Indeks substancji czynnych
na litery “Kw”
Substancje czynne mogą mieć różne pochodzenie – od związków syntetycznych, przez naturalne ekstrakty roślinne, po witaminy i minerały wspierające organizm. Jeśli chcesz szybko sprawdzić, jak działa dany składnik i w jakich sytuacjach znajduje zastosowanie, skorzystaj z naszego indeksu. Znajdziesz tu jasne opisy właściwości, działania i zastosowania poszczególnych substancji.
- syntetyczne i biologiczne
Kwas szczawiowy dwuwodny jest białym proszkiem o silnym smaku kwaśnym. Jest stosowany w przemyśle spożywczym jako regulator kwasowości.
Kwas szikimowy to naturalny związek roślinny, prekursor leku przeciwwirusowego oseltamiwiru. Wykazuje właściwości przeciwzapalne, antyoksydacyjne i potencjalnie antybakteryjne, wspierając zdrowie skóry i układ odpornościowy.
- syntetyczne i biologiczne
Kwas taurochenodeoksycholowy to koniugowany kwas żółciowy produkowany naturalnie w wątrobie, uczestniczący w trawieniu tłuszczów i regulacji metabolizmu cholesterolu. Wykazuje właściwości przeciwzapalne i cytoprotekcyjne wobec komórek wątroby. Jego blisko spokrewniony odpowiednik – kwas chenodeoksycholowy – jest stosowany w leczeniu rzadkiej choroby genetycznej, ksantomatozy mózgowo-ścięgnistej (CTX).
- syntetyczne i biologiczne
Kwas taurocholowy to jeden z głównych składników żółci, który powstaje w wątrobie z kwasu cholowego i tauryny. Działa jak naturalny detergent – emulguje tłuszcze w jelicie, umożliwiając ich trawienie i wchłanianie oraz przyswajanie witamin rozpuszczalnych w tłuszczach. Jego niedobór prowadzi do biegunek tłuszczowych i niedoborów pokarmowych. Znajduje zastosowanie w preparatach wspomagających trawienie, szczególnie u osób po cholecystektomii lub z chorobami wątroby.
- syntetyczne i biologiczne
Kwas taurodeoksycholowy to sprzężony z tauryną kwas żółciowy, który wspiera pracę wątroby i dróg żółciowych. Zmniejsza wchłanianie cholesterolu, zwiększa wydzielanie żółci i chroni komórki wątroby przed uszkodzeniem. Stosowany jest w kamicy żółciowej, pierwotnej marskości żółciowej i cholestazie. Dzięki połączeniu z tauryną jest lepiej tolerowany niż wolne kwasy żółciowe.
Kwas tauroselcholowy (75 Se) to radioznacznik stosowany w diagnostyce scyntygraficznej układu żółciowego, umożliwiający ocenę funkcji pęcherzyka, drożności przewodów i wykrywanie stanów zapalnych.
- Kwas tioglikolowy
Opis w przygotowaniu
- syntetyczne i biologiczne
Kwas tioktynowy działa silnie antyoksydacyjnie i wspiera leczenie zaburzeń czucia w polineuropatii cukrzycowej, pomagając łagodzić objawy takie jak ból, drętwienie czy pieczenie.
- syntetyczne i biologiczne
Kwas tolfenamowy, należący do NLPZ, stosowany jest głównie w leczeniu ostrych napadów migreny u dorosłych. Działa szybko przeciwbólowo i przeciwzapalnie, potwierdzono jego skuteczność kliniczną.
- syntetyczne i biologiczne
Kwas trójchlorooctowy (TCA) jest stosowany w medycynie estetycznej do usuwania zmarszczek, blizn i przebarwień skóry. Jednakże, jego stosowanie może powodować poważne skutki uboczne, takie jak oparzenia i trwałe uszkodzenia skóry.
- syntetyczne i biologiczne
Kwas undecylenowy to środek przeciwgrzybiczy wykorzystywany miejscowo w leczeniu i profilaktyce grzybic skóry, dostępny w maściach i roztworach, często łączony z innymi substancjami.
- syntetyczne i biologiczne
Kwas ursodeoksycholowy wspomaga leczenie kamieni żółciowych oraz chorób wątroby i dróg żółciowych, poprawiając funkcjonowanie układu żółciowego u dorosłych i dzieci.
- syntetyczne i biologiczne
Kwas ursolowy to triterpenoid naturalnie obecny w skórkach jabłek, rozmarynu, szałwii i lawendzie. Wykazuje właściwości przeciwzapalne, przeciwutleniające i ochronne dla wielu narządów. W suplementach stosowany jest głównie przez osoby aktywne fizycznie, ze względu na potencjalny wpływ na masę mięśniową i wydolność. Badania na ludziach są jeszcze na wczesnym etapie.
