Pabi-Dexamethason

Pabi-Dexamethason to lek na receptę zawierający deksametazon – syntetyczny hormon kory nadnerczy z grupy glikokortykosteroidów. Lek dostępny jest w postaci tabletek o dawce 1 mg. Deksametazon wyróżnia się bardzo silnym działaniem przeciwzapalnym, przeciwalergicznym i immunosupresyjnym, czyli hamującym układ odpornościowy. Jest to lek o długotrwałym działaniu, który znajduje zastosowanie w wielu schorzeniach reagujących na leczenie glikokortykosteroidami.

Każda tabletka zawiera 1 mg deksametazonu jako substancję czynną. Tabletki mają charakterystyczny wygląd – są białe z odcieniem słabo żółtawym, okrągłe, obustronnie płaskie. Po jednej stronie znajduje się grawerowanie „Dx”, a po drugiej stronie linia podziału ułatwiająca dzielenie tabletki.

Lek zawiera również substancję pomocniczą – laktozę jednowodną w ilości 92 mg. To ważna informacja dla osób z nietolerancją laktozy. Pozostałe substancje pomocnicze to skrobia ziemniaczana, żelatyna i magnezu stearynian.

Pabi-Dexamethason jest wskazany w leczeniu chorób reagujących na terapię glikokortykosteroidami. Lek stosuje się pomocniczo w kontroli obrzęku mózgu.

Szczególnie istotnym wskazaniem jest leczenie COVID-19 u pacjentów dorosłych oraz młodzieży od 12 roku życia o masie ciała wynoszącej co najmniej 40 kg, którzy wymagają podawania tlenu. Badania kliniczne wykazały, że deksametazon zmniejsza śmiertelność u hospitalizowanych pacjentów z COVID-19 wymagających wspomagania oddychania.

Dawkowanie jest zawsze ustalane indywidualnie przez lekarza, w zależności od ciężkości choroby i reakcji pacjenta na leczenie.

Dawkowanie u dorosłych

Zwykle stosuje się od 0,5 mg do 10 mg na dobę, w zależności od rodzaju choroby. W niektórych przypadkach, szczególnie w sytuacjach stresowych lub przy zmianie obrazu klinicznego, może być konieczne czasowe zwiększenie dawki. Po uzyskaniu pożądanego efektu leczniczego lekarz stopniowo zmniejsza dawkę do najmniejszej skutecznej i kontynuuje obserwację.

Dawkowanie u dzieci i młodzieży

U dzieci stosuje się dawki od 0,01 mg do 0,1 mg na kilogram masy ciała. Dawki są ustalane na podstawie indywidualnej reakcji pacjenta na leczenie.

Dawkowanie w COVID-19

W leczeniu COVID-19 zalecana dawka to 6 mg raz na dobę doustnie, przez okres do 10 dni. Dotyczy to zarówno dorosłych, jak i młodzieży od 12 roku życia.

Ważne informacje o dawkowaniu

Jeżeli w ciągu kilku dni nie wystąpi pozytywna reakcja na leczenie, należy przerwać stosowanie leku. Pacjenci w podeszłym wieku oraz osoby z zaburzeniami czynności wątroby i nerek nie wymagają dostosowania dawki.

Leku nie można stosować w następujących sytuacjach:

• Uczulenie na deksametazon lub którykolwiek składnik leku.
• Układowe zakażenia, jeśli nie jest jednocześnie stosowane leczenie przeciwzakażeniowe.
• Szczepienia żywymi szczepionkami u pacjentów otrzymujących dawki hamujące układ odpornościowy.

Zaburzenia psychiczne

Podczas stosowania deksametazonu mogą wystąpić zaburzenia psychiczne, takie jak obniżenie nastroju, euforia, zmiany nastroju, a nawet myśli samobójcze. Objawy te pojawiają się zwykle w ciągu kilku dni lub tygodni od rozpoczęcia leczenia. Ryzyko zwiększa się wraz z dawką i czasem trwania terapii. Jeśli zauważysz u siebie pogorszenie stanu psychicznego, szczególnie obniżenie nastroju lub myśli samobójcze, natychmiast skontaktuj się z lekarzem.

Zakażenia i osłabienie odporności

Kortykosteroidy osłabiają układ odpornościowy, co zwiększa podatność na infekcje. Lek może maskować objawy zakażenia, przez co ciężkie choroby zakaźne mogą osiągnąć zaawansowany stopień, zanim zostaną zdiagnozowane. Szczególnie niebezpieczne mogą być ospa wietrzna i odra u pacjentów leczonych kortykosteroidami – choroby te mogą mieć znacznie cięższy przebieg.

