Substancje czynne
Schorzenia
Poradniki
Zapytaj farmaceutę
Kalkulatory
InterakcjeIndeks substancji czynnych
na literę “M”
Substancje czynne mogą mieć różne pochodzenie – od związków syntetycznych, przez naturalne ekstrakty roślinne, po witaminy i minerały wspierające organizm. Jeśli chcesz szybko sprawdzić, jak działa dany składnik i w jakich sytuacjach znajduje zastosowanie, skorzystaj z naszego indeksu. Znajdziesz tu jasne opisy właściwości, działania i zastosowania poszczególnych substancji.
- syntetyczne i biologiczne
Maraliksybat łagodzi świąd związany z chorobami wątroby, m.in. zespołem Alagille’a i PFIC, poprzez redukcję stężenia kwasów żółciowych w jelicie. Przeznaczony dla dzieci i dorosłych.
- surowce roślinne
Maranta trzcinowa dostarcza łatwo strawnej, bezglutenowej skrobi z frakcją prebiotyczną. Tradycyjnie stosowana przy biegunkach i zaburzeniach trawienia; wstępne badania potwierdzają działanie wspierające mikrobiotę jelitową. Bezpieczna w ilościach spożywczych, przy dawkach leczniczych zalecana konsultacja z lekarzem.
- syntetyczne i biologiczne
Marawirok to lek stosowany w terapii zakażenia HIV-1, działający poprzez blokowanie wnikania wirusa do komórek odpornościowych. Wyróżnia się selektywnym mechanizmem i elastycznością dawkowania.
Marbofloksacyna to fluorochinolonowy antybiotyk weterynaryjny o szerokim spektrum działania przeciwbakteryjnego, skuteczny przeciw bakteriom Gram-dodatnim i Gram-ujemnym, stosowany w leczeniu zakażeń oddechowych, moczowych i skórnych u zwierząt.
- surowce roślinne
Marchew to bogate źródło beta-karotenu, falkarinolu i błonnika pokarmowego. Wspiera prawidłowy poziom witaminy A, pracę jelit i może korzystnie wpływać na poziom glukozy oraz cholesterol. Dostępna jako korzeń, sok, wyciąg i olej z nasion.
- syntetyczne i biologiczne
Maribawir to innowacyjny lek przeciwwirusowy stosowany głównie u pacjentów po przeszczepieniach w leczeniu zakażeń wirusem cytomegalii (CMV) opornych na standardowe terapie.
Maropitant to lek weterynaryjny blokujący receptory NK1, skuteczny w leczeniu i zapobieganiu wymiotom u psów i kotów, stosowany m.in. przy chorobie lokomocyjnej, po zabiegach chirurgicznych i chemioterapii.
- surowce roślinne
Marula to afrykańskie drzewo, z którego tłoczony jest bogaty w kwas oleinowy (do 69%) olej marula. Owoce zawierają wyjątkowo dużo witaminy C (62–400 mg/100 g), a ekstrakty z kory i liści są źródłem polifenoli, flawonoidów i garbników o potencjalnych właściwościach przeciwutleniających i przeciwzapalnych.
- surowce roślinne
Marzanna barwierska zawiera antrachinony (alizaryna, purpuryna) o działaniu moczopędnym i przeciwzapalnym, ale też genotoksyczną lucydynę powiązaną z rakotwórczością w badaniach na zwierzętach. Doustne stosowanie jest uznawane za prawdopodobnie niebezpieczne; w ciąży i laktacji jest bezwzględnie przeciwwskazane.
- surowce roślinne
Marzanna sercolistna (Rubia cordifolia) to zioło ajurwedyjskie bogate w antrachinony. Badania przedkliniczne wskazują na aktywność przeciwzapalną i hepatoochronną, jednak brakuje dowodów klinicznych. Doustne stosowanie budzi poważne zastrzeżenia bezpieczeństwa – roślina zawiera związki genotoksyczne i jest przeciwwskazana w ciąży oraz laktacji.
- Masa perłowa
Opis w przygotowaniu
- syntetyczne i biologiczne
Maść cynkowa zawiera tlenek cynku (5–47%), który tworzy barierę ochronną na skórze, odcina wilgoć i działa łagodząco oraz słabo antyseptycznie. Stosuje się ją przy odparzeniu pieluszkowym, otarciach, oparzeniach I stopnia, trądziku i owrzodzeniach. Jest dobrze tolerowana przez niemowlęta i dorosłych.
