Zomikos

Zomikos to produkt leczniczy dostępny wyłącznie na receptę, zawierający jako substancję czynną kwas zoledronowy. Preparat ten należy do grupy leków zwanych bisfosfonianami, które działają głównie na tkankę kostną, hamując jej nadmierną resorpcję (rozpad). Zomikos jest dostępny w postaci koncentratu do sporządzania roztworu do infuzji, co oznacza, że przed podaniem musi być odpowiednio przygotowany i podawany jest dożylnie w szpitalu lub klinice przez wykwalifikowany personel medyczny.

Jedna fiolka produktu Zomikos zawiera 5 ml koncentratu, w którym znajduje się 4 mg kwasu zoledronowego w formie bezwodnej. Jeden mililitr koncentratu zawiera kwas zoledronowy w postaci jednowodnej, co odpowiada 0,8 mg substancji w formie bezwodnej.

Substancje pomocnicze obecne w preparacie to:

• Mannitol.
• Sodu cytrynian dwuwodny.
• Woda do wstrzykiwań.

Koncentrat ma postać klarownego, bezbarwnego roztworu.

Lek Zomikos jest przepisywany dorosłym pacjentom w dwóch głównych sytuacjach klinicznych:

Zapobieganie powikłaniom kostnym

Zomikos stosuje się u pacjentów z zaawansowanym procesem nowotworowym z zajęciem kości (przerzutami do kości). Celem leczenia jest zapobieganie różnym powikłaniom kostnym, takim jak:

• Złamania patologiczne (złamania kości spowodowane osłabieniem przez chorobę nowotworową).
• Złamania kompresyjne kręgów (uciskowe złamania kręgosłupa).
• Konieczność napromieniania lub operacji kości.
• Hiperkalcemia wywołana chorobą nowotworową (nadmierny poziom wapnia we krwi spowodowany nowotworem).

Leczenie hiperkalcemii wywołanej chorobą nowotworową

Zomikos jest również stosowany w leczeniu hiperkalcemii wywołanej chorobą nowotworową (TIH – tumor-induced hypercalcaemia), czyli stanu, w którym poziom wapnia we krwi jest zbyt wysoki z powodu obecności nowotworu w organizmie.

Sposób podawania

Zomikos może być przepisywany i podawany wyłącznie przez lekarzy mających doświadczenie w dożylnym podawaniu leków z grupy bisfosfonianów. Lek podaje się w postaci infuzji dożylnej (wlewu do żyły) trwającej co najmniej 15 minut. Przed podaniem koncentrat musi być rozcieńczony w 100 ml jałowego roztworu chlorku sodu (0,9%) lub roztworu glukozy (5%).

Dawkowanie w zapobieganiu powikłaniom kostnym

U dorosłych pacjentów, w tym osób w podeszłym wieku, zalecana dawka wynosi 4 mg kwasu zoledronowego co 3 do 4 tygodni. Dodatkowo pacjenci powinni codziennie przyjmować doustnie preparat wapnia w dawce 500 mg oraz witaminę D w dawce 400 jednostek międzynarodowych.

Ważne: Początek działania leku w zapobieganiu powikłaniom kostnym występuje po 2-3 miesiącach od rozpoczęcia leczenia, dlatego decyzja o rozpoczęciu terapii powinna uwzględniać ten aspekt.

Dawkowanie w leczeniu hiperkalcemii

W przypadku leczenia hiperkalcemii wywołanej chorobą nowotworową (gdy poziom wapnia w surowicy przekracza 12,0 mg/dl lub 3,0 mmol/l po uwzględnieniu wapnia związanego z albuminami), zalecana dawka to jednorazowa dawka 4 mg kwasu zoledronowego.

Modyfikacja dawkowania u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek

U pacjentów z łagodnymi do umiarkowanych zaburzeniami czynności nerek przed rozpoczęciem terapii konieczne jest zastosowanie zmniejszonych dawek leku. Dawkowanie ustala się na podstawie klirensu kreatyniny (parametru oceniającego czynność nerek):

• Klirens kreatyniny powyżej 60 ml/min: dawka 4,0 mg.
• Klirens kreatyniny 50-60 ml/min: dawka 3,5 mg.
• Klirens kreatyniny 40-49 ml/min: dawka 3,3 mg.
• Klirens kreatyniny 30-39 ml/min: dawka 3,0 mg.

