Reklama

Bezpieczeństwo stosowania lamiwudyny w ciąży

Okres ciąży to wyjątkowy czas, w którym bezpieczeństwo stosowania leków jest szczególnie ważne. Leki mogą przenikać przez łożysko i wpływać na rozwój dziecka, dlatego każda kobieta w ciąży powinna skonsultować się z lekarzem przed rozpoczęciem jakiejkolwiek terapii farmakologicznej123.

Lamiwudyna w ciąży – co mówią badania?

Lamiwudyna została dobrze przebadana u kobiet w ciąży, zarówno przy stosowaniu jej w monoterapii, jak i w połączeniu z innymi lekami przeciwwirusowymi, na przykład z zydowudyną lub abakawirem. Na podstawie ponad 1000 obserwacji dotyczących przebiegu ciąż u kobiet, które przyjmowały lamiwudynę w pierwszym trymestrze, oraz ponad 1000 obserwacji u kobiet stosujących lek w drugim i trzecim trymestrze, wykazano, że nie zwiększa ona ryzyka wad rozwojowych ani toksyczności dla płodu lub noworodka12345.

  • Lamiwudyna może być stosowana w ciąży, jeśli jest to klinicznie uzasadnione, niezależnie od trymestru1265.
  • Ryzyko wystąpienia wad rozwojowych jest bardzo małe, zarówno gdy lamiwudyna jest stosowana samodzielnie, jak i w połączeniu z innymi lekami, takimi jak zydowudyna czy abakawir45.
  • W badaniach na zwierzętach zaobserwowano wzrost liczby wczesnych obumarć zarodków u królików, ale nie u szczurów. Nie wykazano jednak, aby miało to znaczenie kliniczne u ludzi123.
  • Lamiwudyna przenika przez łożysko, dlatego decyzja o jej stosowaniu powinna być podjęta po rozważeniu korzyści i ryzyka dla matki oraz dziecka123.

Stosowanie w połączeniu z innymi substancjami czynnymi

Lamiwudyna jest często stosowana w terapii skojarzonej, zwłaszcza z zydowudyną lub abakawirem. Również w tych połączeniach nie wykazano zwiększonego ryzyka dla rozwoju płodu. W przypadku leków złożonych, takich jak preparaty zawierające lamiwudynę i zydowudynę lub lamiwudynę, abakawir i zydowudynę, dostępne dane potwierdzają brak zwiększonego ryzyka wad rozwojowych475.

Ważne: Jeśli kobieta w ciąży była leczona lamiwudyną z powodu zakażenia wątroby typu B, należy wziąć pod uwagę ryzyko nawrotu choroby po przerwaniu leczenia, zwłaszcza w okresie ciąży lub tuż po porodzie. U kobiet zakażonych HIV stosowanie lamiwudyny w ciąży może zmniejszyć ryzyko przeniesienia wirusa na dziecko864.

Możliwe działania niepożądane i dodatkowe uwagi

  • W badaniach wykazano, że analogi nukleozydów, do których należy lamiwudyna, mogą powodować zaburzenia czynności mitochondriów u dzieci narażonych na ich działanie w życiu płodowym. Takie przypadki są jednak rzadkie i dotyczą głównie terapii skojarzonych910.
  • Nie wykazano wpływu lamiwudyny na płodność u ludzi w badaniach na zwierzętach11910.

Stosowanie lamiwudyny podczas karmienia piersią

Podczas karmienia piersią substancje czynne leków mogą przenikać do mleka matki i być przyjmowane przez dziecko. Lamiwudyna przenika do mleka kobiecego, osiągając stężenia zbliżone do tych w surowicy matki. Jednak stężenia lamiwudyny u dzieci karmionych piersią przez matki leczone z powodu HIV są bardzo niskie (poniżej 4% stężenia w surowicy matki) i z czasem spadają do poziomów niewykrywalnych u dzieci, które ukończyły 24 tygodnie życia128613.

Zalecenia dotyczące karmienia piersią

  • Kobietom zakażonym HIV zaleca się, aby nie karmiły piersią, aby uniknąć przeniesienia wirusa na dziecko1191013.
  • W przypadku kobiet leczonych lamiwudyną z powodu zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu B, karmienie piersią nie jest przeciwwskazane, o ile dziecko otrzymało odpowiednie szczepienia i profilaktykę przeciwko WZW B po urodzeniu910.
  • Nie ma dowodów na to, by niewielkie ilości lamiwudyny przenikające do mleka matki wywoływały działania niepożądane u karmionych piersią dzieci810.
  • Brak danych na temat bezpieczeństwa stosowania lamiwudyny u dzieci poniżej trzeciego miesiąca życia11910.
Warto wiedzieć:

  • Jeśli matka jest leczona lamiwudyną z powodu WZW B, a dziecko otrzymało odpowiednią profilaktykę, karmienie piersią może być kontynuowane, biorąc pod uwagę korzyści dla dziecka i matki.
  • W razie przeniesienia zakażenia HBV mimo profilaktyki należy rozważyć przerwanie karmienia piersią, aby ograniczyć ryzyko powstania opornych szczepów wirusa u dziecka910.
  • W przypadku kobiet zakażonych HIV karmienie piersią jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko przeniesienia wirusa na dziecko.

Wpływ lamiwudyny na płodność

Badania na zwierzętach nie wykazały wpływu lamiwudyny na płodność zarówno samic, jak i samców1191013. Brak jest danych dotyczących wpływu na płodność u kobiet, jednak nie wykazano także niekorzystnego działania na plemniki u mężczyzn14.

Podsumowanie – lamiwudyna w ciąży i podczas karmienia piersią

Lamiwudyna jest lekiem o dobrze udokumentowanym bezpieczeństwie stosowania w ciąży i podczas karmienia piersią. Zarówno w monoterapii, jak i w połączeniu z innymi lekami, nie wykazuje zwiększonego ryzyka wad rozwojowych u płodu ani szkodliwego wpływu na noworodka. Kobiety zakażone HIV nie powinny karmić piersią, natomiast u kobiet z WZW B, po właściwej profilaktyce u dziecka, karmienie piersią jest możliwe. Decyzja o rozpoczęciu lub kontynuacji leczenia powinna być każdorazowo podejmowana wspólnie z lekarzem, z uwzględnieniem indywidualnej sytuacji pacjentki.

Okres Możliwość stosowania Uwagi
Ciąża Tak Można stosować, jeśli jest to klinicznie uzasadnione; nie wykazano ryzyka wad rozwojowych
Karmienie piersią (HIV) Nie Karmienie piersią przeciwwskazane u matek zakażonych HIV
Karmienie piersią (WZW B) Tak Możliwe, jeśli dziecko otrzymało profilaktykę; brak działań niepożądanych u dziecka

Pytania i odpowiedzi

Czy lamiwudyna jest bezpieczna w ciąży?

Lamiwudyna może być stosowana w ciąży, jeśli jest to uzasadnione klinicznie. Badania nie wykazały zwiększonego ryzyka wad rozwojowych u płodu12.

Czy podczas karmienia piersią można przyjmować lamiwudynę?

Kobiety zakażone HIV nie powinny karmić piersią. W przypadku leczenia WZW B lamiwudyną, karmienie piersią jest możliwe po odpowiedniej profilaktyce u dziecka89.

Czy lamiwudyna przenika do mleka matki?

Tak, lamiwudyna przenika do mleka matki, ale stężenia u dziecka są bardzo niskie i nie powodują działań niepożądanych12.

Czy lamiwudyna wpływa na płodność?

Badania na zwierzętach nie wykazały wpływu lamiwudyny na płodność samców ani samic10.

Reklama
Reklama