Reklama

Maraliksybat i odewiksybat to leki stosowane w leczeniu PFIC u dzieci. Różnią się wskazaniami, dawkowaniem i bezpieczeństwem w wybranych grupach pacjentów.

Porównywane substancje czynne – maraliksybat i odewiksybat

Maraliksybat i odewiksybat to substancje czynne należące do grupy leków stosowanych w chorobach dróg żółciowych i wątroby, szczególnie przy rzadkich chorobach cholestatycznych u dzieci. Obie substancje są selektywnymi inhibitorami transportera kwasów żółciowych w jelicie krętym (IBAT), co oznacza, że działają miejscowo w przewodzie pokarmowym, ograniczając wchłanianie zwrotne kwasów żółciowych. Ich głównym celem terapeutycznym jest zmniejszenie stężenia kwasów żółciowych w surowicy, co przekłada się na złagodzenie objawów, takich jak uporczywy świąd skóry12. Obie substancje są podawane doustnie i mają minimalną biodostępność ogólnoustrojową, co oznacza, że działają głównie w przewodzie pokarmowym, a nie w całym organizmie34.

Wskazania do stosowania – podobieństwa i różnice

Chociaż maraliksybat i odewiksybat są stosowane w leczeniu podobnych schorzeń, istnieją istotne różnice w zakresie ich wskazań:

  • Maraliksybat jest wskazany do leczenia świądu w przebiegu cholestazy u pacjentów z zespołem Alagille’a (ALGS) od 2. miesiąca życia oraz w leczeniu postępującej rodzinnej cholestazy wewnątrzwątrobowej (PFIC) od 3. miesiąca życia5.
  • Odewiksybat jest przeznaczony wyłącznie do leczenia PFIC u pacjentów w wieku od 6 miesięcy6.

Obie substancje nie są stosowane w innych chorobach wątroby czy dróg żółciowych i przeznaczone są głównie dla dzieci i młodzieży. Różnią się jednak minimalnym wiekiem pacjentów, u których mogą być stosowane – maraliksybat można podawać młodszym dzieciom (w ALGS od 2. miesiąca życia, w PFIC od 3. miesiąca), natomiast odewiksybat – od 6. miesiąca życia76.

Ważne: Maraliksybat ma szersze wskazania niż odewiksybat, gdyż można go stosować zarówno w zespole Alagille’a, jak i w PFIC, a odewiksybat jest dedykowany wyłącznie PFIC. Minimalny wiek rozpoczęcia terapii również jest różny – maraliksybat może być stosowany u młodszych dzieci, co jest istotne przy planowaniu leczenia u niemowląt i małych dzieci56.

Mechanizm działania i wpływ na organizm

Obie substancje działają poprzez blokowanie transportera kwasów żółciowych w jelicie krętym, co prowadzi do:

  • zmniejszenia wchłaniania zwrotnego kwasów żółciowych,
  • zwiększenia ich wydalania z kałem,
  • obniżenia stężenia kwasów żółciowych w surowicy,
  • złagodzenia świądu skóry, który jest jednym z najbardziej dokuczliwych objawów cholestazy12.

Mechanizm działania jest niemal identyczny dla obu leków, a różnice dotyczą przede wszystkim zakresu wskazań oraz szczegółowych zaleceń dotyczących dawkowania i bezpieczeństwa.

Właściwości farmakokinetyczne obu leków są zbliżone – oba są w minimalnym stopniu wchłaniane do krwiobiegu i są wydalane głównie z kałem w niezmienionej postaci34. Maraliksybat wiąże się z białkami osocza w 91%, a odewiksybat – w ponad 99%. Oba leki nie są istotnie metabolizowane w organizmie84.

Porównanie dawkowania i postaci leku

Maraliksybat jest dostępny w postaci roztworu doustnego, co ułatwia stosowanie u bardzo małych dzieci9. Odewiksybat natomiast występuje w postaci kapsułek, które można otwierać i podawać z jedzeniem lub płynem, co również umożliwia podawanie dzieciom, ale minimalny wiek rozpoczęcia terapii jest wyższy10. Schematy dawkowania różnią się pomiędzy lekami oraz zależą od masy ciała i wskazania.

  • Maraliksybat – dawkowanie zależne od masy ciała i wskazania (ALGS lub PFIC), możliwe indywidualne dostosowanie dawki, podawany raz lub dwa razy na dobę11.
  • Odewiksybat – standardowo raz na dobę, z możliwością zwiększenia dawki w razie niewystarczającej odpowiedzi12.

