👋 Witaj, uruchomiliśmy nową wersję strony z ogromną ilością zmian. Część treści może chwilowo działać inaczej niż powinna. Przepraszamy!
leki-orange

Jak działają leki przeciwzakrzepowe?

Leki przeciwzakrzepowe — co to za grupa leków?

Leki przeciwzakrzepowe to obecnie jedne z podstawowych preparatów stosowanych w schorzeniach układu sercowo-naczyniowego. Często mylone są z lekami przeciwpłytkowymi. Jednak te drugie hamują jedynie agregację płytek, a nie proces krzepnięcia krwi. Co to za grupa leków i dla kogo są one wskazane?

Leki przeciwzakrzepowe, jak działają?

Leki przeciwzakrzepowe spowalniają, utrudniają lub hamują krzepnięcie krwi. Jest to proces kaskadowy, w którym biorą udział tzw. czynniki krzepnięcia krwi. Proces ten jest skomplikowany, uczestniczą w nim płytki krwi, jony, liczne receptory znajdujące się na powierzchni komórek [3].

https://leki.pl/poradnik/udar-czy-wiesz-jak-sie-objawia-i-jak-udzielic-pierwszej-pomocy/

Jakie są wskazania do ich stosowania?

Leki przeciwzakrzepowe stosuje się w następujących przypadkach:

  • W profilaktyce i leczeniu żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej; wskazania do profilaktyki są dość szerokie (od długiej podróży samolotem po rehabilitację przy złamaniu stawu biodrowego). W przypadku profilaktyki ważną rolę odgrywa także leczenie niefarmakologiczne — terapia uciskowa kończyn dolnych;
  • U chorych z zatorowością płucną bądź zakrzepicą żył głębokich;
  • W przypadku migotania przedsionków w celu ochrony pacjenta przed wystąpieniem udaru mózgu;
  • U osób z wadami zastawek lub sztucznymi zastawkami serca;
  • Przy ostrym niedokrwieniu kończyn;
  • U chorych na trombofilię [3].

Jakie leki przeciwzakrzepowe wyróżniamy?

  • Podstawowym lekiem przeciwzakrzepowym jest heparyna niefrakcjonowana. Stosowana jest ona jedynie w warunkach szpitalnych, ponieważ podawana jest najczęściej we wlewie ciągłym i dodatkowo wymaga stałego monitorowania  czasu częściowej tromboplastyny po aktywacji (APTT). Heparyna niefrakcjonowana jest polisacharydem. Poprzez oddziaływanie na antytrombinę (AT) hamuje czynniki krzepnięcia, Xa i IIa. 

Lekami o podobnym mechanizmie działania jak heparyna niefrakcjonowana, są heparyny drobnocząsteczkowe:

  • nadroparyna (Fraxiparine), 
  • enoksaparyna (Clexane, Neoparin), 
  • dalteparyna (Fragmin). 

Leki te stanowią grupę cząsteczek zbliżonych budową do fragmentów heparyny niefrakcjonowanej. Wykazują one aktywność na czynniki krzepnięcia Xa i IIa. Heparyny drobnocząsteczkowe stosuje się w iniekcji podskórnej najczęściej 1 lub 2 razy na dobę. Ich zaletą w porównaniu do heparyny niefrakcjonowanej jest fakt, że nie wymagają monitorowana APPT [1,2,4].

