Cortineff

Cortineff to lek dostępny wyłącznie na receptę, zawierający w swoim składzie octan fludrokortyzonu – syntetyczny hormon kory nadnerczy. Każda tabletka zawiera 100 mikrogramów substancji czynnej. Preparat należy do grupy kortykosteroidów i jest stosowany głównie w terapii zastępczej, gdy organizm nie wytwarza wystarczającej ilości własnych hormonów nadnerczowych.

Lek jest przeznaczony do leczenia zastępczego w przypadku niewydolności kory nadnerczy. Stosuje się go zarówno w pierwotnej, jak i wtórnej niewydolności nadnerczy, w tym w chorobie Addisona. Preparat znajduje również zastosowanie w zespole nadnerczowo-płciowym z utratą soli – stanie, w którym organizm traci zbyt dużo sodu.

Fludrokortyzon, substancja czynna leku Cortineff, jest fluorowaną pochodną hydrokortyzonu o bardzo silnym działaniu mineralokortykoidowym. Jego głównym zadaniem jest regulacja gospodarki wodno-elektrolitowej organizmu.

Lek działa na dalszą część kanalików nerkowych, gdzie:

• Zwiększa wchłanianie zwrotne sodu i zatrzymywanie wody w organizmie.
• Nasila wydalanie potasu i jonów wodorowych z moczem.
• Pomaga utrzymać prawidłowe ciśnienie krwi i równowagę elektrolitową.

Dodatkowo fludrokortyzon może wpływać na wątrobę, przysadkę mózgową i układ immunologiczny, choć jego głównym zastosowaniem jest właśnie regulacja gospodarki wodnej i elektrolitowej organizmu.

Dawkowanie jest zawsze ustalane indywidualnie przez lekarza, w zależności od rodzaju choroby i reakcji organizmu na leczenie. W trakcie terapii może być konieczna zmiana dawki, szczególnie w sytuacjach stresowych dla organizmu, takich jak zabieg operacyjny, uraz czy ciężkie zakażenie.

Standardowe dawkowanie:

• Zwykle stosuje się od 100 do 300 mikrogramów (od 1 do 3 tabletek) na dobę.
• Alternatywnie można przyjmować od 200 do 300 mikrogramów (od 2 do 3 tabletek) co drugi lub trzeci dzień.
• Tabletek nie należy dzielić ani kruszyć.

Sposób przyjmowania: Lek należy przyjmować między posiłkami, popijając niewielką ilością wody.

Jeśli zapomnisz przyjąć dawkę: Przyjmij ją jak najszybciej, gdy tylko sobie przypomnisz. Jeśli jednak zbliża się czas przyjęcia kolejnej dawki, pomiń zapomnianą dawkę i kontynuuj leczenie według ustalonego schematu. Nigdy nie przyjmuj podwójnej dawki, aby nadrobić pominiętą.

Leku nie można stosować w następujących przypadkach:

• Uczulenie na fludrokortyzon lub którykolwiek inny składnik leku.
• Zakażenia układowe (obejmujące cały organizm), jeśli nie zastosowano odpowiedniego specyficznego leczenia przeciwzakaźnego.

Monitorowanie podczas leczenia

Ponieważ fludrokortyzon bardzo silnie wpływa na gospodarkę wodną i elektrolitową organizmu, konieczna jest regularna kontrola dawkowania i spożycia soli. Istnieje bowiem ryzyko wystąpienia nadciśnienia, obrzęków i przyrostu masy ciała. Przy długotrwałym stosowaniu lekarz powinien okresowo kontrolować stężenie elektrolitów (sodu, potasu) w surowicy krwi.

Zatrzymywanie sodu i płynów

Ze względu na ryzyko związane z zatrzymywaniem sodu w organizmie, lek Cortineff należy stosować wyłącznie w określonych wskazaniach medycznych, pod ścisłym nadzorem lekarza.

