Substancje czynne
Schorzenia
Poradniki
Zapytaj farmaceutę
Kalkulatory
InterakcjeIndeks substancji czynnych
na litery “La”
Substancje czynne mogą mieć różne pochodzenie – od związków syntetycznych, przez naturalne ekstrakty roślinne, po witaminy i minerały wspierające organizm. Jeśli chcesz szybko sprawdzić, jak działa dany składnik i w jakich sytuacjach znajduje zastosowanie, skorzystaj z naszego indeksu. Znajdziesz tu jasne opisy właściwości, działania i zastosowania poszczególnych substancji.
- Laktaza neutralna
Opis w przygotowaniu
- syntetyczne i biologiczne
Laktitol to osmotyczny środek przeczyszczający, który nie wchłania się w jelicie cienkim. Działa w okrężnicy – przyciąga wodę, zmiękcza stolec i przyspiesza perystaltykę. Standardowa dawka to 20 g dziennie. Stosowany również w encefalopatii wątrobowej do obniżania poziomu amoniaku we krwi.
- Lakto-N-tetraoza
Opis w przygotowaniu
- syntetyczne i biologiczne
Laktoferyna to białko z mleka ssaków, które wiąże żelazo i wspiera układ odpornościowy. Działa przeciwbakteryjnie, przeciwwirusowo i przeciwzapalnie. Najlepiej udokumentowane zastosowanie to wsparcie gospodarki żelazem – badania pokazują lepszą tolerancję niż tradycyjne preparaty żelaza.
- Laktoperoksydaza
Opis w przygotowaniu
- syntetyczne i biologiczne
Laktoza to substancja pomocnicza obecna w 60–70% doustnych leków stałych. Typowa tabletka zawiera 100–200 mg – wielokrotnie mniej niż szklanka mleka. Pełni rolę wypełniacza, lepiszcza i nośnika substancji czynnej. Przy ciężkiej nietolerancji laktozy lub alergii na białka mleka warto skonsultować wybór leku z farmaceutą.
- syntetyczne i biologiczne
Laktuloza to osmotyczny środek przeczyszczający, który wspiera regulację wypróżnień i jest stosowany w leczeniu przewlekłych zaparć oraz encefalopatii wątrobowej u dorosłych i dzieci.
- surowce roślinne
Laminaria digitata to brunatnica morska o wyjątkowo bogatym składzie – zawiera jod, alginiany, polisacharydy, aminokwasy i witaminy. Stosowana jest jako suplement diety, składnik kosmetyków oraz surowiec farmaceutyczny. Jej wysoka zawartość jodu wspiera pracę tarczycy, ale wymaga ostrożności u osób z jej chorobami.
- surowce roślinne
Wyciąg z algi Laminaria Ochroleuca nawilża skórę, wzmacnia jej barierę lipidową i dostarcza antyoksydantów (zeaksantyna, β-karoten, chlorofil). Jest bezpieczny w kosmetykach w stężeniach do 0,63% i szczególnie polecany osobom z wrażliwą skórą.
- syntetyczne i biologiczne
Lamiwudyna stosowana jest w terapii HIV i przewlekłego WZW typu B, dostępna w różnych formach i dawkach, odpowiednia dla dorosłych, dzieci oraz pacjentów z chorobami współistniejącymi.
- syntetyczne i biologiczne
Lanadelumab to innowacyjny lek podawany podskórnie, zapobiegający napadom dziedzicznego obrzęku naczynioruchowego i poprawiający jakość życia młodzieży oraz dorosłych od 12. roku życia.
- syntetyczne i biologiczne
Landiolol to beta-adrenolityk o krótkim czasie działania, wykorzystywany do szybkiej kontroli rytmu serca w nagłych zaburzeniach, zapewnia precyzyjne dostosowanie leczenia dzięki wysokiej selektywności wobec serca.
- syntetyczne i biologiczne
Lanolina to naturalny emolient pozyskiwany z wełny owiec. Tworzy ochronną barierę na skórze, zatrzymuje wilgoć i łagodzi podrażnienia. Stosowana przy suchej skórze, spierzchniętych ustach i bólu brodawek sutkowych. Może wywoływać reakcje alergiczne – szczególnie u osób z egzemą i owrzodzeniami żylnymi.