Odstawianie leku

Bardzo ważne jest, aby nie przerywać nagle przyjmowania deksametazonu, szczególnie po długotrwałym leczeniu. Nagłe odstawienie może prowadzić do ostrej niewydolności kory nadnerczy, która jest stanem zagrażającym życiu. Dawkę należy zmniejszać stopniowo, w ciągu tygodni lub miesięcy, pod kontrolą lekarza.

Zaburzenia widzenia

W trakcie stosowania kortykosteroidów mogą wystąpić zaburzenia widzenia, takie jak nieostre widzenie, zaćma czy jaskra. Jeśli zauważysz jakiekolwiek problemy ze wzrokiem, zgłoś to lekarzowi.

Szczególna ostrożność

Zachowaj szczególną ostrożność, jeśli cierpisz na:

• Osteoporozę, czyli chorobę powodującą łamliwość kości.
• Nadciśnienie tętnicze lub niewydolność serca.
• Cukrzycę – kortykosteroidy mogą podwyższać poziom cukru we krwi.
• Choroby psychiczne obecnie lub w przeszłości.
• Gruźlicę w wywiadzie.
• Jaskrę lub jej występowanie w rodzinie.
• Choroby wątroby lub nerek.
• Niedoczynność tarczycy.
• Padaczkę.
• Owrzodzenie żołądka lub dwunastnicy.

Pabi-Dexamethason może wchodzić w interakcje z wieloma innymi lekami, dlatego zawsze informuj lekarza o wszystkich przyjmowanych preparatach.

Leki zmniejszające skuteczność deksametazonu

Ryfampicyna, karbamazepina, fenobarbital, fenytoina i inne leki mogą zwiększać metabolizm kortykosteroidów, co zmniejsza ich skuteczność działania.

Leki, których działanie jest osłabiane przez deksametazon

Kortykosteroidy osłabiają działanie leków przeciwcukrzycowych, w tym insuliny, leków przeciwnadciśnieniowych i moczopędnych. Jeśli stosujesz te leki, lekarz może potrzebować dostosować ich dawki.

Zwiększone ryzyko działań niepożądanych

Jednoczesne stosowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych (takich jak ibuprofen czy ketoprofen) zwiększa ryzyko owrzodzenia żołądka i dwunastnicy. Deksametazon zwiększa również działanie hipokalemiczne niektórych moczopędnych, czyli ich wpływ na obniżenie poziomu potasu we krwi.

Inne ważne interakcje

Doustne środki antykoncepcyjne mogą zwiększać stężenie kortykosteroidów w organizmie. Środki zobojętniające sok żołądkowy, szczególnie zawierające krzemian magnezu, mogą zaburzać wchłanianie deksametazonu z przewodu pokarmowego.

Stosowanie w ciąży

Deksametazon łatwo przenika przez łożysko. Badania na zwierzętach wykazały, że kortykosteroidy mogą powodować nieprawidłowości rozwoju płodu. Długotrwałe lub częste podawanie kortykosteroidów podczas ciąży może zwiększyć ryzyko opóźnienia rozwoju płodu. U dzieci matek leczonych kortykosteroidami może wystąpić niedoczynność kory nadnerczy po urodzeniu, choć zwykle ustępuje ona samoistnie.

Lek może być stosowany w ciąży tylko wtedy, gdy lekarz uzna, że korzyść dla matki przewyża nad potencjalnym zagrożeniem dla płodu.

Karmienie piersią

Kortykosteroidy przenikają do mleka kobiecego. U dzieci matek przyjmujących duże dawki kortykosteroidów przez długi okres może wystąpić zahamowanie czynności kory nadnerczy. Jeśli karmisz piersią, skonsultuj się z lekarzem przed zastosowaniem leku.

Jak każdy lek, Pabi-Dexamethason może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią. Prawdopodobieństwo i nasilenie działań niepożądanych zależy od dawki, czasu trwania leczenia i indywidualnej wrażliwości pacjenta.

Zaburzenia układu odpornościowego

Może wystąpić zwiększona podatność na infekcje, zmniejszenie odpowiedzi na szczepionki, reakcje alergiczne, w tym anafilaksja, pokrzywka czy obrzęk naczynioruchowy.

Zaburzenia hormonalne

Długotrwałe stosowanie może prowadzić do zahamowania osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, zespołu Cushinga (charakteryzującego się okrągłą twarzą, gromadzeniem tłuszczu w okolicy brzucha, rozstępami), zaburzeń miesiączkowania, nadmiernego owłosienia.

Zaburzenia metaboliczne

Może wystąpić zwiększenie masy ciała, zwiększenie apetytu, zatrzymanie wody i sodu w organizmie, utrata potasu, pogorszenie tolerancji węglowodanów.

Zaburzenia psychiczne

Mogą pojawić się zmiany nastroju, drażliwość, euforia, depresja, myśli samobójcze, omamy, urojenia, zaburzenia snu, lęk, zaburzenia pamięci.

