, , ,

Leczenie refluksu u dzieci

Data publikacji:

Ostatnia aktualizacja:

Refluks u dzieci — przyczyny, objawy i leczenie

Refluks żołądkowo-przełykowy to czynnościowe zaburzenie przełyku. U najmłodszych pacjentów jest to fizjologiczne zjawisko, ustępujące samoistnie około 1. roku życia. Co zrobić, gdy objawy występują u starszych dzieci? Na jakie symptomy należy zwrócić uwagę? Jak się leczy refluks?
Leczenie refluksu u dzieci

Choroba refluksowa przełyku (GERD) to zespół objawów oraz zmian morfologicznych, występujący jako skutek refluksu żołądkowo-przełykowego (GER). Polega on na biernym cofaniu się zawartości żołądka do przełyku, mimo istnienia tzw. bariery antyrefluksowej. U noworodków i niemowląt GER występuje fizjologicznie, pojawia się zazwyczaj po posiłku i nie wywołuje zazwyczaj znaczących objawów klinicznych. Wynika on z niedojrzałości przewodu pokarmowego u najmłodszych pacjentów. Fizjologiczny refluks ustępuje zwykle samoistnie około 1. roku życia. W sytuacji, gdy refluks jest długotrwały, powoduje negatywne skutki w przełyku i/lub poza nim, pojawia się niezależnie od posiłków oraz występuje nawet w trakcie snu, wówczas określa się go mianem refluksu patologicznego [1].

Garść statystyk i doniesień naukowych

Analiza naukowca Carre dowodzi, że objawy GER ustępują u 60% dzieci do ukończenia 2. roku życia. Jednocześnie aż u 30% dzieci dolegliwości te utrzymały się co najmniej do ich 4. urodzin [2].

Jastrzębska i Fyderek zakwalifikowali do swoich badań grupę 163 pacjentów z refluksem żołądkowo-przełykowym. W badaniu ankietowym stwierdzono ustąpienie objawów po 3,5 roku u 45% dzieci z grupy pacjentów poniżej 1. roku życia, u 14,3% dzieci z grupy 1-4 lat oraz u 13,4% dzieci z grupy powyżej 4 lat [3].

Astley wraz ze swoimi współpracownikami przeprowadzili długo trwające badanie — po 20 latach obserwacji zauważono, że u 50% pacjentów cierpiących na GER przed 2. rokiem życia, stwierdzono ponowne występowanie dolegliwości refluksowych [4].

Refluks u dzieci – jak się objawia?

Objawy refluksu żołądkowo-przełykowego można podzielić na dwie grupy — na objawy przełykowe i pozaprzełykowe.

Do symptomów przełykowych należą:

  • zgaga;
  • kwaśne odbijanie;
  • nieprzyjemny zapach z ust;
  • zaburzenia połykania;
  • uczucie cofania się pokarmu;
  • nudności;
  • wymioty;
  • ślinotok;
  • bóle nadbrzusza;
  • uczucie pełności w nadbrzuszu;
  • ulewanie (niemowlęta).

Z kolei do objawów pozaprzełykowych zalicza się:

  • kołatanie serca i ból w klatce piersiowej;
  • przewlekły kaszel i świszczący oddech;
  • chrypka, chrząkanie;
  • bezdech nocny;
  • próchnica i zapalenie dziąseł [1].

Jak diagnozuje się GERD u dzieci i młodzieży?

Kluczową rolę w rozpoznaniu GERD odgrywa dobrze przeprowadzony wywiad lekarski. W gabinecie warto wykonać test przy użyciu inhibitorów pompy protonowej. Przez kolejnych 14 dni dziecku podaje się lek z tej grupy, a potwierdzeniem rozpoznania GERD jest dobra odpowiedź na powyższy test farmakologiczny i poprawa zdrowia. W przypadku braku efektu diagnostykę należy poszerzyć o pH-metrię i wykonać badanie endoskopowe [1,5].

Jak leczyć refluks u niemowląt?

Refluks żołądkowo-przełykowy u niemowląt zazwyczaj mija samoistnie i nie wymaga interwencji specjalisty. Zmniejszenie objawów można uzyskać dzięki modyfikacji sposobu żywienia m.in. zmniejszając jednorazową porcję karmienia, zagęszczając posiłek mleczny lub stosując specjalistyczne mieszanki antyrefluksowe [1].

