aleric

Aleric deslo USP

floradix

Floradix Żelazo i witaminy

nisita

Nisita

Biotilac Biotic

hascovir

Hascovir Control Max

kerabione

Kerabione

raphaholin C

Raphacholin C

ecomer

Ecomer Odporność + witamina E

chitosan

Olimp Chitosan+chrom

,

Jak wygląda leczenie padaczki u dzieci?

Padaczka u dzieci

Jeśli dziecko ma opóźnienia rozwoju, coś dzieje się nie tak z umiejętnościami poznawczymi, ale nie ma jasnej diagnozy, przyczyny- należy obserwować dziecko i skorzystać z konsultacji z neurologiem dziecięcym. Czasem napady padaczkowe to po prostu chwilowy brak kontaktu z dzieckiem tzw. zawieszenie uwagi, wówczas napady bez leczenia robią spustoszenie w głowie dziecka. Diagnoza i pomoc medyczna jak i psychologiczno-pedagogiczna jest wówczas niezmiernie ważna dla dalszego funkcjonowania w szkole.

Padaczka jest najczęstszą chorobą neurologiczną wieku dziecięcego. Towarzyszy ludziom od samego początku historii. Na przestrzeni wieków spektakularnie zmieniło się  postrzeganie padaczki, jak również metody leczenia oraz znaczenie społeczne. Od wiary w pochodzenie padaczki jako opętania przez złe duchy i związanej z tym dyskryminacji społecznej do odkrycia w XX wieku leków przeciwpadaczkowych, wzorców w badaniu EEG aż do współczesnych badań molekularnych nad epileptogenezą.

W przeciwieństwie do dorosłych pacjentów, u których większość napadów ma charakter uogólniony, u dzieci napady mają bardzo zróżnicowany charakter. Wiele z nich przez długi czas może przebiegać w sposób niezauważalny dla otoczenia, szczególnie wśród najmłodszej grupy pacjentów, co sprawia, że niekiedy upływa nawet kilka miesięcy, zanim rodzice zgłoszą się do specjalisty. Padaczka jest schorzeniem przewlekłym i społecznie wciąż stygmatyzującym. Z tego względu wymaga ona jak najszybciej wdrożenia skutecznego leczenia farmakologicznego oraz wsparcia psychologicznego pacjentów i ich rodzin.

Co to jest padaczka?

Padaczka jest przewlekłą chorobą mózgu. Objawia się występowaniem spontanicznych nawracających napadów padaczkowych, które powstają w wyniku nieprawidłowej i nadmiernej czynności bioelektrycznej komórek nerwowych mózgu. Przebieg napadu zależy od lokalizacji i wielkości obszaru mózgu, w którym występują nieprawidłowe wyładowania bioelektryczne.

Jakie są przyczyny padaczki u dzieci?

  • Uszkodzenia mózgu w okresie życia płodowego (np. wady rozwojowe mózgu), przy porodzie i w dalszych latach życia na skutek: niedotlenienia mózgu, stanów zapalnych (np. zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, toksoplazmoza, cytomegalia), urazów czaszki, guzów mózgu, zaburzeń metabolicznych.
  • Czynniki genetyczne- wrodzona predyspozycja do napadów padaczkowych, która może występować też u innych członków rodziny.
  • Padaczka o nieznanej przyczynie — u około 50% osób z padaczką, pomimo badań nie udało się ustalić jej przyczyny.

Jak wygląda rozpoznanie padaczki?

Rozpoznanie padaczki może być wyłącznie przez lekarza neurologa na podstawie:

  • Dokładnego wywiadu dotyczącego m.in. przebiegu ciąży, porodu, rozwoju psychoruchowego dziecka, przebytych chorób i urazów, opisu przebiegu napadów, występowania padaczki w rodzinie,
  • Badania elektroencefalograficznego (EEG),
  • Badania obrazowego (rezonans magnetyczny mózgu),
  • Badania krwi,
  • Badania genetyczne- dostępne nowoczesne badanie WES. Pozwala ono na przeanalizowanie całego materiału genetycznego.

Czym należy kierować się przy wyborze leków przeciwpadaczkowych u dzieci?

Przy wybieraniu leku przeciwpadaczkowego dla dziecka należy kierować się przede wszystkim względami skuteczności i bezpieczeństwa jego użycia. Idealny lek dla dziecka powinien mieć potwierdzoną skuteczność i bezpieczeństwo w badaniach na dzieciach, w monoterapii, a także szeroki zakres działania przeciwpadaczkowego.

Dodatkowo powinien cechować się takimi parametrami farmakokinetycznymi, które zapewniłyby możliwość szybkiego nasycenia. Istotną cechą jest także brak wpływu na funkcje poznawcze i układ hormonalny, szczególnie u dziewcząt. Lek taki powinien być przygotowany w postaciach, które łatwo podać dzieciom, oraz mieć odpowiedniki o przedłużonym działaniu.

Przy wybieraniu leków przeciwpadaczkowych należy wziąć pod uwagę ich powinowactwo do określonych typów napadów padaczkowych oraz w przypadku łączenia leków ich powinowactwo do receptorów.