- syntetyczne i biologiczne
Kwas usninowy to naturalny związek chemiczny izolowany z porostów, znany przede wszystkim z właściwości przeciwbakteryjnych, przeciwgrzybiczych i przeciwzapalnych. Znajduje zastosowanie w kosmetykach i preparatach antyseptycznych. Stosowany doustnie – np. w suplementach odchudzających – może być hepatotoksyczny, co budzi poważne zastrzeżenia dotyczące jego bezpieczeństwa.
- syntetyczne i biologiczne
Kwas wakcenowy to naturalny kwas tłuszczowy trans obecny w mleku, maśle, serach i mięsie przeżuwaczy. Wspiera prawidłowy profil lipidowy, może poprawiać wrażliwość na insulinę i wykazuje potencjał przeciwmiażdżycowy. W organizmie przekształca się do sprzężonego kwasu linolowego (CLA). Jego zawartość w produktach mlecznych jest wyższa latem, gdy zwierzęta żywią się trawą na pastwisku.
- surowce roślinne
Kwas walerianowy to naturalny składnik kozłka lekarskiego i produkt fermentacji jelitowej bakterii. Nie jest substancją czynną o działaniu uspokajającym – tę rolę pełni kwas walerenowy. Kwas walerianowy wpływa na środowisko mikroflory jelitowej i służy w przemyśle do produkcji estrów stosowanych jako aromaty w lekach i kosmetykach.
- syntetyczne i biologiczne
Kwas walproinowy stosuje się w leczeniu padaczki i zaburzeń nastroju. Różne formy i dawki pozwalają na indywidualizację terapii, jednak wymagają uwagi ze względu na możliwe działania niepożądane.
- syntetyczne i biologiczne
Kwas wersenowy (EDTA) to związek chemiczny o silnych właściwościach chelatujących – wiąże jony metali ciężkich, co wykorzystuje się w medycynie, kosmetyce i przemyśle spożywczym. W lecznictwie stosowany jest w terapii zatruć ołowiem i innymi metalami. Jako substancja pomocnicza stabilizuje składniki aktywne w kosmetykach i produktach spożywczych, zapobiegając ich degradacji.
- syntetyczne i biologiczne
Kwas winowy to naturalny związek chemiczny pozyskiwany głównie z winogron, znany w przemyśle jako E334. W farmacji stosuje się go jako substancję pomocniczą w tabletkach musujących i syropach. W kosmetyce działa złuszczająco i reguluje pH preparatów. Uznawany jest za bezpieczny przy normalnym stosowaniu, choć wysokie dawki mogą powodować działanie przeczyszczające.
- syntetyczne i biologiczne
Kwas zoledronowy, bisfosfonian stosowany do ochrony kości przy chorobach nowotworowych i leczenia hiperkalcemii, cechuje się wysoką skutecznością, lecz wymaga ostrożności u pacjentów z zaburzeniami nerek.
- syntetyczne i biologiczne
Kwasy AHA (alfa-hydroksykwasy) to substancje złuszczające naskórek, które poprawiają teksturę skóry, rozjaśniają przebarwienia i wspierają produkcję kolagenu. Wyróżnia się kilka ich rodzajów – m.in. kwas glikolowy, mlekowy i migdałowy – różniących się siłą działania i doborem do typu cery. Stosowane regularnie, przy odpowiednim stężeniu i ochronie przeciwsłonecznej, mogą wyraźnie odmienić kondycję skóry.
- syntetyczne i biologiczne
Kwasy gymnemowe to grupa organicznych związków chemicznych. Kwasy gymnemowe występują naturalnie w roślinach z rodziny Gymnema sylvestre i mają właściwości przeciwzapalne oraz antyoksydacyjne.
- syntetyczne i biologiczne
Kwas nieorganiczny to związek chemiczny, który zawiera w swojej strukturze co najmniej jeden atom wodoru i jeden atom nie-metalu. Kwas nieorganiczny jest charakterystyczny ze względu na swoje właściwości kwasowe, takie jak zdolność do reakcji z zasadami i tworzenia soli.
- witaminy i minerały
Kwasy omega-3 to niezbędne wielonienasycone kwasy tłuszczowe, które muszą być dostarczane z dietą lub suplementami. Ich trzy główne formy – ALA, EPA i DHA – różnią się źródłami i funkcjami w organizmie. Wspierają pracę serca, mózgu i układu odpornościowego, a także działają przeciwzapalnie. Najlepszym źródłem EPA i DHA są tłuste ryby morskie, natomiast ALA pochodzi głównie z nasion lnu, orzechów i olejów roślinnych.