Domowe sposoby na refluks u dzieci

Leczenie choroby refluksowej przełyku u starszych dzieci powinno opierać się na metodach farmakologicznych i niefarmakologicznych. Leczenie niefarmakologiczne polega głównie na zmianie nawyków żywieniowych, unikaniu przyjmowania pozycji leżącej tuż po posiłku, spaniu z uniesionym tułowiem i ograniczeniu wykonywania dużych wysiłków fizycznych. Niekiedy okazuje się, że zmniejszenie napięcia dolnego zwieracza przełyku jest skutkiem brania niektórych leków, np. antycholinergicznych lub teofiliny — wówczas konieczne jest ich odstawienie. Należy również zadbać o to, żeby w najbliższym otoczeniu dziecka nie było dymu tytoniowego, gdyż bierne palenie może nasilać objawy GER [1,6].

Leki na refluks dla dzieci bez recepty

Farmakoterapia refluksu żołądkowo-przełykowego opiera się głównie na stosowaniu inhibitorów pompy protonowej (np. omeprazol, pantoprazol). Dawkę leku ustala się na podstawie masy ciała pacjenta — przyjęto, że u dzieci stosuje się 1 mg/kg masy ciała dziennie [1]. Można także stosować syropy łagodzące nieprzyjemne pieczenie.

Tabletki na refluks u dzieci

Wśród tabletek z inhibitorami pompy protonowej dostępnych bez recepty można wyróżnić:

  • Nolpaza Control;
  • Helicid Control;
  • Ortanol Max;
  • Polprazol Max;
  • Panzol Pro;
  • Anesteol Max.

Syrop na refluks u dzieci

Do syropów i roztworów doustnych stosowanych w celu łagodzenia uciążliwego pieczenie w trakcie refluksu należą:

  • Gaviscon;
  • Maalox;
  • Alugastrin;
  • Dicogel Gastro;
  • Gelatum Aluminii phosphorici.

Czy refluks u dzieci jest wyleczalny?

Leczenie GERD u dzieci nie jest prostym zadaniem. Często bagatelizują one zalecane niefarmakologiczne metody leczenia i nie przestrzegają zaleceń dietetycznych. Sama farmakoterapia nie jest w stanie złagodzić wszystkich objawów refluksu — konieczne jest również zmodyfikowanie dotychczasowego stylu życia.

Bibliografia

  1. M. Czerwionka-Szaflarska, et al., Choroba refluksowa przełyku u dzieci i młodzieży, Forum Medycyny Rodzinnej 2010, tom 4, nr 1, 26–31.
  2. Carre I.J. Disorders of the oro-pharynx and esophagus. W: Pediatric Gastroenterology. Anderson C.M., Burke V. (red.). Blackwell, Oxford 1975: 33–76.
  3. Jastrzębska I., Fyderek K. Przebieg choroby refluksowej przełyku u dzieci. Pediatr. Współcz.Gastroenterol. Hepatol. Żywienie Dziecka 2008;10 (supl. 1): 37
  4. Astley R., Carré I.J., Langmead-Smith R. i wsp. A 20-year prospective follow-up of childhood hiatal hernia. Br. J. Radiol. 1977; 50: 400–403
  5. Nowak A., Marek T., Rydzewska G. i wsp. Wytyczne Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii Choroba refluksowa przełyku. Gastroenterol.Pol. 2005; 12 (4): 313–319.
  6. Shabib S., Cutz E., Sherman P. Passive smoking is a risk factor for esophagitis in children. J. Pediatr. 1995; 127: 435–437.

Powiązane produkty

Omawiane substancje

  • Esomeprazol

    Esomeprazol jest lekiem stosowanym w leczeniu chorób żołądka i przełyku. Substancja ta działa poprzez zmniejszenie ilości kwasu solnego w żołądku.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Omeprazol

    Omeprazol jest lekiem stosowanym w leczeniu chorób żołądka i dwunastnicy. Substancja ta hamuje wydzielanie kwasu solnego w żołądku.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Pantoprazol

    Pantoprazol jest lekiem stosowanym w leczeniu chorób żołądka i dwunastnicy. Substancja ta hamuje wydzielanie kwasu solnego w żołądku, co przyczynia się do zmniejszenia objawów chorób układu pokarmowego.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne

Omawiane schorzenia

  • Refluks żołądkowo-przełykowy

    Refluks żołądkowo-przełykowy to choroba, która polega na cofaniu się treści żołądkowej do przełyku. Objawia się m.in. zgagą, bólem w klatce piersiowej i trudnościami w połykaniu.

Więcej poradników

Wyświetlane poradniki pochodzą z kategorii czytanego artykułu: , , , .