- surowce roślinne
Lanolina roślinna to roślinny zamiennik lanoliny owczej – mieszanina składników takich jak masło shea, olej jojoba czy estry glicerolu. Nawilża skórę, tworzy barierę ochronną i jest uznawana za hipoalergiczną alternatywę dla osób wrażliwych i wegan.
- syntetyczne i biologiczne
Lanreotyd to nowoczesny lek wykorzystywany w terapii akromegalii i guzów neuroendokrynnych, działający podobnie do somatostatyny i regulujący wydzielanie hormonów.
- syntetyczne i biologiczne
Lanzoprazol to inhibitor pompy protonowej blokujący wydzielanie kwasu solnego w żołądku. Stosuje się go w refluksie, wrzodach, nadżerkowym zapaleniu przełyku i eradykacji H. pylori. Standardowa dawka u dorosłych to 15–30 mg raz dziennie przed posiłkiem. Przy długotrwałym stosowaniu wymagane jest monitorowanie poziomu magnezu, witaminy B12 i gęstości kości.
- syntetyczne i biologiczne
Lapatynib blokuje sygnały wzrostu komórek nowotworowych w raku piersi z nadekspresją HER2, zwiększając skuteczność terapii u dorosłych pacjentek, także po niepowodzeniu innych metod leczenia.
- syntetyczne i biologiczne
Laronidaza to enzym wykorzystywany w leczeniu mukopolisacharydozy typu I, wspomagający organizm w rozkładaniu nagromadzonych substancji i łagodzący przebieg tej rzadkiej choroby genetycznej.
- syntetyczne i biologiczne
Larotrektynib to nowoczesny lek celowany przeznaczony do terapii nowotworów z fuzją genu NTRK, wykazujący skuteczność u dorosłych i dzieci z tym rzadkim zaburzeniem genetycznym.
- surowce roślinne
Larrea divaricata (chaparral) to roślina zawierająca NDGA – antyoksydant o aktywności przeciwzapalnej i przeciwdrobnoustrojowej wykazanej w badaniach laboratoryjnych. Doustne stosowanie wiąże się z ryzykiem ciężkiego uszkodzenia wątroby i nerek; FDA i Health Canada odradzają wewnętrzne użycie.
- syntetyczne i biologiczne
Lasmidytan (klasa ditanów) to lek na ostrą migrenę działający na receptor 5-HT₁F w układzie nerwowym – bez zwężania naczyń. W badaniach III fazy ok. 30% pacjentów było wolnych od bólu po 2 godzinach. Lek nie jest dostępny w Polsce, ale zarejestrowany w USA przez FDA. Główne działania niepożądane to zawroty głowy i senność; po dawce nie prowadź auta przez 8 godzin.
- syntetyczne i biologiczne
Latanoprost skutecznie obniża ciśnienie wewnątrzgałkowe, wspomagając leczenie jaskry i ochronę wzroku. Stosowany u dorosłych i dzieci, oferuje różnorodne formy i możliwości terapii.
- syntetyczne i biologiczne
Latilactobacillus curvatus to szczep probiotyczny z listy rekomendowanej przez EFSA. Wytwarza bakteriocyny chroniące przed patogenami, a badanie kliniczne wykazało korzystny wpływ na masę ciała i skład mikrobioty u osób z nadwagą.
- syntetyczne i biologiczne
Lauramidopropylobetaina to łagodny surfaktant amfoteryczny z oleju kokosowego, stosowany w szamponach, żelach i kosmetykach dla niemowląt. Oczyszcza, stabilizuje pianę, zagęszcza i kondycjonuje włosy. CIR uznał ją za bezpieczną do 13% w produktach kosmetycznych.
- syntetyczne i biologiczne
Lauroilosarkozynian sodu to łagodny surfaktant aminokwasowy w pastach do zębów, szamponach i preparatach farmaceutycznych. Działa pianotwórczo i myjąco, nie drażni skóry ani błon śluzowych; bezpieczny do 15% w produktach spłukiwanych i do 5% w pozostawianych na skórze.
- syntetyczne i biologiczne
Lauromakrogol 400 to substancja o podwójnej roli: w kremach i żelach łagodzi świąd oraz ból (egzema, łuszczyca, oparzenia), a w iniekcjach służy do zamykania żylaków i żyłek pajączkowatych. To ten sam związek chemiczny, znany też jako polidokanol, Laureth-9 lub Lauromacrogol 400 wg Farmakopei Europejskiej.