Przed podaniem każdej kolejnej dawki należy oznaczyć poziom kreatyniny w surowicy, a leczenie należy przerwać, jeśli czynność nerek ulegnie pogorszeniu.

Nawodnienie

Bardzo ważne jest utrzymanie odpowiedniego stanu nawodnienia pacjentów przed i po podaniu leku Zomikos. Pacjenci muszą zostać zbadani przed podaniem produktu, aby upewnić się, że są odpowiednio nawodnieni. Należy jednak unikać przewodnienia u pacjentów z ryzykiem wystąpienia niewydolności krążenia.

Produktu Zomikos nie wolno stosować w następujących sytuacjach:

• Nadwrażliwość (uczulenie) na kwas zoledronowy, inne bisfosfoniany lub którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w leku.
• Karmienie piersią – lek jest przeciwwskazany u kobiet karmiących piersią.

Zaburzenia czynności nerek

Stosowanie kwasu zoledronowego wiąże się z ryzykiem pogorszenia czynności nerek, które może prowadzić nawet do niewydolności nerek wymagającej dializy. Do czynników zwiększających to ryzyko należą: odwodnienie, istniejące wcześniej zaburzenia czynności nerek, wielokrotne cykle leczenia bisfosfonianami oraz równoczesne stosowanie innych leków o toksycznym działaniu na nerki.

Przed podaniem każdej kolejnej dawki leku należy oznaczyć poziom kreatyniny w surowicy. Jeśli czynność nerek ulegnie pogorszeniu, leczenie należy przerwać do czasu powrotu wartości do normy.

Martwica kości szczęki

U pacjentów leczonych bisfosfonianami, w tym kwasem zoledronowym, zgłaszano przypadki martwicy kości szczęki (ONJ). Jest to poważne powikłanie polegające na obumieraniu tkanki kostnej w obrębie szczęki. Ryzyko to jest większe u pacjentów, którzy:

• Przeszli inwazyjne zabiegi stomatologiczne (np. ekstrakcję zęba).
• Mają nieodpowiednią higienę jamy ustnej lub choroby przyzębia.
• Otrzymują chemioterapię, kortykosteroidy lub inhibitory angiogenezy.
• Palą tytoń.

Zalecenia:

• Przed rozpoczęciem leczenia Zomikosem zaleca się przeprowadzenie badania stomatologicznego i odpowiedniego zachowawczego leczenia stomatologicznego.
• W trakcie leczenia należy dbać o należytą higienę jamy ustnej i przechodzić rutynowe kontrole stomatologiczne.
• Należy natychmiast zgłaszać wszelkie objawy w obrębie jamy ustnej, takie jak ruchomość zębów, ból, obrzęk, niegojące się owrzodzenia lub wydzielina.
• Inwazyjne zabiegi stomatologiczne należy wykonywać tylko po starannym rozważeniu i unikać ich w terminie bliskim od podania leku.

Hipokalcemia

U pacjentów leczonych kwasem zoledronowym zgłaszano występowanie hipokalcemii (zbyt niskiego poziomu wapnia we krwi). Ciężka hipokalcemia może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak zaburzenia rytmu serca, drgawki, niedoczulica i tężyczka. Przed rozpoczęciem leczenia należy oznaczyć poziom wapnia w surowicy i skorygować istniejącą hipokalcemię. Pacjenci powinni otrzymywać odpowiednią suplementację wapniem i witaminą D.

Martwica kości innych miejsc anatomicznych

Podczas stosowania bisfosfonianów notowano również martwicę kości przewodu słuchowego zewnętrznego oraz sporadyczne przypadki martwicy kości w innych miejscach, w tym w biodrze i kości udowej.

Ból mięśniowo-szkieletowy

U pacjentów leczonych bisfosfonianami zgłaszano ciężki i sporadycznie powodujący niesprawność ból kości, stawów i (lub) mięśni. Czas pojawienia się objawów może być różny – od jednego dnia do kilku miesięcy po rozpoczęciu leczenia. U większości pacjentów objawy te łagodnieją po zakończeniu leczenia.

