Przed rozpoczęciem leczenia oraz w jego trakcie należy pamiętać o kilku ważnych kwestiach.
Wpływ na nadnercza
Długotrwałe stosowanie deksametazonu może osłabić naturalną pracę nadnerczy – gruczołów wytwarzających hormony niezbędne do życia. Po zakończeniu leczenia nadnercza mogą potrzebować nawet kilku miesięcy, a czasem ponad roku, aby wrócić do normalnej pracy. W sytuacjach związanych ze stresem fizycznym (takich jak urazy, zabiegi operacyjne, poród) może być konieczne tymczasowe zwiększenie dawki lub powrót do leczenia.
Zakażenia
Lek osłabia układ odpornościowy, co zwiększa ryzyko różnych infekcji. Co więcej, może maskować objawy zakażeń, utrudniając ich wykrycie. Szczególną ostrożność należy zachować przy:
- Infekcjach wirusowych, takich jak opryszczka, ospa wietrzna.
- Gruźlicy, nawet jeśli była w przeszłości, gdyż może dojść do jej wznowy.
- Zakażeniach bakteryjnych i grzybiczych.
- Zakażeniach pasożytniczych.
Choroby żołądka i jelit
Deksametazon może zwiększać ryzyko wystąpienia wrzodów żołądka i jelit oraz ich powikłań, takich jak krwawienie czy perforacja (przebicie). Objawy podrażnienia żołądka mogą być słabiej odczuwalne podczas stosowania leku, co utrudnia wykrycie problemu.
Cukrzyca
Lek może podwyższać poziom cukru we krwi. Osoby z cukrzycą mogą potrzebować większych dawek insuliny lub leków przeciwcukrzycowych. Konieczne jest częstsze kontrolowanie poziomu glukozy we krwi, szczególnie na początku leczenia.
Układ sercowo-naczyniowy
Deksametazon może podwyższać ciśnienie krwi, dlatego wymaga regularnej kontroli ciśnienia, zwłaszcza przy stosowaniu większych dawek. Osoby z ciężką niewydolnością serca powinny pozostawać pod szczególną obserwacją lekarską.
Problemy ze wzrokiem
Długotrwałe stosowanie może prowadzić do zaćmy (zmętnienia soczewki oka) lub jaskry (podwyższonego ciśnienia w gałce ocznej). Zalecane są regularne badania wzroku, co najmniej raz na trzy miesiące podczas długotrwałego leczenia. Jeśli zauważysz niewyraźne widzenie lub inne problemy ze wzrokiem, natychmiast poinformuj lekarza.
Kości i mięśnie
Lek może prowadzić do osłabienia kości (osteoporozy) oraz osłabienia mięśni. Ważne jest przyjmowanie odpowiedniej ilości wapnia i witaminy D oraz utrzymywanie aktywności fizycznej. Lekarz może zalecić dodatkowe leki zapobiegające osteoporozie.
Zmiany psychiczne
Deksametazon może wywoływać zmiany nastroju i zachowania, od uczucia euforii (nadmiernej radości) po depresję, a nawet poważne zaburzenia psychiczne. Jeśli zauważysz u siebie niepokojące zmiany w nastroju, zachowaniu czy myśleniu, niezwłocznie skontaktuj się z lekarzem.
Dzieci i młodzież
U dzieci lek może spowolnić wzrost i rozwój. Wzrost dziecka powinien być regularnie monitorowany podczas leczenia.
Osoby starsze
U osób w podeszłym wieku działania niepożądane mogą występować częściej i być poważniejsze, szczególnie osteoporoza, nadciśnienie, cukrzyca i zwiększona podatność na infekcje.