Długotrwałe stosowanie

Przy długotrwałym stosowaniu fludrokortyzonu rozwija się zanik kory nadnerczy, który może utrzymywać się przez wiele lat po przerwaniu leczenia. Dlatego:

• Lek należy stosować w najmniejszych skutecznych dawkach przez możliwie najkrótszy czas.
• Przerwanie stosowania po długotrwałym leczeniu powinno odbywać się stopniowo i powoli, aby uniknąć niewydolności kory nadnerczy.
• W sytuacjach zwiększonego stresu (uraz, operacja, ciężka choroba) może być konieczne leczenie wspomagające kortykosteroidami – zarówno w trakcie stosowania leku, jak i w latach późniejszych.

Zakażenia

Fludrokortyzon może maskować objawy zakażenia i zmniejszać odporność organizmu. Pacjenci otrzymujący leki hamujące układ immunologiczny są bardziej podatni na zakażenia niż osoby zdrowe.

Szczególną ostrożność należy zachować w przypadku:

• Ospy wietrznej, półpaśca i odry – u osób, które nie przechorowały tych chorób wcześniej, mogą one przebiegać bardzo ciężko podczas stosowania kortykosteroidów.
• Pacjenci, którzy nie przebyli ospy wietrznej i otrzymują kortykosteroidy, są w grupie wysokiego ryzyka ciężkiego przebiegu tej choroby.
• Po narażeniu na ospę wietrzną wskazane jest podanie specjalnej immunoglobuliny (VZIG) w ciągu 3-10 dni od kontaktu z chorym.
• Po narażeniu na odrę należy podać immunoglobulinę.

Szczepienia

Pacjentów leczonych fludrokortyzonem nie wolno szczepić żywymi szczepionkami wirusowymi, ponieważ istnieje ryzyko rozwoju chorób wirusowych i zmniejszenia skuteczności szczepionki.

Szczególna ostrożność wymagana w przypadku:

• Świeżych zespoleń jelitowych i uchyłkowatości jelit.
• Zakrzepowego zapalenia żył.
• Przewlekłego zapalenia nerek lub niewydolności nerek.
• Osteoporozy (szczególnie u kobiet po menopauzie).
• Czynnego lub przebytego wrzodu trawiennego.
• Nużliwości mięśniowej.
• Zakażeń grzybiczych lub wirusowych.
• Jaskry lub jaskry w wywiadzie rodzinnym.
• Podwyższonych tłuszczy we krwi (hiperlipidemia).
• Obniżonego poziomu białka albuminy we krwi (hipoalbuminemia).

Cortineff może wchodzić w interakcje z wieloma innymi lekami. Zawsze poinformuj lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach, w tym dostępnych bez recepty.

Leki osłabiające działanie Cortineffu:

• Barbiturany, leki przeciwpadaczkowe (fenytoina, karbamazepina), rifampicyna, rifabutin, primidon, aminoglutetymid – przyspieszają metabolizm kortykosteroidów i osłabiają ich działanie.

Leki, których działanie jest zmieniane przez Cortineff:

• Leki przeciwcukrzycowe i insulina – fludrokortyzon osłabia ich działanie, może być konieczne zwiększenie dawki.
• Leki moczopędne – ich działanie jest osłabiane, a dodatkowo nasila się utrata potasu z organizmu.
• Leki przeciwzakrzepowe (pochodne kumaryny, indadion), heparyna, streptokinaza, urokinaza – fludrokortyzon może zmniejszać, a u niektórych osób zwiększać ich skuteczność. Konieczne są regularne badania krzepnięcia krwi.

Ryzyko działań niepożądanych:

• Niesteroidowe leki przeciwzapalne i aspiryna – jednoczesne stosowanie zwiększa ryzyko choroby wrzodowej i krwawienia z przewodu pokarmowego.
• Steroidy anaboliczne i androgeny – mogą powodować obrzęki i trądzik.
• Doustne leki antykoncepcyjne zawierające estrogeny – zwalniają metabolizm fludrokortyzonu, co prowadzi do wydłużenia jego działania i nasilenia efektów.