Jakie są zasady leczenia padaczki?

Przeważająca część pacjentów cierpiących na padaczkę wymaga regularnego i długotrwałego podawania leków przeciwpadaczkowych. Celem leczenia powinno być utrzymanie normalnego stylu życia, możliwego dzięki pełnej kontroli napadów, bez występowania objawów niepożądanych.

  1. Leczenie rozpoczyna się od jednego leku przeciwpadaczkowego, tzw. monoterapia. To pozwoli uzyskać kontrolę napadów i uniknąć działań niepożądanych u większości chorych (ok. 60%), a także umożliwia szybkie wykrycie pojawiających się zjawisk tolerancji lub wpływu leczenia na funkcje poznawcze.
  2. Zazwyczaj, szczególnie u dzieci, lek wprowadza się powoli, zaczynając od małych dawek i stopniowo je zwiększając, zwykle w ciągu 2-4 tygodni, aż do całkowitej założonej dawki.
  3. Ocenę skuteczności leczenia należy przeprowadzić 2-4 tygodnie po osiągnięciu dawki całkowitej. W ocenie częstości napadów niezbędne jest też prowadzenie tzw. dzienniczka napadów.
  4. W przypadku braku należytej kontroli napadów należy zwiększyć dawkę leku do dawki maksymalnej lub do wystąpienia objawów ubocznych leku.
  5. Gdy pomimo leczenia nie ma poprawy, zamienia się dotychczasowy lek na inny, a następnie stopniowo odstawić poprzedni.  W przypadku częściowej poprawy należy rozważyć dodanie drugiego leku przeciwpadaczkowego.

Jakie są leki przeciwpadaczkowe dla dzieci?

Leki blokujące kanały sodowe — ich działanie ma na celu zapobiegnięcie wytworzeniu się ponownego potencjału czynnościowego i wywołania kolejnego wyładowania na inne obszary mózgu. Leki zaliczane do tej grupy to:

  • Karbamazepina — jest lekiem z wyboru w leczeniu napadów częściowych i napadów toniczno-klonicznych.
  • Fenytoina — stosowana w leczeniu napadów częściowych, stanów padaczkowych i napadów uogólnionych.
  • Kwas walproinowy — oraz jego sole stosowane są w leczeniu wszystkich postaci padaczki.
  • Lamotrygina — wskazana jest w terapii napadów częściowych oraz wtórnie uogólnionych toniczno-klonicznych.
  • Okskarbazepina — wykorzystywana  w leczeniu napadów częściowych u osób dorosłych i dzieci po 6. roku życia.

Leki blokujące kanały wapniowe — zmniejszają częstotliwość rytmicznych wyładowań oraz hamują wydzielania neuroprzekaźników pobudzających. Leki zaliczane do tej grupy to:

  • Etosuksymid — to lek stosowany z wyboru w napadach nieświadomości, napadach mioklonicznych oraz toniczno-klonicznych.
  • Levetiracetam — lek stosowany w monoterapii oraz terapii skojarzonej napadów częściowych u osób powyżej 16. roku życia.

Leki aktywujące przekaźnictwo GABA-ergiczne — leki z tej grupy zapobiegają powstawaniu oraz szerzeniu się aktywności drgawkowej mózgu. Leki zaliczane do tej grupy to:

  • Wigabatryna — stosowana w leczeniu napadów częściowych, opornych na leczenie innymi lekami.
  • Tiagabin — jest lekiem przeznaczonym do stosowania w skojarzonym leczeniu napadów częściowych lub wtórnie uogólnionych, opornych na leczenie innymi lekami.

Leki blokujące przekaźnictwo glutaminergiczne — leki z tej grupy wpływają na zahamowanie pracy receptorów, z którymi łączą się aminokwasy pobudzające- kwas L-glutaminowy i kwas asparaginowy. Lekiem zaliczanym do tej grupy jest:

  • Topiramat- lek ten może być stosowany już od 2. roku życia w napadach częściowych, a także u osób dorosłych w leczeniu bólu migrenowego.

Czy padaczka jest uleczalna?

Obecnie padaczka uważana jest za chorobę możliwą do wyleczenia lub co najmniej zaleczenia. Najistotniejsze jest to, aby w momencie pojawienia się pierwszych objawów tej choroby jak najszybciej uzyskać właściwą diagnozę i wdrożyć odpowiednie leczenie.

Padaczka i jej leczenie zaburzają pracę mózgu, a co za tym idzie, ograniczają możliwości poznawcze człowieka. Ma to szczególne znaczenie w okresie rozwojowym, kiedy poszczególne funkcje rozwijają się i doskonalą. Odpowiednio zaprogramowana i wcześnie podjęta terapia umożliwia wyrównanie rozpoznanych deficytów, odzyskanie utraconych funkcji, a przez to zapewnienie dzieciom z padaczką pełnego uczestnictwa w życiu społecznym.

Czy padaczka u dzieci jest uleczalna?