Przeciwwskazania i środki ostrożności – podobieństwa i różnice

Obie substancje są przeciwwskazane w przypadku nadwrażliwości na substancję czynną lub którykolwiek składnik pomocniczy1314. Jednak w przypadku maraliksybatu przeciwwskazaniem są także ciężkie zaburzenia czynności wątroby lub nerek u pacjentów z PFIC, ze względu na ryzyko toksyczności glikolu propylenowego, który jest obecny w roztworze13. Odewiksybat nie zawiera tej substancji pomocniczej, dlatego nie ma takiego ograniczenia, choć brak jest danych dotyczących stosowania u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby lub nerek – w takich przypadkach konieczna jest szczególna ostrożność i regularna kontrola parametrów wątrobowych15.

Oba leki nie są skuteczne u pacjentów z PFIC2 i całkowitym brakiem czynności białka BSEP, a także w przypadku zaburzeń perystaltyki przewodu pokarmowego lub po zabiegach chirurgicznych zaburzających krążenie żółci1617.

Bezpieczeństwo stosowania w szczególnych grupach pacjentów

Porównując bezpieczeństwo stosowania u dzieci, kobiet w ciąży i karmiących piersią oraz u osób z zaburzeniami czynności nerek i wątroby, można zauważyć następujące różnice:

  • Dzieci: Maraliksybat może być stosowany od 2. miesiąca życia (ALGS) lub 3. miesiąca (PFIC), odewiksybat od 6. miesiąca życia76.
  • Kobiety w ciąży i karmiące piersią: W obu przypadkach brak jest wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania, dlatego nie zaleca się ich stosowania w ciąży i w okresie karmienia piersią, a decyzję o rozpoczęciu leczenia należy podjąć indywidualnie1819.
  • Osoby z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby: Maraliksybat jest przeciwwskazany w ciężkich zaburzeniach tych narządów u pacjentów z PFIC, a w przypadku odewiksybatu brak jest danych, dlatego u takich pacjentów należy zachować ostrożność i monitorować parametry wątrobowe i nerkowe2015.
  • Prowadzenie pojazdów: Oba leki nie mają wpływu lub wywierają nieistotny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługę maszyn2122.

Podsumowanie – różnice i podobieństwa w praktyce klinicznej

Maraliksybat i odewiksybat są skutecznymi lekami stosowanymi u dzieci z PFIC, a maraliksybat dodatkowo znajduje zastosowanie w zespole Alagille’a. Obie substancje mają podobny mechanizm działania i są przeznaczone do leczenia świądu oraz obniżenia poziomu kwasów żółciowych w surowicy. Różnią się natomiast wiekiem rozpoczęcia leczenia, obecnością glikolu propylenowego w składzie maraliksybatu oraz przeciwwskazaniami u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby lub nerek.

Substancja czynna Najważniejsze wskazania Stosowanie u dzieci Stosowanie w ciąży Stosowanie u kierowców
Maraliksybat PFIC, zespół Alagille’a Od 2 mies. (ALGS) lub 3 mies. (PFIC) Nie zaleca się Brak przeciwwskazań
Odewiksybat PFIC Od 6 miesięcy Nie zaleca się Brak przeciwwskazań
Ważne dla pacjenta:

  • Oba leki są przeznaczone głównie dla dzieci z rzadkimi chorobami wątroby, ale różnią się minimalnym wiekiem rozpoczęcia leczenia oraz szczegółowymi przeciwwskazaniami.
  • Maraliksybat może być stosowany także w zespole Alagille’a, podczas gdy odewiksybat – tylko w PFIC.
  • W przypadku ciężkich zaburzeń czynności nerek lub wątroby maraliksybat nie jest zalecany, natomiast odewiksybat wymaga szczególnej ostrożności.
  • Oba leki nie wpływają na prowadzenie pojazdów.
  • O wyborze leku zawsze decyduje lekarz, biorąc pod uwagę indywidualne potrzeby i stan zdrowia pacjenta.

Pytania i odpowiedzi

Czym różni się maraliksybat od odewiksybatu?

Maraliksybat można stosować także w zespole Alagille’a i u młodszych dzieci. Odewiksybat jest przeznaczony tylko dla PFIC od 6 miesiąca życia.

Od jakiego wieku można stosować maraliksybat i odewiksybat?

Maraliksybat od 2. lub 3. miesiąca życia (w zależności od wskazania), odewiksybat od 6. miesiąca życia.

Czy oba leki są bezpieczne w ciąży?

Nie zaleca się stosowania maraliksybatu ani odewiksybatu w ciąży ze względu na brak danych o bezpieczeństwie.

Czy maraliksybat i odewiksybat można stosować u dzieci z zaburzeniami nerek lub wątroby?

Maraliksybat jest przeciwwskazany przy ciężkich zaburzeniach nerek lub wątroby u PFIC. Odewiksybat wymaga ostrożności w tych przypadkach.

Reklama
Reklama