- syntetyczne i biologiczne
Kwasy omega-5 to substancje lecznicze, które wykazują działanie przeciwzapalne i przeciwnowotworowe.
- witaminy i minerały
Kwasy omega-6 to niezbędne wielonienasycone kwasy tłuszczowe, których organizm człowieka nie wytwarza samodzielnie. Uczestniczą w budowie błon komórkowych, regulują procesy zapalne i wspierają kondycję skóry. Ich najważniejszymi przedstawicielami są kwas linolowy, gamma-linolenowy i arachidonowy. Znajdziesz je przede wszystkim w olejach roślinnych, orzechach i nasionach. Kluczowa jest właściwa proporcja omega-6 do omega-3 w codziennej diecie.
- syntetyczne i biologiczne
Kwasy tłuszczowe omega-7 są substancją leczniczą, która może pomóc w leczeniu stanów zapalnych, chorób serca i cukrzycy. Są one również stosowane w kosmetyce ze względu na swoje właściwości nawilżające i przeciwstarzeniowe.
- syntetyczne i biologiczne
Kwasy omega-9 to substancje lecznicze, które wpływają korzystnie na zdrowie serca i obniżają poziom cholesterolu we krwi. Są one obecne m.in. w oleju oliwkowym, orzechach, awokado i nasionach słonecznika.
- witaminy i minerały
Kwasy tłuszczowe jednonienasycone (MUFA) to zdrowe tłuszcze roślinne, których głównym przedstawicielem jest kwas oleinowy. Pomagają utrzymać prawidłowy poziom cholesterolu LDL, wykazują właściwości przeciwzapalne i wspierają metabolizm glukozy. Znajdziesz je przede wszystkim w oliwie z oliwek, oleju rzepakowym, awokado i orzechach.
- witaminy i minerały
Kwasy tłuszczowe nasycone to tłuszcze stałe w temperaturze pokojowej, obecne głównie w produktach zwierzęcych i olejach tropikalnych. Pełnią ważne funkcje – dostarczają energii, wspierają budowę błon komórkowych i ułatwiają wchłanianie witamin A, D, E i K. Ich nadmiar w diecie wiąże się jednak ze wzrostem cholesterolu LDL i zwiększonym ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych. Rekomenduje się, by stanowiły nie więcej niż 10% dziennego spożycia kalorii.
- syntetyczne i biologiczne
Kwasy tłuszczowe nienasycone (MUFA i PUFA) to zdrowe tłuszcze niezbędne do prawidłowej pracy serca, mózgu i układu odpornościowego. Znajdziesz je w oliwie z oliwek, rybach morskich, orzechach i olejach roślinnych. Ich regularne spożycie wspiera prawidłowy poziom cholesterolu i działa przeciwzapalnie.
- syntetyczne i biologiczne
Kwasy żółciowe powstają w wątrobie z cholesterolu i są niezbędne do prawidłowego trawienia tłuszczów oraz wchłaniania witamin rozpuszczalnych w tłuszczach. Pełnią też funkcję regulacyjną i przeciwbakteryjną w jelitach. Ich stężenie we krwi jest ważnym wskaźnikiem czynności wątroby i dróg żółciowych.
- surowce roślinne
Kwazja gorzka to roślina lecznicza pochodząca z tropikalnej Ameryki Południowej. Jej drewno jest surowcem o wyjątkowo silnej goryczy, stosowanym do wspomagania trawienia, pobudzania apetytu i zwalczania pasożytów. Zewnętrznie wyciąg z kwazji pomaga w usuwaniu wszy i pcheł. Nie jest odpowiednia dla kobiet w ciąży ani osób z chorobą wrzodową.
- surowce roślinne
Kwercetyna to flawonoid obecny w wielu warzywach i owocach, znany przede wszystkim z właściwości przeciwutleniających i przeciwzapalnych. Hamuje uwalnianie histaminy, wspiera naczynia krwionośne i układ odpornościowy. W suplementach stosowana zazwyczaj w dawkach 250–500 mg. Może wchodzić w interakcje z niektórymi lekami – warto to sprawdzić przed rozpoczęciem suplementacji.
- Kwiat gardenii tahitańskiej
Opis w przygotowaniu
- Kwiat głogu jednoszyjkowego
Opis w przygotowaniu
- syntetyczne i biologiczne
Kwizartynib stosowany jest w leczeniu ostrej białaczki szpikowej z mutacją FLT3, hamując wzrost komórek nowotworowych. Wymaga ścisłego monitorowania pracy serca i parametrów krwi.