Nietypowe złamania kości udowej

Zgłaszano przypadki nietypowych złamań podkrętarzowych i trzonu kości udowej u osób stosujących bisfosfoniany. Złamania te mogą pojawić się po minimalnym urazie lub bez urazu. Pacjenci powinni zgłaszać pojawienie się jakiegokolwiek bólu w obrębie uda, biodra lub pachwiny występującego w trakcie leczenia.

Należy zachować ostrożność podczas równoczesnego stosowania kwasu zoledronowego z:

• Antybiotykami z grupy aminoglikozydów – mogą one razem z kwasem zoledronowym wywołać efekt addycyjny, powodując zbyt długie utrzymywanie się niskiego poziomu wapnia we krwi.
• Kalcytoniną – podobnie jak aminoglikozydy, może nasilać obniżanie poziomu wapnia.
• Pętlowymi lekami moczopędnymi – mogą potęgować efekt obniżania poziomu wapnia.
• Innymi potencjalnie nefrotoksycznymi produktami leczniczymi – zwiększa się ryzyko pogorszenia czynności nerek.
• Lekami antyangiogennymi – obserwowano zwiększenie częstości występowania martwicy kości szczęki u pacjentów leczonych jednocześnie tymi lekami.
• Talidomidem – u pacjentów ze szpiczakiem mnogim ryzyko pogorszenia czynności nerek może zwiększać się, gdy bisfosfoniany podaje się w skojarzeniu z talidomidem.

Zaleca się również ostrożność podczas stosowania kwasu zoledronowego z produktami leczniczymi, o których wiadomo, że powodują hipokalcemię, ponieważ mogą one mieć synergiczne działanie skutkujące ciężką hipokalcemią.

Ciąża

Brak wystarczających danych dotyczących stosowania kwasu zoledronowego u kobiet w ciąży. Badania na zwierzętach wykazały toksyczny wpływ na reprodukcję. Produktu Zomikos nie należy stosować w okresie ciąży. Kobietom w wieku rozrodczym należy doradzić unikanie zajścia w ciążę podczas leczenia.

Karmienie piersią

Nie wiadomo, czy kwas zoledronowy jest wydzielany do mleka. Produkt Zomikos jest przeciwwskazany do stosowania u kobiet karmiących piersią.

Płodność

Badania na zwierzętach wykazały nasilenie farmakologicznych działań kwasu zoledronowego, co przypisywano hamującemu wpływowi na metabolizm wapnia w kościach. Obserwowano trudne porody i wcześniejsze zakończenie badania. Wyniki te wykluczyły możliwość definitywnego określenia wpływu kwasu zoledronowego na płodność ludzi.

Działania niepożądane, takie jak zawroty głowy i senność, mogą wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Dlatego stosując produkt Zomikos należy zachować ostrożność podczas prowadzenia pojazdu i obsługiwania maszyn.

Jak każdy lek, Zomikos może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią.

Reakcja ostrej fazy

Bardzo często, w ciągu trzech dni po podaniu kwasu zoledronowego, zgłaszano występowanie reakcji ostrej fazy. Objawy przypominają grypę i mogą obejmować:

• Gorączkę.
• Bóle kości.
• Uczucie zmęczenia.
• Bóle stawów.
• Bóle mięśni.
• Dreszcze.
• Zapalenie stawów z obrzękiem.

Objawy te zazwyczaj ustępują w ciągu kilku dni.

Bardzo częste działania niepożądane (mogą wystąpić u więcej niż 1 na 10 osób)

• Hipofosfatemia (zbyt niski poziom fosforanów we krwi).

Częste działania niepożądane (mogą wystąpić u mniej niż 1 na 10 osób)

• Niedokrwistość.
• Bóle głowy.
• Zapalenie spojówek.
• Nudności, wymioty, brak łaknienia.
• Bóle kości, bóle mięśni, bóle stawów, uogólniony ból.
• Zaburzenie czynności nerek.
• Gorączka, objawy grypopodobne (w tym zmęczenie, dreszcze, złe samopoczucie i zaczerwienienie).
• Zwiększenie stężenia kreatyniny i mocznika we krwi, hipokalcemia (zbyt niski poziom wapnia we krwi).

