuteczny u dzieci i dorosłych z trudnymi napadami.
- syntetyczne i biologiczne
Rukaparyb to inhibitor PARP stosowany u dorosłych kobiet z rakiem jajnika, jajowodów lub otrzewnej, szczególnie przy mutacjach BRCA i po wcześniejszej chemioterapii platyną.
- surowce roślinne
Rukiew wodna (Nasturtium officinale) to roślina bogata w izotiocyjaniany, flawonoidy, karotenoidy i witaminę K. Wstępne badania wskazują na jej właściwości antyoksydacyjne, przeciwzapalne i potencjalnie ochronne dla serca. Wchodzi w interakcje z warfaryną, litem i chlorzoksazonem.
- syntetyczne i biologiczne
Ruksolitynib to innowacyjny lek stosowany w leczeniu schorzeń mieloproliferacyjnych i powikłań immunologicznych, regulujący aktywność układu krwiotwórczego oraz odpornościowego.
- surowce roślinne
Rumian rzymski (Chamaemelum nobile) to zioło o udokumentowanych właściwościach przeciwzapalnych, rozkurczowych i uspokajających. Zawiera apigeninę, α-bisabolol i chamazulen. Stosowany w naparach, wyciągach i olejku eterycznym. Bezwzględnie przeciwwskazany w ciąży.
- surowce roślinne
Rumianek pospolity (Matricaria chamomilla) to zioło o działaniu przeciwzapalnym, rozkurczowym i łagodnie uspokajającym. Stosowany wewnętrznie przy dolegliwościach trawiennych i stanach lękowych, zewnętrznie przy problemach skórnych. Wymaga ostrożności u osób uczulonych na rośliny z rodziny Asteraceae oraz przyjmujących leki przeciwzakrzepowe lub nasenne.
- syntetyczne i biologiczne
Rurioktokog alfa pegol to lek rekombinowany o przedłużonym działaniu, stosowany w profilaktyce i leczeniu krwawień u pacjentów z hemofilią A, zapewniający skuteczną i wygodną kontrolę choroby.
- syntetyczne i biologiczne
Ruskogenina to substancja lecznicza pochodząca z korzenia ruszczyka. Wykazuje działanie przeciwzapalne, przeciwbólowe oraz przeciwskurczowe.
- surowce roślinne
Ruszczyk kolczasty to roślina lecznicza stosowana przy przewlekłej niewydolności żylnej i hemoroidach. Jego saponiny – ruskogenina i neoruskogenina – uszczelniają naczynia i poprawiają napięcie żylne. Stosowanie doustne jest bezpieczne przez ok. 3 miesiące; nie zaleca się go w ciąży i przy cukrzycy bez konsultacji lekarskiej.
- surowce roślinne
Ruta zwyczajna (Ruta graveolens) zawiera rutynę, furanokumaryny i alkaloidy o właściwościach przeciwzapalnych i antyseptycznych. Tradycyjnie stosowana przy bólach reumatycznych i dolegliwościach menstruacyjnych. Ze względu na poważną toksyczność – szczególnie w ciąży, przy chorobach nerek i wątroby – wymaga bezwzględnej konsultacji lekarskiej przed użyciem.
- syntetyczne i biologiczne
Rutozyd to flawonoid uszczelniający naczynia krwionośne, hamujący stan zapalny i neutralizujący wolne rodniki. Stosowany w niewydolności żylnej, obrzęku limfatycznym i chorobie zwyrodnieniowej stawów. Dawki w badaniach: od 100 mg do 1200 mg/dobę.
- surowce roślinne
Rutwica lekarska (Galega officinalis) zawiera galeginy i pochodne guanidyny – związki, od których pochodzi metformina. Stosowana tradycyjnie przy zaburzeniach laktacji i jako uzupełnienie w regulacji poziomu cukru we krwi. Może wchodzić w interakcje z lekami przeciwcukrzycowymi i przeciwzakrzepowymi.