Zaburzenia oka

Nieostre widzenie, zaćma, zwiększone ciśnienie śródgałkowe, jaskra, zaostrzenie chorób wirusowych i grzybiczych oka.

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe

Niestrawność, wrzód trawienny z możliwą perforacją i krwawieniem, ostre zapalenie trzustki, nudności, wymioty, wzdęcia.

Zaburzenia skóry

Zaburzone gojenie ran, sińce, ścieńczenie skóry, rozstępy, trądzik, zwiększona potliwość.

Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe

Osteoporoza, złamania kości, martwica kości, zerwanie ścięgien, osłabienie siły mięśniowej.

Objawy odstawienia

Po nagłym przerwaniu długotrwałego leczenia może wystąpić ostra niewydolność kory nadnerczy, niedociśnienie, a także zespół odstawienia objawiający się gorączką, katarem, zapaleniem spojówek, bólami mięśni i stawów, złym samopoczuciem.

Jeśli zauważysz jakiekolwiek niepokojące objawy, natychmiast skontaktuj się z lekarzem.

Deksametazon to syntetyczny hormon kory nadnerczy o bardzo silnym działaniu przeciwzapalnym. Jego efekt przeciwzapalny jest około 7,5 raza silniejszy niż prednizonu, innego popularnego kortykosteroidu. Jednocześnie deksametazon ma słabszy wpływ na przemianę węglowodanową i gospodarkę wodno-elektrolitową – prawie nie zatrzymuje sodu i wody w organizmie, a tylko nieznacznie zwiększa wydalanie potasu.

Mechanizm działania

Lek działa na poziomie komórek, hamując procesy zapalne i odpowiedź immunologiczną organizmu. Obniża ciśnienie śródczaszkowe, co jest szczególnie ważne w leczeniu obrzęku mózgu. Silnie hamuje wydzielanie kortykotropiny z przysadki mózgowej, co wtórnie zmniejsza stężenie kortyzolu we krwi.

Skuteczność w COVID-19

Badanie kliniczne RECOVERY przeprowadzone w Wielkiej Brytanii na ponad 6000 pacjentów hospitalizowanych z powodu COVID-19 wykazało, że deksametazon istotnie zmniejsza śmiertelność u pacjentów wymagających wspomagania oddychania. Śmiertelność po 28 dniach była niższa w grupie leczonej deksametazonem (22,9%) niż w grupie otrzymującej standardową opiekę (25,7%). Największy efekt obserwowano u pacjentów poddawanych inwazyjnej wentylacji mechanicznej oraz u tych otrzymujących tlen bez wentylacji mechanicznej.

Ważne: U pacjentów z COVID-19, którzy nie wymagają podawania tlenu, nie wykazano korzyści z leczenia deksametazonem, dlatego nie należy go stosować w tej grupie chorych.

Po przyjęciu doustnym deksametazon szybko wchłania się z przewodu pokarmowego. Maksymalne stężenie we krwi osiąga między 1 a 2 godziną po zażyciu. Lek szybko przenika do tkanek i rozmieszcza się w płynach ustrojowych. W około 77% wiąże się z białkami osocza krwi.

Deksametazon jest metabolizowany głównie w wątrobie – około 97% leku ulega przemianie, a produkty metabolizmu są wydalane przede wszystkim z moczem i w niewielkiej ilości przez przewód pokarmowy. Biologiczny okres półtrwania wynosi od 36 do 54 godzin, co oznacza, że lek działa długotrwale. Hemodializa nie ma istotnego wpływu na stężenie deksametazonu we krwi.

Pabi-Dexamethason należy przechowywać w temperaturze poniżej 25°C, w miejscu chronionym przed światłem. Lek należy przechowywać w miejscu niedostępnym i niewidocznym dla dzieci. Okres ważności wynosi 4 lata. Nie stosuj leku po upływie terminu ważności.

Pabi-Dexamethason zawiera laktozę jednowodną w ilości 92 mg w każdej tabletce 1 mg. Jeśli stwierdzono u Ciebie nietolerancję niektórych cukrów, skontaktuj się z lekarzem przed przyjęciem tego leku. Lek nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy typu Lapp lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.

Pabi-Dexamethason to silny kortykosteroid o szerokim zastosowaniu w leczeniu chorób wymagających terapii przeciwzapalnej i immunosupresyjnej. Szczególnie ważne jest jego zastosowanie w leczeniu COVID-19 u pacjentów wymagających tlenoterapii. Lek wymaga stosowania pod ścisłą kontrolą lekarza, z uwzględnieniem indywidualnego doboru dawki i stopniowego odstawiania po zakończeniu terapii. Nigdy nie przerywaj przyjmowania leku bez konsultacji z lekarzem, a wszelkie niepokojące objawy zgłaszaj natychmiast personelowi medycznemu.