Doustne leki przeciwzakrzepowe

  • Antagoniści witaminy K — witamina K jest niezbędna do syntezy niektórych czynników krzepnięcia (II, VII, IX, X).  Zastosowanie leków takich jak warfaryna (Warfin) czy acenokumarol (Acenocumarol WZF) powoduje niedobór wspomnianych czynników krzepnięcia i w związku z tym zahamowanie kaskady krzepnięcia. Częstym problemem w przypadku tej grupy leków jest ich dawkowanie oraz liczne interakcje, zwiększające bądź hamujące ich aktywność. Dotyczą one nie tylko leków, ale także spożywanych pokarmów. Terapię w tym przypadku należy prowadzić pod kontrolą czasu protrombinowego, najczęściej przedstawionego jako współczynnik INR. 
  • Wspomnianych wad nie mają tzw. nowe doustne antykoagulanty (NOAC). Działają one jako bezpośrednie inhibitory trombiny lub czynnika X. Ich dawkowanie nie wymaga kontrolnych badań laboratoryjnych (INR). Jednak wskazania do ich użycia są jeszcze ograniczone. Nowych doustnych antykoagulantów nie stosuje się np. u pacjentów ze sztucznymi zastawami serca. Ich wadą jest także dużo wyższa cena od wspomnianych wcześniej antagonistów witaminy K.

Do leków tej grupy zaliczamy:

  • rywaroksaban (Xarelto),
  • apiksaban (Eliquis),
  • dabigatran (Pradaxa) [1,2,4].

Warto pamiętać, że kiedy stosujemy leki przeciwzakrzepowe, jesteśmy narażeni na poważne w skutkach krwawienia pourazowe bądź spontaniczne. Należy więc zachować szczególną ostrożność i unikać sytuacji urazowych szczególnie podczas przyjmowania leków przeciwzakrzepowych i przeciwpłytkowych jednocześnie a ryzyko zakrzepicy).

Przed każdym zabiegiem operacyjnym należy poinformować lekarza o przyjmowanych z tej grupy lekach (czytaj także: Braki leków — skąd się biorą?).

Omawiane produkty
Brak przypisanych produktów.
Omawiane schorzenia
Skrzeplina w tętnicy wieńcowej powstaje w wyniku pęknięcia lub erozji istniejącej wcześniej blaszki miażdżycowej, co prowadzi do całkowitego zamknięcia tętnicy. Objawia się klinicznie jako ostry zespó…
Zator tętnicy to skrzep krwi, który przemieścił się przez tętnice i utknął w nich. Może to zablokować lub ograniczyć przepływ krwi. Wiele czynników może spowodować zator tętnicy. Jedną z głównych przy…
Omawiane substancje
Acenokumarol jest lekiem przeciwzakrzepowym. Znalazł on zastosowanie w zapobieganiu i leczeniu szkodliwych zakrzepów krwi, zmniejszając ryzyko udaru mózgu lub zawału serca. Lek ten jest podawany dous…
Apiksaban jest stosowany w celu zmniejszenia ryzyka wystąpienia udaru mózgu spowodowanego zakrzepem krwi u osób z zaburzeniami rytmu serca zwanymi migotaniem przedsionków. Lek jest również stosowany …
Heparyna jest lekiem przeciwzakrzepowym (rozrzedzającym krew), który zapobiega tworzeniu się zakrzepów krwi. Heparyna jest stosowana w leczeniu i zapobieganiu zakrzepów krwi spowodowanych pewnymi sta…
Rywaroksaban jest stosowany w leczeniu lub zapobieganiu zakrzepów krwi. Zakrzepy krwi mogą wystąpić w nogach (zakrzepica żył głębokich) lub w płucach (zatorowość płucna). Lek ma czasami zastosowanie w…
Warfaryna jest lekiem przeciwzakrzepowym (rozrzedzającym krew). Lek ten ogranicza powstawanie zakrzepów krwi. Warfaryna jest stosowana do leczenia lub zapobiegania zakrzepom krwi w żyłach lub tętnica…
Podsumowanie
SubstancjeAcenokumarol,
Apiksaban,
Heparyna,
Rywaroksaban,
Warfaryna
SchorzeniaZakrzepica tętnicy wieńcowej,
Zator i zakrzep tętniczy
KategoriaKrew i układ krwiotwórczy,
Leki na receptę
TematyLeki przeciwzakrzepowe,
Profilaktyka
AutorAneta Pacławska-Jaśkiewicz
Ostatnia aktualizacja3 tygodnie temu
Data publikacji05.08.2021
Bibliografia4 źródła