Inne interakcje:

• Leki przeciwhistaminowe – osłabiają działanie fludrokortyzonu.
• Szczepionki zawierające żywe wirusy – przy jednoczesnym stosowaniu z kortykosteroidami możliwy jest rozwój chorób wirusowych i zmniejszenie skuteczności szczepionki.

Ciąża

Badania na zwierzętach wykazały szkodliwy wpływ kortykosteroidów w okresie ciąży. Stwierdzono ryzyko wystąpienia rozszczepów podniebienia, zahamowania rozwoju płodu oraz niewydolności kory nadnerczy u potomstwa.

Nie wolno stosować fludrokortyzonu u kobiet w ciąży i w wieku rozrodczym, jeśli nie jest to bezwzględnie konieczne. Pacjentki, u których występują stany przedrzucawkowe i zatrzymywanie płynów, powinny pozostawać pod ścisłą kontrolą lekarza.

Karmienie piersią

Fludrokortyzon wydziela się z mlekiem kobiecym i może wywołać u dziecka objawy niepożądane, takie jak zahamowanie wzrostu lub zahamowanie wydzielania własnych hormonów kory nadnerczy.

Należy rozważyć, czy na czas karmienia piersią odstawić lek, czy ze względu na konieczność leczenia nie karmić piersią. Dzieci matek leczonych dużymi dawkami kortykosteroidów w ciąży lub podczas karmienia piersią należy obserwować pod kątem objawów niewydolności nadnerczy.

Jak każdy lek, Cortineff może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią. Większość działań niepożądanych jest związana z wpływem leku na gospodarkę wodną i elektrolitową organizmu.

Najczęstsze działania niepożądane – zaburzenia wodno-elektrolitowe:

• Zatrzymywanie sodu i płynów w organizmie.
• Obrzęki.
• Zastoinowa niewydolność krążenia.
• Utrata potasu z organizmu.
• Zaburzenia rytmu serca lub zmiany w zapisie EKG związane z niedoborem potasu.
• Zasadowica hipokaliemiczna (zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej).
• Zwiększone wydalanie wapnia.
• Nadciśnienie tętnicze.

Inne możliwe działania niepożądane (częstość nieznana):

Zaburzenia hormonalne:

• Nieregularne miesiączkowanie lub jego brak.
• Zespół Cushinga (charakterystyczne zmiany wyglądu związane z nadmiarem kortykosteroidów).
• Zahamowanie wzrostu u dzieci.
• Wtórna niedoczynność kory nadnerczy i przysadki.
• Zmniejszona tolerancja węglowodanów.
• Ujawniona cukrzyca lub zwiększone zapotrzebowanie na insulinę u osób z cukrzycą.
• Wzrost masy ciała i zwiększone łaknienie.

Zaburzenia układu nerwowego:

• Euforia, zaburzenia osobowości, depresja.
• Bezsenność.
• Drgawki.
• Wzrost ciśnienia wewnątrzczaszkowego.
• Zawroty głowy, bóle głowy.
• Zapalenie nerwu lub mrowienie.
• Nasilenie objawów psychozy lub epilepsji.

Zaburzenia oka:

• Nieostre widzenie.
• Zaćma podtorebkowa tylna.
• Wzrost ciśnienia śródgałkowego, jaskra.
• Wytrzeszcz.
• Scieńczenie rogówki lub twardówki.
• Zaostrzenie chorób oczu wywołanych przez grzyby i wirusy.

Zaburzenia żołądka i jelit:

• Zaburzenia trawienia.
• Wrzód trawienny z możliwością perforacji (przedziurawienia) i krwawienia.
• Perforacje jelita grubego lub cienkiego, szczególnie u osób ze stanem zapalnym jelit.
• Zapalenie trzustki.
• Wzdęcia.
• Wrzodziejące zapalenie przełyku.
• Kandydoza (grzybica) jamy ustnej.