Leki stosowane w leczeniu padaczki pozwalają zredukować lub całkowicie wyeliminować drgawki związane z padaczką oraz ograniczają rozprzestrzenianie się wyładowań elektrycznych na inne części mózgu. Wszystko to zazwyczaj pozwala opanować padaczkę. Dla pacjentów, którzy nie reagują na leki, padaczka może być wówczas leczona na inne sposoby np. stymulacja nerwu błędnego, zabieg chirurgiczny na tkance mózgowej, a także dieta ketogenna.

Jakie są konsekwencje nieleczonej padaczki?

Skutki zupełnego braku terapii obejmują przede wszystkim dalsze postępowanie choroby, możliwe zwiększenie częstotliwości i/lub intensywności napadów, trwałe uszkodzenia lub zaburzenia neurologiczne, a skrajnych przypadkach nawet śmierć.

Podsumowanie

W ostatnich latach prowadzonych jest wiele wieloośrodkowych, zaawansowanych projektów nad tą chorobą i choć odkrywamy nowe czynniki i poznajemy odpowiedzi na nowe pytania, to jednak dużo z nich wciąż pozostaje pod znakiem zapytania.

Konwencjonalne „stare” leki przeciwpadaczkowe nadal odgrywają dominującą rolę w terapii padaczki i nadal pozostają lekami pierwszego rzutu. Nowe leki niewątpliwie przyczyniły się do zwiększenia odsetka pacjentów wolnych od napadów oraz tych ze znaczną poprawą, jednak w ocenie długoterminowej nie spełniły pokładanych nadziei. Oczywiście poszukiwania nowych cząsteczek są kontynuowane, ponieważ nadal puste jest miejsce idealnego leku przeciwpadaczkowego.

Bibliografia

  1. Słowińska M, Jóźwiak S. „Postępy w leczeniu padaczki u dzieci”. Vol 24 Algorytmy w pediatrii 2016: 7079-7084.
  2. Słowińska, Jóźwiak S. „Postępy w rozpoznawaniu i leczeniu padaczki w przeszłości oraz wyzwania współczesnej epileptologii”. Neurologia dziecięca Vol.26/2017:11-17.
  3. Mazurkiewicz-Bełdzińska M. „Nowe leki przeciwpadaczkowe w terapii padaczki u dzieci- czy spełniły pokładane w nich oczekiwania”. Neurologia dziecięca Vol. 23/2014: 9-16.
  4. Steinborn B. „Strategie terapeutyczne w padaczce wieku rozwojowego”. Klinika Pediatryczna Vol 28 Neurometabolizm 2020: 6005-6009.

Omawiane substancje

  • Etosuksymid

    Etosuksymid jest lekiem przeciwpadaczkowym stosowanym w leczeniu padaczki. Substancja ta działa poprzez hamowanie aktywności neuronów w mózgu.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Fenytoina

    Fenytoina jest lekiem przeciwpadaczkowym stosowanym w leczeniu padaczki. Może również być stosowana w leczeniu arytmii serca.
    substancje syntetyczne
  • Karbamazepina

    Karbamazepina jest lekiem stosowanym w leczeniu padaczki i chorób afektywnych. Substancja ta działa na układ nerwowy, zmniejszając ilość impulsów nerwowych.
    substancje syntetyczne
  • Kwas walproinowy

    Kwas walproinowy jest stosowany w leczeniu padaczki i choroby afektywnej dwubiegunowej. Jest to substancja o działaniu przeciwpadaczkowym i stabilizującym nastrój.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Lamotrygina

    Lamotrygina jest lekiem stosowanym w leczeniu padaczki oraz chorób afektywnych dwubiegunowych. Substancja ta działa poprzez hamowanie uwalniania neuroprzekaźników, co przyczynia się do zmniejszenia ilości napadów padaczkowych oraz stabilizacji nastroju u pacjentów z chorobami afektywnymi dwubiegunowymi.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Levetiracetam

    Brak danych
  • Okskarbazepina

    Okskarbazepina jest lekiem stosowanym w leczeniu padaczki oraz zaburzeń nastroju. Substancja ta działa poprzez hamowanie aktywności neuronów w mózgu.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Tiagabin

    Brak danych
  • Topiramat

    Topiramat jest lekiem stosowanym w leczeniu padaczki oraz migreny. Substancja ta wpływa na aktywność mózgu, zmniejszając ryzyko napadów padaczkowych oraz zmniejszając częstotliwość i nasilenie bólów migrenowych.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Wigabatryna

    Substancje Syntetyczne i Biologiczne

Omawiane schorzenia

  • Drgawki

    Drgawki to choroba neurologiczna, która charakteryzuje się mimowolnymi skurczami mięśni. Może mieć różne przyczyny i objawy, a jej leczenie zależy od indywidualnego przypadku.
  • Padaczka

    Padaczka to choroba neurologiczna, charakteryzująca się nawracającymi napadami drgawkowymi. Może mieć różne przyczyny i objawy, a jej leczenie polega na stosowaniu leków przeciwpadaczkowych oraz terapii wspomagającej.

Więcej poradników

Wyświetlane poradniki pochodzą z kategorii czytanego artykułu: , .