Lactobacillus rhamnosus ŁOCK 0908

Czym jest Lactobacillus rhamnosus ŁOCK 0908 i co go wyróżnia?

Lactobacillus rhamnosus ŁOCK 0908 to nazwa szczepu bakterii probiotycznej zdeponowanego w Łódzkiej Kolekcji Kultur Drobnoustrojów. Jest on identyczny ze szczepem powszechnie określanym jako LGG (Lactobacillus rhamnosus GG) – pierwszym szczepem z rodzaju Lactobacillus opatentowanym w 1989 roku⁶. Spośród setek szczepów probiotycznych LGG należy do najlepiej udokumentowanych klinicznie.

Kluczową przewagą tego szczepu jest wyjątkowa odporność na kwas żołądkowy i żółć – większość bakterii probiotycznych ginie w żołądku, zanim dotrze do jelit. LGG nie tylko przeżywa ten transport, ale aktywnie zasiedla błonę śluzową jelita dzięki specjalnym białkowym wypustkom na powierzchni komórki, zwanym pilami SpaCBA⁷. Te struktury wiążą się z mucyną i komórkami nabłonka jelitowego, dzięki czemu szczep utrzymuje się w jelicie dłużej niż wiele innych probiotyków⁷.

Warto wiedzieć, że efekty kliniczne są ściśle szczepozależne – wyniki badań dla LGG nie przekładają się automatycznie na inne szczepy Lactobacillus rhamnosus. Dlatego przy wyborze preparatu warto sprawdzić, czy zawiera konkretnie ten szczep.

Jak Lactobacillus rhamnosus ŁOCK 0908 działa w jelitach?

Działanie LGG w przewodzie pokarmowym odbywa się na kilku poziomach jednocześnie. Szczep wzmacnia barierę jelitową – zapobiega rozluźnieniu połączeń między komórkami nabłonka (tzw. tight junctions), co ogranicza przenikanie bakterii i ich toksycznych składników do krwiobiegu⁸⁹. To szczególnie ważne u niemowląt, których bariery jelitowe są jeszcze niedojrzałe.

Jednocześnie LGG wypiera patogeny – zajmując miejsca adhezji na komórkach jelitowych, nie pozwala szkodliwym bakteriom na przyczepianie się do ściany jelita¹⁰. W badaniach u wcześniaków szczep zmniejszał liczebność Clostridium histolyticum – bakterii nasilającej stan zapalny poprzez wydzielanie czynnika martwicy nowotworów (TNF-α) i rozkładanie immunoglobuliny IgA w jelitach⁶.

Na poziomie immunologicznym LGG stymuluje produkcję wydzielniczej IgA (pierwszej linii obrony błon śluzowych) i pomaga regulować cytokiny zapalne⁸. Jego składniki hamują też szlaki sygnałowe aktywowane przez lipopolisacharydy (LPS) – toksyny obecne w ścianie bakterii Gram-ujemnych, takich jak Escherichia coli czy Klebsiella – co przekłada się na obniżenie poziomu prozapalnych cytokin TNF-α i IL-6¹¹.

Co mówią badania kliniczne – kolka niemowlęca i stan zapalny jelit?

Najlepiej udokumentowanym obszarem zastosowania LGG u dzieci jest kolka niemowlęca. Metaanaliza czterech randomizowanych badań kontrolowanych (RCT), obejmujących łącznie 168 niemowląt, wykazała, że LGG skrócił dobowy czas płaczu o średnio 33,8 minuty (95% CI: −41,9 do −25,8 min; p < 0,001) przy niskiej heterogeniczności wyników (I² = 9%)².

Jednocześnie szczep obniżył poziom kalprotektyny kałowej – białka uwalnianego przez neutrofile podczas stanu zapalnego błony śluzowej jelit – o średnio 103 µg/g (95% CI: −149 do −57 µg/g; p < 0,001)³. Podwyższona kalprotektyna w kale niemowlęcia z kolką sugeruje, że za nadmiernym płaczem może stać rzeczywiste zapalenie jelit, a nie tylko „przejściowy dyskomfort”.

Dlaczego LGG może pomagać przy kolce? Niemowlęta z kolką mają często zmieniony skład mikrobioty – mniej bakterii Bifidobacterium i Lactobacillus, za to więcej Escherichia coli¹². Lipopolisacharydy z E. coli pobudzają produkcję cytokin zapalnych, które przez oś jelitowo-mózgową mogą wpływać na odczuwanie bólu i płakanie¹³. LGG, obniżając stan zapalny jelit i przywracając równowagę mikrobioty, może przerywać ten mechanizm. Badania na zwierzętach sugerują też, że składniki LGG mogą modulować neuroprzekaźniki związane z odczuwaniem bólu – jednak to wymaga potwierdzenia w badaniach klinicznych⁶.

Jakie dawki stosowano w badaniach?

W czterech badaniach klinicznych uwzględnionych w metaanalizie stosowano dawki od 3×10⁷ do 5×10⁹ CFU/dobę (CFU – jednostki tworzące kolonie, miara liczby żywych bakterii). Czas suplementacji wynosił od 21 do 90 dni⁴. Preparaty podawano w formie kropli lub mieszanki mlecznej wzbogaconej o szczep.

Autorzy metaanalizy podkreślają, że optymalna dawka i czas suplementacji wymagają dalszych badań – różnice między badaniami są znaczne, a wyniki mogą zależeć od sposobu karmienia niemowlęcia (pierś vs. mieszanka)¹⁴. Nie stosuj probiotyku w dawkach wyższych niż zalecane na opakowaniu preparatu bez konsultacji z lekarzem lub farmaceutą.

Kiedy skontaktować się z lekarzem?

Probiotyki z LGG mają dobry profil bezpieczeństwa – w badaniach klinicznych przyrost masy ciała niemowląt i częstość ulewań były porównywalne z grupą placebo, a liczba działań niepożądanych nie różniła się istotnie między grupami⁵. Mimo to istnieją sytuacje, w których przed podaniem probiotyku konieczna jest konsultacja lekarska:

• Wcześniactwo i niska masa urodzeniowa – układ odpornościowy i bariera jelitowa są szczególnie niedojrzałe; decyzję o suplementacji powinien podjąć neonatolog.
• Niedobory odporności – wrodzone lub nabyte zaburzenia odporności mogą zwiększać ryzyko translokacji bakterii; probiotyki u takich dzieci wymagają nadzoru specjalisty.
• Brak poprawy lub nasilenie objawów – jeśli po kilku tygodniach stosowania płacz nie zmniejsza się, a dziecko nie przybiera na wadze, konieczna jest ocena pediatryczna w celu wykluczenia innych przyczyn (refluks, alergia, niedrożność).
• Objawy alarmowe – krew w stolcu, gorączka, wymioty, wzdęty brzuch, żółtaczka – to sygnały wymagające natychmiastowej konsultacji lekarskiej, niezależnie od stosowania probiotyku.
• Ciąża i karmienie piersią – dane kliniczne dotyczące suplementacji LGG przez matki karmiące są ograniczone; skonsultuj się z lekarzem lub położną przed rozpoczęciem.

Jeśli masz wątpliwości co do wyboru preparatu, dawki lub czasu suplementacji – farmaceuta w aptece pomoże dopasować produkt do wieku i potrzeb dziecka.