Niezbyt częste działania niepożądane (mogą wystąpić u mniej niż 1 na 100 osób)

• Trombocytopenia (zmniejszenie liczby płytek krwi), leukopenia (zmniejszenie liczby białych krwinek).
• Reakcje nadwrażliwości.
• Niepokój, zaburzenia snu.
• Zawroty głowy, parestezje (mrowienie), zaburzenia smaku, zmniejszenie lub nasilenie czucia, drżenie, senność.
• Niewyraźne widzenie, zapalenie twardówki i zapalenie oczodołu.
• Nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, migotanie przedsionków, niedociśnienie objawiające się omdleniem lub zapaścią sercową.
• Duszność, kaszel, skurcz oskrzeli.
• Biegunka, zaparcie, bóle brzucha, niestrawność, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, suchość błony śluzowej jamy.
• Świąd, wysypka, wzmożona potliwość.
• Kurcze mięśni, martwica kości szczęki.
• Ostra niewydolność nerek, krwiomocz, białkomocz.
• Osłabienie, obrzęki obwodowe, reakcje w miejscu podania, bóle w klatce piersiowej, zwiększenie masy ciała, reakcja anafilaktyczna/wstrząs, pokrzywka.
• Hipomagnezemia (zbyt niski poziom magnezu we krwi), hipokaliemia (zbyt niski poziom potasu we krwi).

Rzadkie działania niepożądane (mogą wystąpić u mniej niż 1 na 1000 osób)

• Pancytopenia (zmniejszenie liczby wszystkich rodzajów komórek krwi).
• Obrzęk naczyniowo-nerwowy.
• Splątanie.
• Zapalenie błony naczyniowej oka.
• Bradykardia (spowolnienie akcji serca), arytmia serca (wtórna do hipokalcemii).
• Choroba śródmiąższowa płuc.
• Nabyty zespół Fanconiego (zaburzenie czynności nerek).
• Zapalenie stawów i obrzęk stawów jako objaw reakcji ostrej fazy.
• Hiperkaliemia (zbyt wysoki poziom potasu we krwi), hipernatremia (zbyt wysoki poziom sodu we krwi).

Bardzo rzadkie działania niepożądane (mogą wystąpić u mniej niż 1 na 10 000 osób)

• Drgawki, zmniejszenie czucia i tężyczka (wtórne do hipokalcemii).
• Zapalenie nadtwardówki.
• Martwica kości przewodu słuchowego zewnętrznego i innych miejsc anatomicznych, w tym kości udowej i biodra.

Działania niepożądane o nieznanej częstości

• Nietypowe złamania podkrętarzowe i trzonu kości udowej.

Ważne: Jeśli nasili się którykolwiek z objawów niepożądanych lub wystąpią jakiekolwiek objawy niepożądane niewymienione w ulotce, należy powiedzieć o tym lekarzowi lub farmaceucie.

• Przechowywać w miejscu niedostępnym i niewidocznym dla dzieci.
• Nie zamrażać.
• Nie stosować leku po upływie terminu ważności zamieszczonego na opakowaniu.
• Po aseptycznym rozcieńczeniu rozcieńczony roztwór do infuzji powinien być podany natychmiast. Jeśli nie zostanie natychmiast zużyty, całkowity czas między rozcieńczeniem, przechowywaniem w lodówce w temperaturze 2°C – 8°C i zakończeniem podawania nie może przekraczać 24 godzin.

Zomikos 4 mg/5 ml koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji dostępny jest w opakowaniach zawierających 1, 4 lub 10 fiolek. Fiolki są wykonane z plastiku (kopolimeru cykloolefiny lub polimeru cykloolefiny) z szarym korkiem z gumy bromobutylowej pokrytym fluoropolimerem i aluminiowym uszczelnieniem oraz plastikowym wieczkiem typu flip-off z usuwalnym niebieskim fragmentem.

Nie wszystkie wielkości opakowań muszą znajdować się w obrocie.

Produkt leczniczy Zomikos zawiera tę samą substancję czynną co produkt leczniczy Aclasta (kwas zoledronowy). U pacjentów leczonych produktem Zomikos nie należy jednocześnie stosować produktu leczniczego Aclasta lub innych bisfosfonianów, ponieważ łączne skutki działania tych leków nie są znane.

Przed podaniem leku należy używać wyłącznie przezroczystych roztworów, bez wytrąconych cząstek i zabarwienia. Produkt przeznaczony jest wyłącznie do jednorazowego użytcia.

W razie jakichkolwiek wątpliwości związanych ze stosowaniem leku należy zwrócić się do lekarza lub farmaceuty.