Zaburzenia skóry:

• Upośledzone gojenie ran.
• Scieńczenie skóry.
• Wybroczyny i wylewy krwawe.
• Rumień, nasilone pocenie.
• Plamica.
• Rozstępy skórne.
• Nadmierne owłosienie (hirsutyzm).
• Trądzik.
• Osłabienie reakcji w testach skórnych.

Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe:

• Osłabienie siły mięśniowej.
• Miopatia posteroidowa (osłabienie mięśni związane ze stosowaniem steroidów).
• Utrata masy mięśniowej.
• Osteoporoza (osłabienie kości).
• Kompresyjne złamania kręgosłupa.
• Aseptyczna martwica głowy kości udowej i ramiennej.
• Patologiczne złamania kości długich.

Inne działania niepożądane:

• Martwicze zapalenie naczyń krwionośnych lub limfatycznych.
• Zakrzepowe zapalenie żył i tętnic.
• Leukocytoza (zwiększona liczba białych krwinek).
• Reakcje nadwrażliwości.

Objawy odstawienia leku

Nagłe przerwanie stosowania fludrokortyzonu po długotrwałym leczeniu może prowadzić do ostrej niewydolności kory nadnerczy, obniżenia ciśnienia krwi, a nawet zgonu. Mogą wystąpić następujące objawy zespołu odstawienia:

• Gorączka.
• Bóle mięśni i stawów.
• Nieżyt nosa.
• Zapalenie spojówek.
• Bolesne, swędzące guzki.
• Utrata masy ciała.

Jeśli nasili się którykolwiek z objawów niepożądanych lub wystąpią jakiekolwiek objawy niepożądane niewymienione w ulotce, należy powiedzieć o tym lekarzowi lub farmaceucie.

W przypadku zażycia dużej pojedynczej dawki fludrokortyzonu należy przyjąć dużą ilość wody. Przedawkowaniu można zapobiegać poprzez regularne monitorowanie stężenia elektrolitów w surowicy krwi. Lekarz może rozważyć podanie chlorku potasu i zalecić ograniczenie sodu w diecie.

W razie jakichkolwiek wątpliwości lub niepokojących objawów należy natychmiast skontaktować się z lekarzem lub zgłosić się do szpitala.

Substancja czynna: Jedna tabletka zawiera 100 mikrogramów octanu fludrokortyzonu.

Substancje pomocnicze:

• Laktoza jednowodna – 57,90 mg (pacjenci z nietolerancją laktozy powinni poinformować o tym lekarza).
• Skrobia ziemniaczana.
• Żelatyna.
• Magnezu stearynian.

Tabletki są białe z odcieniem kremowym, okrągłe, obustronnie płaskie, o gładkiej i jednorodnej powierzchni. Po jednej stronie grawerowana jest litera „F”, a po drugiej znak „-“.

• Przechowywać w temperaturze poniżej 25°C.
• Przechowywać w oryginalnym opakowaniu w celu ochrony przed światłem i wilgocią.
• Okres ważności: 3 lata.
• Nie stosować leku po upływie terminu ważności zamieszczonego na opakowaniu.
• Przechowywać w miejscu niewidocznym i niedostępnym dla dzieci.

Cortineff jest lekiem wydawanym wyłącznie na receptę. Nie należy stosować go bez zalecenia lekarza. Lek wymaga regularnego monitorowania przez lekarza, szczególnie przy długotrwałym stosowaniu.

Nie należy samodzielnie przerywać leczenia – nagłe odstawienie leku może być bardzo niebezpieczne dla zdrowia. Każda zmiana dawkowania lub przerwanie leczenia musi odbywać się pod kontrolą lekarza.

W przypadku wątpliwości dotyczących stosowania leku należy zwrócić się do lekarza lub farmaceuty.