- syntetyczne i biologiczne
Maść ichtiolowa zawiera ichtiol – sulfonowany olej łupkowy – który hamuje enzymy zapalne, zwalcza bakterie i grzyby oraz działa keratoplastycznie. Stosuje się ją przy czyrakach, egzemie, łuszczycy i drobnych infekcjach skóry. Dostępna bez recepty, nakładana 1–2 razy dziennie pod opatrunek.
- syntetyczne i biologiczne
Maść kamforowa łagodzi bóle mięśni, stawów, reumatyzm i świąd. Kamfora działa jako kontrirytant – aktywuje receptory temperatury w skórze, blokując sygnały bólowe. Stężenia w preparatach OTC wynoszą 3–11%. Wyłącznie do użytku zewnętrznego – nie stosować na uszkodzoną skórę ani nie połykać.
- surowce roślinne
Maść pięciornikowa pochodzi z kłącza Potentilla erecta bogatego w garbniki (do 30%). Działa ściągająco i przeciwzapalnie – łagodzi zaczerwienienie, świąd i drobne podrażnienia skóry. Stosuje się ją wyłącznie zewnętrznie, na nieuszkodzoną skórę.
- syntetyczne i biologiczne
Maść tranowa zawiera tran z wątroby dorsza (źródło EPA, DHA, witamin A i D) w bazie okluzyjnej z wazeliną lub parafiną. Stosuje się ją na suche i podrażnione miejsca skóry, drobne rany i otarcia. Dowody kliniczne są ograniczone; możliwa jest kontaktowa reakcja alergiczna.
- surowce roślinne
Maść majerankowa zawiera wyciąg z ziela majeranku w bazie wazelinowej. Działa antybakteryjnie i przeciwzapalnie – stosuje się ją zewnętrznie przy stanach zapalnych błony śluzowej nosa. Nie wolno jej używać u niemowląt poniżej 1. roku życia ani na uszkodzoną skórę.
- syntetyczne i biologiczne
Maślan sodu to sól kwasu masłowego – podstawowe paliwo dla komórek nabłonka jelita grubego. Wykazuje działanie przeciwzapalne i uszczelnia barierę jelitową. Badania kliniczne potwierdzają jego skuteczność jako terapii wspomagającej w łagodnym i umiarkowanym wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego; obiecujące wyniki dotyczą też IBS i choroby uchyłkowej.
- syntetyczne i biologiczne
Maślan wapnia to sól wapniowa kwasu masłowego, głównego paliwa komórek jelita grubego. Działa przeciwzapalnie, hamuje HDAC i wspiera barierę jelitową. W badaniach stosowano go pomocniczo w chorobach zapalnych jelit w dawkach 1,2–4 g/dobę. Profil bezpieczeństwa w dotychczasowych badaniach klinicznych jest dobry.
- surowce roślinne
Masło cupuacu (Theobroma grandiflorum) to roślinny emollient bogaty w fitosterole, kwasy oleinowy i stearynowy oraz polifenole. Wspiera nawilżenie skóry, wzmacnia jej barierę ochronną i łagodzi podrażnienia. Stosuje się je miejscowo w pielęgnacji skóry suchej, atopowej i w odżywkach do włosów.
- syntetyczne i biologiczne
Masło ghee to klarowane masło dostarczające ok. 897 kcal/100 g, bogate w witaminy A, D, E i K2, kwas masłowy oraz CLA. Zawiera ok. 62 g nasyconych kwasów tłuszczowych na 100 g. Badania nad jego wpływem na układ sercowo-naczyniowy dają mieszane wyniki – zalecane jest spożywanie z umiarem.
- syntetyczne i biologiczne
Masło kakaowe to naturalny tłuszcz z nasion kakaowca, stosowany w farmacji jako baza czopków, nośnik substancji czynnych w maściach i komponent tabletek szybkorozpuszczalnych. Topi się w temperaturze ciała (ok. 33–36 °C), co umożliwia kontrolowane uwalnianie leków. Jest dobrze tolerowane przez skórę i błony śluzowe.
- surowce roślinne
Masło shea (karite) to naturalny tłuszcz roślinny bogaty w kwasy oleinowy i stearynowy, triterpeny oraz witaminy A i E. Działa nawilżająco, łagodzi stany zapalne skóry i wzmacnia barierę naskórkową. Stosowane przy suchej skórze, atopowym zapaleniu skóry i łuszczycy.