- Laurylosiarczan etoksylowany monoizopropanoloaminy
Opis w przygotowaniu
- syntetyczne i biologiczne
Laurylosiarczan sodu (SLS) to substancja pomocnicza w tabletkach, pastach do zębów i preparatach dermatologicznych. Poprawia rozpuszczalność leków i odpowiada za pienienie kosmetyków. Stosowany w stężeniu 0,1–2% jest bezpieczny dla większości osób; może podrażniać przewód pokarmowy u wrażliwych pacjentów.
- syntetyczne i biologiczne
Laurylosulfooctan sodu (SLSA) to łagodny surfaktant anionowy w preparatach przeczyszczających doodbytniczych i dermokosmetykach myjących. CIR Expert Panel potwierdził jego bezpieczeństwo przy standardowych stężeniach; działa łagodniej niż popularny SLS.
- syntetyczne i biologiczne
Laurylowy sacharozynian sodu to łagodny, biodegradowalny surfaktant aminokwasowy stosowany jako substancja pomocnicza w pastach do zębów, szamponach i żelach myjących. Oceniony jako bezpieczny do 15% w produktach spłukiwanych i do 5% w produktach pozostających na skórze. Nie wolno go stosować w preparatach, w których mogą tworzyć się N-nitrozoaminy.
- syntetyczne i biologiczne
Laurynian izoamylu to roślinny ester stosowany w kremach, balsamach i filtrach UV jako emolient i środek kondycjonujący. Nadaje skórze jedwabiste, nieprzetłuszczone uczucie i poprawia rozprowadzalność preparatu. Ocena CIR z 2015 roku potwierdza jego bezpieczeństwo w kosmetykach do stężenia 2%.
- syntetyczne i biologiczne
Laurynian mleczanu sodu to roślinny emulgator i surfaktant łączący kwas laurynowy z kwasem mlekowym. Stosowany w kremach, szamponach i mydelniczkach do twarzy w stężeniach 0,5–5%, uznany za bezpieczny przez panel CIR. Działa w pH 4–9, tworzy stabilne emulsje olej-w-wodzie i łagodnie oczyszcza skórę bez naruszania jej bariery lipidowej.
- syntetyczne i biologiczne
Laurynian sacharozy to substancja pomocnicza stosowana w lekach, kosmetykach i żywności jako emulgator i surfaktant. Poprawia rozpuszczalność i wchłanianie substancji czynnych, a regulatorzy w UE, USA i Kanadzie potwierdzili jego bezpieczeństwo.
- surowce roślinne
Lavandin (Lavandula hybrida) to mieszaniec lawendy o olejku bogatym w linalool, octan linalilu, kamforę i 1,8-cyneol. Wykazuje właściwości przeciwzapalne, przeciwdrobnoustrojowe i anksjolityczne, ale ze względu na wyższą zawartość kamfory wymaga ostrożności – nie stosuje się go na poparzenia ani doustnie.
- surowce roślinne
Lawenda lekarska zawiera linalol i octan linalilu, które łagodzą niepokój, poprawiają sen i wspierają trawienie. HMPC i ESCOP uznały ją za tradycyjny ziołowy produkt leczniczy. Dostępna w aptekach jako herbatka, kapsułki i preparat do kąpieli. Unikaj stosowania u dzieci poniżej 4 lat, w ciąży i podczas karmienia piersią.
- surowce roślinne
Lawenda wąskolistna (Lavandula angustifolia) jest uznanym tradycyjnym ziołowym produktem leczniczym stosowanym przy łagodnym stresie, problemach ze snem i niepokoju. Główne składniki aktywne – linalol i octan linalilu – działają uspokajająco i przeciwzapalnie. Dostępna w postaci naparów, kapsułek z olejkiem i preparatów do kąpieli; wymaga ostrożności u dzieci, kobiet w ciąży i osób przyjmujących leki uspokajające.
- surowce roślinne
Lawsonia bezbronna (henna) zawiera lawson, flawonoidy i kwasy fenolowe. Ekstrakt z liści bywa stosowany zewnętrznie; badania na zwierzętach sugerują właściwości przeciwzapalne i przeciwdrobnoustrojowe, ale kliniczne dowody u ludzi są ograniczone. Doustne spożywanie henny jest niebezpieczne.