- surowce roślinne
Rutyna to naturalny flawonoid, który wzmacnia naczynia krwionośne i chroni komórki przed stresem oksydacyjnym. Źródła: gryka, cytrusy, perełkowiec japoński; suplementy zwykle 25‑100 mg/dobę, najczęściej z witaminą C. Należy uważać przy ciąży, lekach przeciwzakrzepowych i alergii.
- syntetyczne i biologiczne
Rybawiryna wspomaga terapię przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu C, stosowana razem z interferonem. Istotna jest indywidualizacja leczenia, znajomość wskazań i możliwych działań niepożądanych.
- syntetyczne i biologiczne
Rybocyklib to lek stosowany w leczeniu zaawansowanego raka piersi u kobiet, hamujący podział komórek nowotworowych. Wykorzystywany w terapii skojarzonej z lekami hormonalnymi.
- syntetyczne i biologiczne
Ryfaksymina to antybiotyk działający miejscowo w jelitach, skuteczny w leczeniu zakażeń przewodu pokarmowego, encefalopatii wątrobowej i biegunek bakteryjnych, z minimalnym ryzykiem działań ogólnoustrojowych.
- syntetyczne i biologiczne
Ryfampicyna to skuteczny antybiotyk przeciwgruźliczy, działający na różne bakterie. Wymaga indywidualnego dawkowania oraz uwzględnienia możliwych interakcji i działań niepożądanych.
- syntetyczne i biologiczne
Rylmenidyna obniża ciśnienie tętnicze, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa i jest polecana m.in. osobom starszym oraz z cukrzycą, dzięki czemu znajduje szerokie zastosowanie w leczeniu nadciśnienia.
- syntetyczne i biologiczne
Ryluzol stosowany jest głównie w terapii stwardnienia zanikowego bocznego (SLA), pomagając wydłużyć życie pacjentów lub opóźnić konieczność wentylacji mechanicznej. Dostępny w formie doustnej.
- syntetyczne i biologiczne
Rymantadyna to lek przeciwwirusowy wykorzystywany w leczeniu i profilaktyce grypy typu A. Działa poprzez hamowanie namnażania wirusa, co pozwala złagodzić objawy i skrócić czas choroby.
- syntetyczne i biologiczne
Rysdyplam to innowacyjny lek doustny stosowany w terapii rdzeniowego zaniku mięśni (SMA), zwiększający produkcję kluczowego białka i poprawiający funkcjonowanie mięśni u dzieci i dorosłych.
- syntetyczne i biologiczne
Rysperydon to atypowy lek przeciwpsychotyczny blokujący receptory D2 i 5-HT2A. Stosowany w schizofrenii, chorobie dwubiegunowej i autyzmie. Nie wolno go podawać osobom starszym z otępieniem ze względu na zwiększone ryzyko zgonu i udaru. Wymaga regularnego monitorowania metabolicznego i kardiologicznego.
- syntetyczne i biologiczne
Rytonawir to lek przeciwwirusowy stosowany głównie w terapii HIV-1 i COVID-19, wzmacniający działanie innych leków. Wymaga kontroli ze względu na interakcje i możliwe działania niepożądane.
- syntetyczne i biologiczne
Rytuksymab to przeciwciało monoklonalne stosowane w terapii chłoniaków, białaczek i chorób autoimmunologicznych, działające selektywnie na limfocyty B i oferujące potwierdzoną skuteczność kliniczną.
- syntetyczne i biologiczne
Rywaroksaban to nowoczesny lek przeciwzakrzepowy stosowany w zapobieganiu i leczeniu zakrzepicy oraz zatorowości, a także w ochronie przed udarem u pacjentów z migotaniem przedsionków.
- syntetyczne i biologiczne
Rywastygmina to inhibitor cholinesterazy na receptę stosowany w otępieniu alzheimerowskim i parkinsonowskim. Blokuje jednocześnie AChE i BuChE, zwiększając poziom acetylocholiny w mózgu. Dostępna jako kapsułki, roztwór doustny i plastry transdermalne; plaster lepiej tolerowany żołądkowo.