- surowce roślinne
Masłosz (shea butter) to tłuszcz z orzechów Vitellaria paradoxa, bogaty w kwasy tłuszczowe, triterpenoidy i witaminy A i E. Działa nawilżająco, wzmacnia barierę skórną i wykazuje właściwości przeciwzapalne, co czyni go składnikiem produktów do pielęgnacji skóry suchej, atopowej i podrażnionej.
- Matrixyl 3000
Opis w przygotowaniu
- Matrixyl Morphomics
Opis w przygotowaniu
- Matrixyl Synthe 6
Opis w przygotowaniu
- syntetyczne i biologiczne
Mawakamten to innowacyjny lek stosowany w terapii objawowej kardiomiopatii przerostowej zawężającej, poprawiający komfort życia pacjentów poprzez modulację pracy mięśnia sercowego.
Mawakoksyb to selektywny inhibitor COX-2, stosowany w weterynarii u psów w leczeniu bólu i stanów zapalnych układu ruchu, zwłaszcza przy osteoartrozie i zapaleniu stawów, z mniejszym ryzykiem działań niepożądanych.
- syntetyczne i biologiczne
Mazypredon to silny glikokortykosteroid o działaniu przeciwzapalnym i przeciwświądowym, szeroko stosowany miejscowo w leczeniu zmian skórnych i łagodzeniu objawów dermatologicznych.
- syntetyczne i biologiczne
Mebendazol to lek przeciwpasożytniczy stosowany w terapii zakażeń przewodu pokarmowego, skutecznie eliminujący pasożyty poprzez zaburzenie ich metabolizmu i szybkie działanie w wygodnej formie tabletek.
- syntetyczne i biologiczne
Mebeweryna łagodzi skurcze i bóle brzucha, działając rozkurczowo na mięśnie jelit. Wspiera osoby z zespołem jelita drażliwego oraz innymi zaburzeniami trawienia.
- surowce roślinne
Mech irlandzki (Chondrus crispus) to czerwona alga morska bogata w karagenan, jod, minerały i antyoksydanty. Może wspierać jelita, układ odpornościowy i tarczycę, ale jego zmienna zawartość jodu wymaga ostrożności – szczególnie przy chorobach tarczycy i leczeniu lekami przeciwzakrzepowymi.
- surowce roślinne
Męczennica cielista (Passiflora incarnata) to zioło o działaniu uspokajającym i przeciwlękowym, stosowane w postaci suszonego ziela, nalewki lub wyciągu. Działa przez układ GABA i hamowanie MAO. Może wchodzić w interakcje z lekami nasennymi i uspokajającymi. Przeciwwskazana w ciąży.
- syntetyczne i biologiczne
Medazepam to benzodiazepina o działaniu uspokajającym, stosowana w leczeniu lęku i napięcia. Przynosi ulgę w stresie i rozluźnia mięśnie, wymaga jednak ostrożności przy przewlekłych schorzeniach.
- syntetyczne i biologiczne
Medetomidyna to lek uspokajający stosowany głównie w szpitalach, szczególnie na OIOM, pozwalający na skuteczną i bezpieczną sedację dorosłych pacjentów pod kontrolą personelu medycznego.
- syntetyczne i biologiczne
Medroksyprogesteron to syntetyczny progestagen szeroko stosowany w leczeniu zaburzeń hormonalnych, antykoncepcji i terapii onkologicznej. Reguluje cykl menstruacyjny i wpływa na endometrium.
- syntetyczne i biologiczne
Megestrol to progestagen stosowany głównie w terapii braku łaknienia i utraty masy ciała u pacjentów z chorobami nowotworowymi lub AIDS. Lek dostępny jako zawiesina doustna, wymaga indywidualnego dawkowania.
- syntetyczne i biologiczne
Mekasermina to syntetyczna forma hormonu wzrostu, stosowana w leczeniu niedoboru wzrostu u dzieci i dorosłych. Substancja ta działa poprzez stymulowanie wzrostu kości i mięśni.
- syntetyczne i biologiczne
Meksyletyna łagodzi objawy miotonii u dorosłych z niedystroficznymi zaburzeniami mięśni, poprawiając funkcjonowanie. Stosowana doustnie, jej skuteczność potwierdzają badania kliniczne.